Nhân rộng mô hình RAS hướng tới phát triển thủy sản xanh, bền vững ở ĐBSCL

Hôm nay 10/9, tại phường Phú Lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ phối hợp cùng Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), The Coca Cola Foundation tổ chức hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm về ứng dụng mô hình nuôi thủy sản tuần hoàn (RAS)”. Hội thảo thu hút đông đảo nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nuôi trồng thủy sản tham dự.

Tại hội thảo, ông Đồ Văn Thừa - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thành phố Cần Thơ, nhấn mạnh, sản xuất nông nghiệp nói chung và ngành thủy sản nói riêng rất quan trọng đối với thành phố Cần Thơ. Toàn thành phố hiện có diện tích nuôi thủy sản hàng năm là 96.500 ha, với sản lượng trên 700.000 tấn; đặc biệt, có khoảng 51.000 ha nuôi tôm nước lợ, được đánh giá là lĩnh vực kinh tế quan trọng, góp phần vào kim ngạch xuất khẩu.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản thành phố Cần Thơ đạt hơn 2,1 tỉ USD, nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước.

Cũng theo ông Thừa, hiện nay, ngành nuôi trồng thủy sản đang đối mặt với rất nhiều thách thức, như biến đổi khí hậu, nguồn nước mặt có nguy cơ ô nhiễm, áp lực về dịch bệnh và yêu cầu về bảo vệ môi trường sinh thái ngày càng khắt khe. Đặc biệt, năm 2026, những khó khăn về giá vật tư đầu vào, cũng như giá tôm nước lợ thời gian qua giảm thấp, đã gây áp lực đối với bà con nuôi tôm tại địa phương.

Ông Thừa cho biết, trước bối cảnh đó, việc chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thâm canh bền vững, tiết kiệm nước, giảm thiểu phát thải chất thải ra môi trường là yêu cầu cấp bách. Vì vậy, trong thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã phối hợp với Trường Thủy sản - Đại học Cần Thơ và tổ chức IUCN triển khai thực hiện mô hình nuôi thủy sản tuần hoàn RAS. Đây chính là một trong những giải pháp công nghệ tiên tiến giúp tái sử dụng nước, kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Theo đại diện IUCN, trong giai đoạn tháng 7/2024 - 9/2026, Dự án “Tăng cường khả năng chống chịu vùng ven biển của đồng bằng sông Cửu Long thông qua phục hồi rừng ngập mặn và các giải pháp dựa vào thiên nhiên” đặt mục tiêu xây dựng 45 mô hình nuôi thủy sản tuần hoàn (RAS) kết hợp trồng và bảo vệ rừng ngập mặn; khôi phục 18 ha rừng trong đê; nâng cao sinh kế và khả năng chống chịu cho cộng đồng ven biển.

Tính đến tháng 9/2026, toàn dự án đã triển khai được 38 mô hình, đạt 85% tiến độ. Riêng tại thành phố Cần Thơ, sau thời gian triển khai, đã hoàn thành 15 hộ của đợt 1 và đợt 2, gồm các mô hình tôm - cá - rừng, tôm - rừng, cua - rừng.

Ông Nguyễn Thanh Phong, chuyên gia dự án, đánh giá, dù các mô hình không thể loại trừ 100% dịch bệnh và thực tế vẫn có hộ chịu thua lỗ, nhưng hệ thống đã giúp người nuôi giảm thiểu tối đa các rủi ro so với phương pháp truyền thống. Với các mô hình, nguồn nước sẽ được tái sử dụng tuần hoàn, cải thiện môi trường và nâng cao năng suất.

Tại hội thảo, các cơ quan nhà nước, ban, ngành quản lý về nuôi trồng thuỷ sản, các trường và các cơ quan tại địa phương, bà con nuôi thủy sản cũng đã thảo luận về việc thúc đẩy ứng dụng các kết quả của dự án vào thực tiễn quản lý; áp dụng, nhân rộng các mô hình hiệu quả và phát triển giải pháp kỹ thuật mới trong nuôi trồng thủy sản. Qua đó, góp phần tăng cường hợp tác, huy động sự tham gia của các bên liên quan trong công tác nuôi trồng thủy sản tiết kiệm chi phí, giúp bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển ngành thủy sản xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, phù hợp với chủ trương, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Cần Thơ và vùng ĐBSCL trong thời gian tới.