Năm 2014, tỉnh Quảng Ninh quyết định đưa 364 hộ dân của 7 làng chài trên vịnh Hạ Long lên bờ sinh sống. Mỗi hộ được bố trí một căn nhà cấp 4 rộng khoảng 80m² tại khu tái định cư Cái Xà Cong với hình thức sử dụng miễn phí. Trên diện tích hơn 8ha, những dãy nhà mới cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ đã mở ra một cuộc sống hoàn toàn khác cho những gia đình nhiều đời gắn với sóng nước. Người già không còn thấp thỏm mỗi mùa mưa bão, trẻ em được đến trường đều đặn, còn lớp thanh niên có thêm nhiều cơ hội lập nghiệp.

Ông Phạm Văn Lan, Tổ trưởng Tổ 62, khu phố Hà Phong 8 chia sẻ: “10 năm, cái tốt là rất nhiều: Người già yên ổn vì có nhà, trẻ được đi học, lớp trẻ về sau có tương lai. Nhà tôi có 5 người con đều đi làm biển cả nhưng đến giờ đều nghỉ lên bờ, không ai làm dưới biển. Vì dưới biển cơn cớ, gió máy nhiều quá”.

Sau hơn 10 năm ổn định cuộc sống, điều mà bà con mong mỏi nhất không còn là một mái nhà. Theo Đề án tái định cư làng chài, sau 10 năm sử dụng ổn định, các hộ đủ điều kiện sẽ được xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trong đó, các hộ có nhà bè hình thành trước năm 2008 được cấp miễn phí; các hộ còn lại thực hiện theo hình thức trả góp theo quy định.Với những ngư dân từng sống cả đời trên mặt nước, cuốn “sổ đỏ” không chỉ xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp mà còn mang ý nghĩa khẳng định họ đã thực sự có một mái nhà của riêng mình trên đất liền.

Bà Nguyễn Thị Quế, một trong những hộ đầu tiên được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xúc động chia sẻ:“Nếu cứ sống trên biển thì bà con làm gì có sổ đỏ. Có sổ đỏ thì bà con yên tâm ở lâu dài. Có sổ bà con sửa nhà, có người xây nhà 2 tầng, 3 tầng. Bà con rất phấn khởi”.

Những cuốn “sổ đỏ” đầu tiên cũng đánh dấu bước hoàn thiện cuối cùng của chính sách tái định cư làng chài sau hơn một thập kỷ triển khai. Ông Nguyễn Văn Bội, Bí thư Chi bộ, Khu trưởng khu phố Hà Phong 8 cho biết: Hiện đã có 136 trong tổng số 364 hộ dân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chính quyền địa phương đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ để các hộ còn lại sớm nhận được.

“Thời điểm còn thành phố Hạ Long thì cũng đã cấp cho bà con 83 sổ đỏ rồi. Sau đó, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, phường Hà Tu được quyền cấp sổ đỏ thì cũng đã tiến hành cấp hơn trăm bìa đỏ cho bà con. Trong kế hoạch sẽ cấp 294 hộ tiếp theo - những người này được miễn giảm 100%. Còn lại hơn bốn chục hộ thực hiện theo hình thức trả góp. Điều thuận lợi là khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, bà con chỉ cần đến phường là được giải quyết thủ tục, thời gian cấp giấy đúng theo quy định", ông Bội cho biết thêm.

Không chỉ có nhà ở ổn định, cuộc sống của người dân làng chài hôm nay cũng đã có nhiều đổi thay. Trẻ em được học tập trong điều kiện tốt hơn, có sân chơi, có môi trường phát triển. Nhiều hộ đã xây dựng nhà kiên cố, mở cửa hàng kinh doanh nhỏ, làm dịch vụ hoặc tiếp tục gắn bó với nghề biển theo hướng chuyên nghiệp hơn thông qua các hợp tác xã và dịch vụ du lịch.

Em Đỗ Văn Đức, sinh sống ở làng chài từ những ngày đầu cho biết: Lúc đó làng mới mẻ, vui và giờ cháu thấy rất thân thuộc và quen rồi. Sau này cháu học, làm được, cháu kiếm được tiền sẽ xây nhà mới cho bố mẹ".

Còn chị Phạm Thị Mơ chia sẻnhững kỳ vọng về tương lai- “Bà con mong muốn thời gian tới có thêm khu công nghiệp, có cảng cá để tạo việc làm cho người dân, nhất là lao động trẻ. Khi có thêm việc làm, cuộc sống của bà con sẽ ngày càng ổn định hơn”.

Từ những căn nhà nổi lênh đênh trên sóng nước đến những mái nhà kiên cố trên đất liền, rồi từ những ngôi nhà tái định cư đến những cuốn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đầu tiên, hành trình hơn một thập kỷ của các ngư dân làng chài Cái Xà Cong không chỉ là câu chuyện về sự thay đổi nơi ở, mà còn là hành trình đi tìm một cuộc sống ổn định và tương lai bền vững.

Khi “an cư” không còn là mong ước mà trở thành hiện thực, người dân thêm gắn bó với quê hương, yên tâm lao động, nuôi dạy con cái và xây dựng cuộc sống mới. Những cuốn “sổ đỏ” của những cư dân từng nhiều đời lênh đênh trên sóng nước vì thế không chỉ mang giá trị pháp lý, mà còn mở ra thật nhiều cơ hội phát triển ở phía trước.