Văn hóa, văn nghệ tiếp chuyển biến tích cực cả về nhận thức, tư duy và phương thức tổ chức thực hiện

Ông Trần Thanh Lâm,Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, trong 6 tháng đầu năm công tác văn hóa, văn nghệ được triển khai trong bối cảnh chúng ta vừa tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng. Vì vậy, 6 tháng đầu năm chính là cao điểm của việc quán triệt, triển khai tinh thần Nghị quyết Đại hội XIVcủa Đảng. Điều phấn khởi hơn là chúng ta vừa có Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn mới. Cách đây mấy ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu và chỉ đạo tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, định hướng những nhiệm vụ rất quan trọng cho công tác văn hóa, văn nghệ trong thời gian tới.Chính vì nhiệm vụ quan trọng đó,công tác văn hóa, văn học nghệ thuật trong 6 tháng đầu năm được triển khai rất sôi động, rất khẩn trương để đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Tại hội nghị này xin ý kiến góp ý của các đồng chí vào dự thảo Đề án "Sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật hướng tới kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam".

“Những người làm công tác văn hóa, văn học nghệ thuật không thể đứng ngoài câu chuyện lớn của đất nước. Chúng ta phải khẳng định bằng những sản phẩm cụ thể của mình. Muốn làm được điều đó thì phải có định hướng, có đề án, có kế hoạch để triển khai thực hiện. Cuộc họp hôm nay rất quan trọng để chúng ta định hình một đề án thật hiệu quả, phù hợp với thực tiễn. Đích cuối cùng là tạo ra những tác phẩm văn hóa, văn học nghệ thuật, để lại cho đời, để lại cho Đảng, để lại cho nhân dân những tác sống mãi với thời gian", ông Trần Thanh Lâm nêu ý kiến.

Bà Trần Thị Phương Lan, Vụ trưởng Văn hóa- Văn nghệ (Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương)nhấn mạnh, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đã tạo dấu mốc quan trọng trong đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo phát triển văn hóa; thể hiện tầm nhìn chiến lược, khẳng định mạnh mẽ vai trò “nền tảng”, “trụ cột”, “hệ điều tiết” của văn hóa; đồng thời, tạo bước đột phá về hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, khơi thông nguồn lực; thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo và đổi mới phương thức quản trị văn hóa.

Theo báo cáo, trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác văn hóa, văn nghệ tiếp tục được triển khai toàn diện, đồng bộ, bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước, đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực.“Điểm nổi bậtlà công tác văn hóa, văn nghệ tiếp tục có sự chuyển biến tích cực cả về nhận thức, tư duy và phương thức tổ chức thực hiện. Phát triển văn hóa ngày càng được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, gắn kết chặt chẽ hơn với phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, đối ngoại và hội nhập quốc tế. Nhiều chủ trương lớn của Đảng về phát triển văn hóa được cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách và chương trình hành động; hình thành sự thống nhất trong nhận thức của cả hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của văn hóa là “nền tảng”, “trụ cột”, “hệ điều tiết”, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước”, Vụ trưởng Văn hóa - Văn nghệ khẳng định.

Xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ khi vụ việc mới xuất hiện

Báo cáo chỉ ra, trong 6 tháng đầu năm 2026, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, các nền tảng xuyên biên giới và ứng dụng AI, các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ có xu hướng xuất hiện nhanh hơn, lan truyền rộng hơn và tác động trực tiếp đến tư tưởng, dư luận xã hội. Một số sản phẩm văn hóa, nghệ thuật, hoạt động biểu diễn và hiện tượng văn hóa trên không gian mạngđặt ra những vấn đề mới trong công tác lãnh đạo, quản lý và định hướng; xuất hiện ngày càng nhiều biểu hiện khai thác yếu tố gây tranh cãi, lệch chuẩn, thương mại hóa quá mức hoặc lợi dụng các nền tảng số để tạo hiệu ứng truyền thông, tác động trực tiếp đến nhận thức, thị hiếu và định hướng giá trị trong xã hội, nhất là đối với giới trẻ.

Điều đó đòi hỏi công tác nắm tình hình, dự báo, định hướng và xử lý các vấn đề phát sinh phải được thực hiện chủ động, kịp thời, đồng bộ và ngay từ khi vụ việc mới xuất hiện.Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã chủ động theo dõi, nắm chắc tình hình; kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền chỉ đạo, định hướng và phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh.

Nội dung chỉ đạo, định hướng tập trung vào những vụ việc có tác động lớn đến tư tưởng, dư luận xã hội; các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật và hiện tượng văn hóa trên không gian mạng phát sinh nhiều ý kiến trái chiều hoặc có dấu hiệu lệch chuẩn.Định hướng tư tưởng, dư luận xã hội và xử lý đối với một số vụ việc phức tạp, nhạy cảm phát sinh trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, tiêu biểu như việc xét chọn, tôn vinh 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất (1975-2025).

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã theo dõi, tham mưu định hướng và phối hợp xử lý đối với một số sản phẩm văn hóa, nghệ thuật, xuất bản phẩm và hiện tượng văn hóa trên không gian mạng phát sinh nhiều ý kiến trái chiều, như ca khúc "Bác Tôi"; cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”; tham mưu chấn chỉnh tình trạng biểu diễn không trung thực.

Theo bà Trần Thị Phương Lan, thực tiễn 6 tháng đầu năm 2026 cho thấycùng với yêu cầu phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới, công tác nắm tình hình, dự báo, định hướng và xử lý các vấn đề phức tạp, nhạy cảm cần tiếp tục được đổi mới theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa; kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý nhà nước với phát huy vai trò tự quản, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ văn nghệ sĩ, các hội văn học, nghệ thuật và các chủ thể sáng tạo, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.

6 tháng cuối năm các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung nâng cao chất lượng công tác, thường xuyên theo dõi, phân tích tình hình hoạt động văn hóa, văn nghệ và tâm tư của giới văn nghệ sĩ. Tăng cường năng lực dự báo, kịp thời nhận diện các vấn đề phức tạp, nhạy cảm phát sinh để chủ động tham mưu giải pháp phù hợp, không để tạo thành điểm nóng dư luận xã hội. Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng cơ chế thu hút tài năng trẻ nhằm xây dựng lực lượng văn nghệ sĩ kế cận đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong giai đoạn mới.