Kể từ khi tiếp nhận xe tăng Abrams vào năm 2025, các kíp lái thuộc Trung đoàn Tấn công Độc lập số 425 “Skala” của Ukraine đã sử dụng loại xe tăng này trong hai chiến dịch tại khu vực Pokrovsk, một trung tâm hậu cần quan trọng và là một mắt xích trong tuyến phòng thủ gồm nhiều thị trấn ở vùng Donetsk, miền Đông Ukraine.

Đợt triển khai quy mô lớn đầu tiên diễn ra vào tháng 12/2025. Ở thời điểm đó các xe tăng Abrams được sử dụng để yểm trợ lực lượng tấn công tiến vào Pokrovsk. Đợt triển khai thứ hai diễn ra ngày 31/3, khi họ tiến vào một khu công nghiệp gần Pokrovsk để ngăn lực lượng Nga tiến về Hryshyne.

Công tác chuẩn bị cho chiến dịch kéo dài hơn hai tuần. Lực lượng Ukraine tiến hành các chuyến bay trinh sát, khảo sát những đoạn đường khó di chuyển trên tuyến dự kiến, đồng thời cung cấp cho các kíp lái nhiều hình ảnh và video chi tiết về khu vực. Thời tiết được xem là yếu tố then chốt trong kế hoạch. Lực lượng Ukraine chờ điều kiện có sương mù và mưa với hy vọng hạn chế khả năng hoạt động của UAV Nga.

4 trong số 5 xe bọc thép tham gia chiến dịch đãbị phá hủy. Tổn thất này đã vấp phải sự chỉ trích từ các nhà bình luận quân sự Ukraine, đặc biệt sau khi hình ảnh những phương tiện bị phá hủy được công bố. Tuy nhiên, các kíp lái vẫn bảo vệ quyết định sử dụng xe bọc thép trong những nhiệm vụ như vậy.

Khi phối hợp với xe chiến đấu bộ binh (IFV), Abrams cho phép nhanh chóng đưa binh sĩ tới khu vực tác chiến, đồng thời cung cấp hỏa lực trực tiếp mạnh và khả năng bảo vệ cho kíp lái. Theo các kíp lái, những lợi thế này vẫn đáng giá ngay cả khi chiếc xe tăng có nguy cơ bị phá hủy sau nhiệm vụ.

Khi được hỏi liệu việc triển khai một chiếc xe tăng trị giá khoảng 5 triệu USD có hợp lý hay không nếu chỉ sau một lần xung trậnnó có thể bị phá hủy, một chỉ huy Ukraine trả lời: “Tất nhiên là hợp lý. Trước hết và quan trọng nhất, nó giúp bảo toàn tính mạng cho kíp lái bên trong”.

Abrams khó trụ vững trước các cuộc tấn công bằng UAV

Các kíp lái Ukraine đánh giá cao độ chính xác và khả năng sống sót của Abrams. Tuy nhiên, một thành viên trong kíp lái của Ukraine có biệt danh Kent cho rằng nhược điểm lớn nhất của xe cũng rất rõ ràng trên chiến trường hiện đại: “Nó có kích thước và trọng lượng lớn nên khó ngụy trang”. Theo Kent, khả năng sống sót của Abrams đến từ sự kết hợp giữa lớp giáp nguyên bản và các biện pháp bảo vệ chống UAV được bổ sung trên xe.

Dù Abrams được trang bị nhiều khối giáp phản ứng nổ (ERA), các kíp lái thừa nhận khả năng bảo vệ này vẫn có những giới hạn nhất định. Kent cũng lưu ý, xe tăng Abrams của Ukraine chưa được trang bị các tấm chắn bảo vệ dạng “nhím”, hay lồng thép bảo vệ tháp pháo, thường thấy trên một số xe tăng Nga.

Trong đánh giá tổng thể, các kíp lái dành nhiều lời khen cho Abrams về khả năng cơ động, không gian bên trong rộng rãi, hỏa lực mạnh và hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại. Abrams cũng có khả năng xoay tại chỗ nhanh, tính năng được các kíp lái đánh giá hữu ích khi cơ động trong không gian hẹp. Dù có trọng lượng lớn, xe hiếm khi bị sa lầy ngay cả trong điều kiện tuyết tan, vốn gây khó khăn cho nhiều phương tiện trên chiến trường.

Tuy nhiên, Abrams cũng có những nhược điểm đáng kể, trong đó có yêu cầu bảo dưỡng khắt khe. Hệ thống truyền động và bánh xích dễ gặp vấn đề buộc kíp lái phải thường xuyên kiểm tra, tra dầu và thay thế linh kiện sau mỗi lần xuất kích.

Mức tiêu thụ nhiên liệu cũng là một gánh nặng đối với xe tăng này. Các kíp lái cho biết Abrams tiêu thụ khoảng 400-700 lít nhiên liệu cho mỗi 100 km, tùy địa hình và điều kiện vận hành. “Khi chạy trên đường nhựa, xe tiêu thụ khoảng 400 lít. Ở địa hình lầy lội, mức tiêu thụ có thể lên tới 700 lít hoặc hơn”, một thành viên kíp lái của Ukraine cho biết.

Dù vậy, kíp lái cho rằng khả năng sử dụng nhiều loại nhiên liệu khác nhau là một ưu điểm. Theo kinh nghiệm của họ, dầu diesel mang lại hiệu suất vận hành tốt nhất cho xe xét theo thời gian hoạt động. Một số báo cáo trước đó cho biết động cơ tuabin khí của những chiếc Abrams này đã được điều chỉnh để sử dụng dầu diesel thay cho nhiên liệu phản lực JP-8 tiêu chuẩn trước khi bàn giao cho Ukraine.

Xe tăng Abrams mà Ukraine đang vận hành là biến thể M1A1, không phải cấu hình mới nhất. Xe có hệ thống điện tử kém hiện đại hơn các biến thể mới và không được trang bị loại giáp đặc biệt có tính bảo mật cao như trên những chiếc Abrams hiện được Quân đội Mỹ sử dụng.

Một số báo cáo cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, ít nhất 25 xe tăng Abrams của Ukraine đã bị phá hủy, hư hại hoặc bỏ lại. Số này nằm trong tổng cộng 80 chiếc Abrams do Mỹ và Australia cung cấp, gồm 31 chiếc từ Mỹ và 49 chiếc từ Australia.

“Hiện tại, chúng tôi không còn sử dụng chúng nữa. Đối phương đã phát triển lực lượng UAV rất mạnh, trong khi hiện tại chúng tôi chưa có phương tiện để đối phó với mối đe dọa này”, một chỉ huy có biệt danh Kubik nói.

Xe tăng vẫn là nền tảng tác chiến mạnh, kết hợp hỏa lực trực tiếp với khả năng cơ động và lớp bảo vệ cho kíp lái. Tuy nhiên, sự phổ biến của các UAV giá rẻ đã khiến việc triển khai xe tăng trên chiến trường ngày càng khó khăn. UAV trinh sát có thể phát hiện Abrams từ xa, trong khi UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) nhanh chóng tiếp cận và tấn công. Khả năng giám sát liên tục cũng khiến việc ngụy trang và cơ động của xe tăng trở nên khó khăn hơn. Nếu không có biện pháp đối phó UAV hiệu quả hơn, ngay cả một xe tăng được bảo vệ tốt cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công.