Kiên định với mục tiêu sản xuất chè sạch, ngay từ khi thành lập, HTX (Hợp tác xã)chè sạch Tuyết Thơm tại phường Phúc Thuận, tỉnh Thái Nguyên đã lựa chọn canh tác theo hướng hữu cơ. Thay vì phụ thuộc vào phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp, cả 7 thành viên hợp tác xã và toàn bộ 23 hộ liên kết đã tận dụng những nguyên liệu sẵn có như tỏi, ớt, cám gạo, rượu trắng… để ủ thành chế phẩm vi sinh và dung dịch sinh học thảo mộc phục vụ chăm sóc cây chè.

Cùng với việc cải tạo đất bằng phân hữu cơ, cách làm này giúp cây chè sinh trưởng ổn định, hạn chế sâu bệnh và bảo đảm chất lượng búp chè.

Bà Phạm Thị Thơm – Giám đốc HTX chè sạch Tuyết Thơm, cho biết, nhờ cách làm này, các diện tích chè luôn phát triển tốt, năng suất bình quân đạt khoảng 465 tạ/ha, sản phẩm ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng.

“HTX yêu cầu việc phun chăm sóc chè phải đúng thời điểm, đảm bảo thời gian cách ly theo quy định. Các loại chế phẩm sử dụng đều nằm trong danh mục đạt tiêu chuẩn và được kiểm soát chặt chẽ trước khi đưa vào sử dụng. Khi chuyển sang sản xuất hữu cơ, chất chè có vị đậm hậu hơn, chát nhẹ và lưu hương lâu hơn nên ngày càng được khách hàng ưa chuộng. Trong thời gian tới, HTX mong muốn mở rộng thêm vùng nguyên liệu để đáp ứng nhu cầu của thị trường" -bà Thơm chia sẻ.

Trên vùng chè đặc sản Tân Cương của tỉnh Thái Nguyên, nhiều HTX và tổ hợp tác sản xuất chè cũng đang từng bước chuyển đổi sang sản xuất theo hướng hữu cơ nhằm đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, sạch và thân thiện với môi trường. Việc thay đổi phương thức canh tác không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Thanh Dương, Giám đốc HTX chè Trung du Tân Cương, xã Tân Cương cho biết:“Hiện nay, khi chuyển sang sản xuất hữu cơ, điều dễ nhận thấy nhất là nguồn đất đã được cải tạo rõ rệt, hệ vi sinh vật trong đất phát triển tốt hơn. Môi trường sản xuất của người làm chè cũng trở nên trong lành hơn. Đặc biệt, sản phẩm chè thành phẩm đưa tới người tiêu dùng được đảm bảo an toàn.

Chính vì vậy, HTX chè Trung du Tân Cương cũng như nhiều đơn vị khác hiện nay đang chuyển dần sang sản xuất theo tiêu chuẩn chè hữu cơ của Việt Nam".

Nhằm phát triển ngành chè theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, vừa qua, Công ty Cổ phần Chè Quân Chu đã triển khai dự án Khu tổ hợp Nhà máy sản xuất, chế biến chè công nghệ cao gắn với vùng nguyên liệu chè hữu cơ. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 1.200 tỷ đồng, quy hoạch vùng nguyên liệu chè hữu cơ tập trung khoảng 300 ha; đồng thời ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến, truy xuất nguồn gốc đến xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Ông Vũ Văn Cường, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chè Quân Chu, xã Quân Chu cho biết: "Dự án hướng tới mục tiêu phát triển sản xuất chè theo tiêu chuẩn xanh, bền vững, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và phát huy văn hóa trà Thái Nguyên.

Tuy nhiên, để đáp ứng các tiêu chuẩn hữu cơ châu Âu, doanh nghiệp đặc biệt chú trọng khâu cải tạo và xử lý đất trước khi đưa vào sản xuất. Trước đây, đất tại khu vực này được sử dụng để trồng nhiều loại cây khác nhau với các loại phân bón chưa nằm trong danh mục tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu (EU). Vì vậy, chúng tôi phải dành nhiều thời gian để cách ly và cải tạo đất. Có những vùng đất phải mất từ 18 đến 24 tháng mới đủ điều kiện để cải tạo và trồng chè theo tiêu chuẩn hữu cơ".

Ông Đặng Lê Ninh, Chủ tịch UBND xã Quân Chu, tỉnh Thái Nguyên cho biết, hiện nay, xã Quân Chu có trên 500 ha chè. Với định hướng phát triển vùng chè theo hướng sạch, an toàn và bền vững, địa phương đang tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, HTX đầu tư phát triển sản xuất chè hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.

“Địa phương rất kỳ vọng vào dự án chè hữu cơ được triển khai trên địa bàn, đặc biệt là định hướng sản xuất đảm bảo an toàn môi trường. Chúng tôi mong muốn dự án sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đồng thời khôi phục lại tiềm năng của vùng chè, phát huy giá trị truyền thống trước đây của Nhà máy chè Nông trường Quân Chu để tạo động lực phát triển trong thời gian tới” - ông Đặng Lê Ninh, Chủ tịch UBND xã Quân Chu bày tỏ.

Với hơn 24.000 ha chè, sản lượng khoảng 280.000 tấn mỗi năm và hơn 200 sản phẩm OCOP từ chè, Thái Nguyên đang tiếp tục khẳng định vị thế thủ phủ chè của cả nước. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa giá trị sản phẩm từ cây chè đạt 25.000 tỷ đồng; 70% diện tích chè được chứng nhận GAP hoặc hữu cơ, 70% diện tích được cấp mã số vùng trồng và 100% cơ sở chế biến, kinh doanh bảo đảm các quy định về an toàn thực phẩm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để chè Thái Nguyên phát triển bền vững và mở rộng thị trường trong thời gian tới.

Mặc dù các sản phẩm chè hữu cơ ngày càng khẳng định được chất lượng và chỗ đứng trên thị trường, tuy nhiên để có thể mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước cũng như hướng tới xuất khẩu, việc đạt chứng nhận OCOP có vai trò đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự ghi nhận của các cơ quan quản lý Nhà nước đối với chất lượng sản phẩm mà còn góp phần nâng cao uy tín, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Theo ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, công tác hậu kiểm đối với các sản phẩm OCOP đã luôn được ngành chức năng chú trọng triển khai thường xuyên hằng năm nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm sau khi được công nhận.

Theo ông Hải: “Đối với các sản phẩm đã được cấp chứng nhận OCOP, chúng tôi thường xuyên tổ chức công tác hậu kiểm hằng năm. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, ngành tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát các sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh thông qua nhiều hình thức nhằm đảm bảo các sản phẩm duy trì chất lượng, đáp ứng đúng các tiêu chí đã được công nhận".

Từ những vùng chè truyền thống đến các vùng sản xuất ứng dụng công nghệ cao, mô hình chè hữu cơ đang mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành chè Thái Nguyên. Dù quá trình chuyển đổi đòi hỏi nhiều thời gian, chi phí và sự thay đổi trong phương thức canh tác, đây được xem là bước đi cần thiết để nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm. Với chất lượng ngày càng được khẳng định cùng các tiêu chuẩn xanh, sạch, an toàn, chè Thái Nguyên đang có thêm cơ hội chinh phục những thị trường khó tính, góp phần đưa thương hiệu trà của địa phương vươn xa hơn trên bản đồ chè thế giới.