Nghị quyết là nền tảng để ban hành chính sách

Từ 2024-2026, Bộ Chính trị đã ban hành các Nghị quyết then chốt: Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, là động lực chủ yếu thúc đẩy hiện đại hóa đất nước.

Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới - được cho là quyết sách mang tính đột phá, là kim chỉ nam hành động trong tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - là văn kiện định hướng cho công tác xây dựng, thi hành pháp luật, với những yêu cầu cao hơn về quản trị quốc gia trên tinh thần chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”...

Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân, đánh dấu sự chuyển biến toàn diện về tư duy nhìn nhận đối với kinh tế tư nhân, khi xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế Nhà nước, được coi là bệ phóng để kinh tế Nhà nước tiếp tục khẳng định sứ mệnh đầu tầu dẫn dắt nền kinh tế thị trường.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, đây là những Nghị quyết nhằm tạo nền tảng, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, kiến tạo sự đổi mới, tháo gỡ các điểm nghẽn đang kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế cũng như tạo ra những đột phá về tăng trưởng, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

“Các Nghị quyết đều hướng đến mục tiêu là xây dựng nền tảng kinh tế vững chắc để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao. Để thực hiện mục tiêu đó, các Nghị quyết đã tạo nên hệ sinh thái chính sách đồng bộ, nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy doanh nghiệp và doanh nhân bứt phá, trên cơ sở đưa ra những thông điệp rất rõ ràng về cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ, tạo cơ chế thuận lợi tiếp cận các nguồn lực, cải thiện môi trường kinh doanh minh bạch, thông suốt, hệ thống pháp luật dễ hiểu, dễ thực hiện... Đây sẽ là những trợ lực rất lớn cho doanh nghiệp, doanh nhân phát triển và đưa nền kinh tế đất nước vươn tầm thế giới”, GS Cường nói.

Nghị quyết là nền tảng chính trị, pháp lý quan trọng để ban hành chính sách. Tuy nhiên, từ Nghị quyết đến chính sách và thực tiễn vẫn còn một khoảng cách khá xa, bà Nguyễn Thị Khuyên, Giám đốc Công ty TNHH Nasaki Việt Nam cho rằng, khi Nghị quyết được hiện thực hóa thành chính sách, cần được nhanh chóng thúc đẩy thực hiện.

“Với doanh nghiệp, chính sách mang tính khẩn trương, kịp thời rất quan trọng, bởi đó là đòn bẩy và cũng là điểm tựa giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp không thiếu khát vọng nhưng cần một điểm tựa chính sách đủ mạnh, đủ ổn định, được tạo điều kiện để lớn lên một cách công bằng. Mỗi doanh nghiệp để thành công thì con đường đi đó rất dài, nhưng nếu có sự đồng hành của Nhà nước bằng các cơ chế, chính sách thì con đường đó sẽ ngắn lại và dễ đi hơn rất nhiều”, bà Khuyên chia sẻ.

“Đòn bẩy” cần được thúc đẩy nhanh chóng

Bắt đầu từ 2026 trở đi, Việt Nam có nhiều mục tiêu thách thức về kinh tế cần thực hiện đó là tăng trưởng và duy trì tăng trưởng hai con số bền vững, thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, trở thành nước thu nhập cao... Nền tảng thực hiện (là các Nghị quyết) đã có, cần khẩn trương, quyết liệt thể chế hóa đầy đủ tinh thần, các nhiệm vụ, giải pháp trong Nghị quyết thành các chính sách và thúc đẩy chính sách đó đi vào thực tiễn, tạo ra “đòn bẩy” vững chắc phục vụ cho sự phát triển toàn nền kinh tế.

Theo PGS. TS Nguyễn Đình Cung, Chuyên gia Kinh tế, để thúc đẩy các “đòn bẩy” chính sách cần phải kiến tạo thể chế.

“Bây giờ là lúc rất thuận lợi để cải cách thể chế, con người là khâu quyết định chất lượng thể chế và chất lượng hiệu lực của thực thi. Tôi hy vọng tới đây sẽ có cuộc cách mạng tinh gọn hệ thống pháp luật – tức là sẽ bỏ đi các Luật, văn bản, thủ tục hành chính không còn phù hợp hoặc trùng lặp, gây mâu thuẫn, cản trở... từ đó sẽ mở ra không gian tự do kinh doanh cho doanh nghiệp và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong hoạt động kinh doanh. Quốc hội là cơ quan lập pháp, không nên lấy KPI là đã ban hành được bao nhiêu đạo Luật mà nên lấy KPI là đã cởi trói được bao nhiêu điểm nghẽn của các Luật để hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế phát triển dễ dàng”, ông Cung nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Luật sư Nguyễn Xuân Sang, Trưởng Văn phòng Luật sư Vinh Quang Công Lý cho rằng, để thúc đẩy các chính sách kinh tế, cần có một khung hệ thống pháp luật minh bạch, thông suốt, cụ thể, dễ thực hiện.

“Việc xây dựng hệ thống pháp luật về kinh tế minh bạch, khả thi sẽ là động lực để các các thành phần kinh tế lớn mạnh, đồng thời xóa bỏ những vướng mắc, điểm nghẽn thực thi cho người thi hành công vụ. Điều này được ví như lối đi cho các chính sách, thành phần kinh tế, việc có một lối đi minh bạch, khả thi sẽ giúp nâng cao năng suất và giá trị gia tăng cho nền kinh tế cũng như nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách kinh tế. Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý mà phải trở thành động lực mở đường, giải phóng và khơi thông mọi nguồn lực xã hội. Nếu hệ thống pháp luật chậm đổi mới, thiếu đồng bộ sẽ trở thành lực cản, ngược lại, hệ thống pháp luật tiến bộ, linh hoạt sẽ là bệ phóng cho chính sách kinh tế hiệu quả và nền kinh tế bứt phá”, LS Sang nêu ý kiến.

Đổi mới là con đường, khát vọng là động lực, kiến tạo là sứ mệnh. Các nghị quyết chiến lược đã tạo ra “đường băng mới” cho nền kinh tế nói chung và doanh nghiệp, doanh nhân nói riêng. Tuy nhiên, điều quan trọng đặc biệt trên “đường băng” đó là cần có những “máy bay chính sách” được trang bị đầy đủ các điều kiện vận hành thông suốt để cất cánh lên “bầu trời”, hoàn thành thắng lợi mục tiêu trở thành nước thu nhập cao của Việt Nam.