Trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 5HĐND TP Hà Nội ngày 15/7về công tác thoát nước và chống ngập, lãnh đạo các sở, ngànhcho biết sau 13 năm triển khai Quy hoạch thoát nước Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch 725), nhiều chỉ tiêu vẫn đạt thấp, trong khi thành phố đang xây dựng quy hoạch mới với tầm nhìn dài hạn và bổ sung nhiều giải pháp công nghệ.

Quy hoạch thoát nước sau 13 năm mới đạt hơn 18%

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anhcho biết Quy hoạch thoát nước 725 được Thủ tướng phê duyệt năm 2013 và được triển khai thông qua điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô năm 2011 cũng như điều chỉnh Quy hoạch chung được Thủ tướng phê duyệt.

Việc triển khai quy hoạch đã đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn trước, song đến nay mới thực hiện được hơn 18% khối lượng. Đây là một trong những điểm nghẽn đã được Trung ương và thành phố nhiều lần chỉ ra.

Sở Quy hoạch - Kiến trúc đang phối hợp với Sở Xây dựng rà soát quy hoạch thoát nước và cao độ nền. Trong quy hoạch tầm nhìn 100 năm, thành phố dự kiến nâng diện tích hồ điều hòa lên hơn 8.000 ha, tăng khoảng 20-25% so với quy hoạch trước; đồng thời xác định 13 công trình cấp bách, gồm 7 hồ điều hòa và 6 công trình cải tạo kênh, cống, trạm bơm.

Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc, các tuyến sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Nhuệ và Đáy có vai trò quan trọng trong tiêu thoát nước. Thành phố đang triển khai cải tạo các tuyến sông này để khơi thông dòng chảy, bổ cập nguồn nước, góp phần giải quyết úng ngập và phục vụ tưới tiêu.

Ông Kỳ Anhcho biết, nếu hoàn thành khoảng 80% phần việc còn lại của Quy hoạch 725, Hà Nội có thể cơ bản giải quyết tình trạng úng ngập trong tương lai.

Vì sao đường Quang Trung dềnh nước sau mưa?

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường cho biết thành phố đang triển khai dự án lắp đặt hệ thống cảm biến giám sát úng ngập trên địa bàn. Dự án hiện do Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì thẩm định.

Song song với công tác duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước, Sở Xây dựng đã xây dựng các phương án ứng phó theo từng mức mưa và phương án tổ chức giao thông tại 141 vị trí từng xảy ra úng ngập. Các đơn vị được yêu cầu cảnh báo sớm cho người dân, rào chắn hầm chui, tuyến đường trũng và khu vực nguy hiểm; đồng thời vận hành trạm bơm dã chiến, điều tiết mực nước hồ để nâng cao hiệu quả tiêu thoát.

Liên quan đến giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải, ông Thường cho biết Sở Xây dựng đã trình đề án, hiện đang tiếp tục hoàn thiện theo yêu cầu của UBND thành phố.

Về không gian trữ nước, thành phố đã quy định không được xâm hại, san lấp 3.501 hồ, ao tự nhiên. Đồng thời, Sở Xây dựng đang rà soát hệ thống hồ điều hòa và hạ tầng thoát nước tại 52 khu đô thị, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Giải thích hiện tượng nước dềnh trên đường Quang Trung sau trận mưa ngày 9/7, ông Thường cho biết lượng mưa khoảng 80 mm tại một số khu vực, không phải trận mưa quá lớn. Theo định nghĩa chuyên ngành, ngập úng là khi nước sâu từ 30 cm trở lên và kéo dài quá 30 phút, trong khi tại đường Quang Trung nước chỉ dềnh hơn 20 cm.

Ông Thường cho rằng nguyên nhân là dự án thoát nước tại khu vực đang trong giai đoạn nghiệm thu, bàn giao nên việc mở cửa phai hồ Bảy Mẫu chậm khoảng 30 phút. Sau khi cửa phai được mở, hệ thống cống hộp 2x2 m đã phát huy hiệu quả và khu vực thoát nước hoàn toàn trong khoảng 30 phút.

Theo ông Thường, thành phố đã xử lý khoảng 120 trong tổng số 220 điểm úng ngập. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ vẫn cần hoàn thành các dự án thoát nước lớn thuộc lưu vực sông Tả Nhuệ, Hữu Nhuệ và khu vực Bắc sông Hồng.

Hà Nội dự kiến đầu tư 132.000 tỷ đồng theo lưu vực sông

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, sau 13 năm triển khai Quy hoạch 725, khoảng cách giữa quy hoạch và thực tế đầu tư vẫn còn rất lớn.

Theo ông, lưu vực sông Tả Nhuệ có công suất thiết kế 811m3/snhưng hiện mới đạt 164,5 m3/s. Diện tích hồ điều hòa theo quy hoạch là 5.040ha nhưng mới đưa vào vận hành khoảng 1.015 ha, đạt gần 18,7%.

Ông Dũng cho biết sau khi quy hoạch chung được phê duyệt, dự kiến trong tháng 10/2026, UBND thành phố sẽ ban hành Đề án thoát nước và chống úng ngập giai đoạn 2026-2030.

Đề án đặt mục tiêu nâng công suất các trạm bơm đầu mối lên khoảng 774 m3/s, tương đương khoảng 80% công suất thiết kế theo quy hoạch; đồng thời nâng diện tích hồ điều hòa lên khoảng 1.250 ha.

Tổng nhu cầu vốn dự kiến khoảng 132.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 32.000 tỷ đồng từ ngân sách thành phố và khoảng 100.000 tỷ đồng huy động ngoài ngân sách.

Theo ông Dũng, thành phố sẽ chuyển từ đầu tư theo từng dự án sang đầu tư theo từng lưu vực sông; ưu tiên nguồn lực cho các công trình đầu mối như trạm bơm, cống trục chính, kênh dẫn và hồ điều hòa. Hệ thống thoát nước sẽ được quản lý theo ba cấp, gồm hệ thống trục chính do thành phố quản lý; hệ thống cấp phường, xã giao chính quyền địa phương; và hệ thống trong các khu đô thị do chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý vận hành chịu trách nhiệm.

Đối với 26 trong tổng số 52 khu đô thị chưa bàn giao hạ tầng kỹ thuật, UBND thành phố yêu cầu hoàn thành việc bàn giao trong năm 2026. Thành phố cũng sẽ xem xét hạn chế hoặc dừng cấp phép các dự án mới đối với những chủ đầu tư chậm hoàn thiện hạ tầng để bàn giao.

Ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội thông tin,thành phố đang tích hợp các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật vào Quy hoạch tổng thể Thủ đô.Hà Nội cần huy động đồng thời nguồn lực đầu tư công, PPP và khu vực tư nhân để phát triển hạ tầng thoát nước, đáp ứng yêu cầu của Quy hoạch tổng thể Thủ đô trong giai đoạn mới.