Phát biểu tại một cuộc họp báo, Phó Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Andrii Lebedenko cho biết nước này có thể tiếp nhận các vũ khí laser dùng để đối phó với các mục tiêu trên không trong vòng 2-3 tháng tới. Các nhóm thuộc lực lượng vũ trang Ukraine cùng một số công ty tư nhân trong nước đang phối hợp phát triển các hệ thống này.

Hệ thống laser chủ lực của Ukraine là Tryzub, do công ty Celebra Tech của nước này phát triển. Hồi tháng 5/2026, hệ thống này đang trong giai đoạn thử nghiệm cuối cùng trên một nền tảng cơ động gắn trên xe kéo, với tầm bắn được công bố lên tới 5 km đối với các mục tiêu UAV. Ukraine cũng trở thành quốc gia thứ năm trên thế giới triển khai hệ thống laser chiến đấu vào tháng 12/2024.

“Hiện nay, hệ thống này có thể bắn hạ máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) và đang hoạt động để đối phó với UAV Shahed. Đây là câu chuyện của 2-3 tháng tới, khi chúng ta sẽ có những phương tiện tương tự”, ông Lebedenko nói. Các UAV Shahed của Nga được mệnh danh là “sát thủ bầu trời”, từng là nỗi ám ảnh với phòng không Kiev khi chúng được triển khai trong các cuộc tấn công bầy đàn quy mô lớn.

Theo quan chức Ukraine, hệ thống này sẽ cho phép Kiev tấn công các vũ khí trên không hiệu quả hơn cả súng máy. Ông đánh giá đây là một hướng phát triển đầy hứa hẹn, đồng thời cho biết mọi thứ hiện đang tiến triển thuận lợi.

Sự so sánh của ông Lebedenko với súng máy cho thấy mục đích của vũ khí laser. Các nhóm hỏa lực cơ động của Ukraine hiện sử dụng súng máy hạng nặng và pháo để bắn hạ UAV Shahed, bởi tên lửa đánh chặn thường có giá cao hơn nhiều so với những chiếc UAV mà chúng tiêu diệt.

Laser đẩy logic này đi xa hơn, bởi mỗi phát bắn về cơ bản chỉ tiêu tốn năng lượng điện để vận hành hệ thống. Tuy nhiên, những hạn chế của vũ khí laser chủ yếu nằm ở yếu tố vật lý, thay vì chi phí. Laser cần tầm nhìn trực tiếp tới mục tiêu, bị suy giảm năng lượng trong điều kiện mây, mưa, khói và bụi, đồng thời phải duy trì chùm tia trên một mục tiêu đang di chuyển đủ lâu để gây hư hại và tiêu diệt chúng.

Dự báo của ông Lebedenko được đưa ra trong bối cảnh chương trình vũ khí laser của Ukraine đã nhiều lần được công bố trước đây. Lực lượng Hệ thống không người lái Ukraine từng trình diễn hệ thống Tryzub vào tháng 4/2025. Khi đó, tư lệnh lực lượng UAV Ukraine cho biết các công nghệ laser đã có thể tấn công các mục tiêu ở độ cao lớn.

Đến tháng 5/2026, hệ thống này vẫn được mô tả là đang trong giai đoạn thử nghiệm cuối cùng. Điều đó không đồng nghĩa tuyên bố hiện tại là không chính xác. Theo giới quan sát, vũ khí năng lượng định hướng là một lĩnh vực khó phát triển và một hệ thống đã tiến từ giai đoạn trình diễn trong phòng thí nghiệm, sang thử nghiệm cuối cùng trên nền tảng cơ động gắn trên xe kéo, rồi được tuyên bố là đã tiêu diệt FPV, cho thấy những bước tiến đáng kể trong thời gian qua.

Vũ khí laser có thể mở ra một hướng đi mới cho Ukraine trong cuộc chiến chống UAV, đặc biệt khi Kiev phải đối mặt với các đợt tấn công quy mô lớn và bài toán chi phí ngày càng nghiêm trọng. Tuy nhiên, từ một hệ thống thử nghiệm đến một vũ khí có thể hoạt động ổn định trên chiến trường là một khoảng cách không nhỏ. Trong 2-3 tháng tới, bằng chứng rõ ràng về khả năng đánh chặn UAV Shahed sẽ là phép thử quan trọng nhất đối với tham vọng biến Tryzub thành một phần thực sự của mạng lưới phòng không Ukraine.