Phát biểu tại hội thảo khoa học "Nhận diện bất cập trong quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp và kiến nghị hoàn thiện”,bà Nguyễn Thị Nắng Mai – Phó Bí thư thường trực Đảng ủy phường Tây Tựu, Hà Nội đã chia sẻ về tình hình thực tiễn từ cơ sở sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bà cho biết, hiện nay phường Tây Tựu có tổng biên chế là 161. Trong khi, một phòng, ban đang kiêm nhiệm rất nhiều nhiệm vụ. Như Ban Xây dựng Đảng, hiện nay ở phường có 22 mảng nhiệm vụ lớn, khối lượng công việc rất nhiều. Đối với ủy ban, như phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị có 14 nhiệm vụ chung;lĩnh vực xây dựng, công thương 10 nhiệm vụ; lĩnh vực nông nghiệp, môi trường 12 nhiệm vụ, trong các nhiệm vụ lớn còn có rất nhiều nhiệm vụ nhỏ.

Về phân cấp, phân quyền, bà Mai cho biết, hiện nay phường Tây Tựu có 1.000 nhiệm vụ được phân cấp cho ủy ban theo quy định. Thành phố ủy quyền về cấp phường 87 nhiệm vụ liên quan đến công tác quản lý nhà nước và 61 thủ tục hành chính. Điều đó dẫn đến quá tả.

Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy phường Tây Tựu Nguyễn Thị Nắng Mai cho rằng, cần nghiên cứu tách một số phòng chuyên môn, tăng thêm biên chế cho cấp phường, đồng thời nâng cao tiêu chuẩn tuyển dụng cán bộ, công chức nhằm xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, tiếp tục cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của khu vực công, tạo điều kiện thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao.

Nêu thực trạng tại phường Long Bình (TP Đồng Nai), đại biểuQuốc hộikhóa XVITrịnh Xuân An cho biết, đâylà phường đông dân nhất cả nước hiện nay với hơn 200.000 dân, số biên chế hơn 100 người. Trong khi đó, nhiều nhiệm vụ của Trung ương, thành phố, cấp tỉnh hiện nay được phân cấp xuống cấp phường. Do đó, với cách thức như hiện nay sẽ không thể điều hành một cách có hiệu quả.

Theo đại biểu, hiện nay đã phân cấp, phân quyền triệt để cho địa phương để địa phương quyết, địa phương làm. Do đó, về mặt biên chế, theo ông, nên chăng Chính phủ giao cho các tỉnh, thành phố được chủ động trong việc tính toán biên chế của các đơn vị cấp xã cho phù hợp.

“TP Hà Nội được giao rồi thì tại sao các địa phương khác lại không?Một phường 250.000 dân mà mô hình quản trị cũng như một phường 20.000 dân, điều đó là không nên. Chính phủ nên phân cho các địa phương chủ động, như chúng ta gọi là khoán về mặt biên chế. Ví dụ, các thành phố lớn cho tổng số bao nhiêu biên chế của cấp cơ sở, sau đó HĐND và chính quyền địa phương tự quyết trên cơ sở đặc thù của địa phương, kể cả đối với cấp phòng”, đại biểu đề xuất.

Tăng cường nguồn lực cho cơ sở

Đánh giá gần một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, giai đoạn đầu triển khai không tránh khỏi những lúng túng, khó khăn. Tuy nhiên, qua thực tiễn vận hành tại các địa phương, mô hình này cơ bản đã dần đi vào ổn định và phát huy hiệu quả.

“Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đem lại nhiều hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội;dịch vụ công, cũng như các thủ tục hành chính của nhân dân, cơ bản đều được cung cấp và đáp ứng”, ông Nguyễn Tiến Dĩnh cho biết.

Tuy vậy, quá trình triển khai trong điều kiện “vừa chạy vừa xếp hàng” vẫn bộc lộ nhiều bất cập liên quan đến thể chế, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và điều kiện bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương. Những khó khăn này tập trung chủ yếu ở cấp xã.

Về thể chế, ông Dĩnh cho biết thời gian qua các cơ quan chức năng đã nỗ lực sửa đổi, bổ sung nhiều luật để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều quy định cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện, nhất là các nội dung liên quan đến phân cấp, phân quyền nhằm bảo đảm rõ trách nhiệm, thẩm quyền và tính chủ động của chính quyền địa phương. Bên cạnh việc hoàn thiện các luật, hệ thống văn bản dưới luật cũng cần được rà soát và ban hành kịp thời.

Từ thực tế đó, ông cho rằng cần tiếp tục rà soát các luật để thích ứng với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời nâng cao chất lượng các quy định về phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ.

Đối với vấn đề nguồn nhân lực, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng các địa phương cần sớm được giao biên chế chính thức để chủ động hơn trong tổ chức bộ máy và bố trí nhân sự.

Chỉ thị số 18 của Chính phủ “Về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới” đã định hướng rõ 3 nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, rà soát lại đội ngũ, bố trí sắp xếp lại cho phù hợp; đồng thời kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ. Thứ hai, cho phép tuyển dụng mới và có cơ chế phù hợp để thu hút nhân tài vào khu vực công. Thứ ba, đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh nhấn mạnh, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần được các địa phương đặc biệt quan tâm trong thời gian tới. Qua quá trình nghiên cứu và rà soát thực tiễn, việc bố trí, sử dụng công chức theo vị trí việc làm hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn, cần tiếp tục được hoàn thiện để bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.