PV: Mỗi kỳ Đại hội của Đảng đều mang một dấu mốc quan trọng, và Đại hội XIV cũng có ý nghĩa đặc biệt, là một bước ngoặt lịch sử, mở ra kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, thưa ông?

GS Tạ Ngọc Tấn: Trước hết chúng ta cần phải khẳng định rằng, mỗi một kỳ Đại hội của Đảng là một dấu mốc lịch sử, đánh giá trong cả quá trình vận động và phát triển của đất nước. Riêng Đại hội XIV của Đảng có ý nghĩa như một dấu mốc lịch sử đặc biệt với mấy ý nghĩa lịch sử sau:

Thứ nhất, chúng ta tổng kết 40 năm đổi mới, có nghĩa là tổng kết, khép lại một giai đoạn vận động và phát triển. Giai đoạn ấy chúng ta đã đạt được những thành tựu rất to lớn, đồng thời mở ra một bước ngoặt chuẩn bị cho một giai đoạn mới.

Thứ hai, Đại hội XIV là Đại hội mở đầu kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Từ đây, chúng ta sẽ vươn tới những khát vọng phát triển mới, kể cả mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước một cách toàn diện.

Thứ ba, Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong điều kiện, bối cảnh thế giới cực kỳ phức tạp. Với sự phát triển rất mạnh mẽ của khoa học công nghệ, cùng sự phát triển rất phức tạp của chính trị và những vấn đề toàn cầu khác, Đại hội đánh dấu một sự sáng tạo và phát triển của Đảng ta, để đề ra đường lối, chủ trương một cách khoa học, hợp lý, để thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong giai đoạn tới.

PV: Nghị quyết Đại hội đã đặt ra những mục tiêu cụ thể: Đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên, còn GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm. Ông có thể phân tích rõ hơn về về tư duy, tầm nhìn và những định hướng chiến lược mới để Đảng ta hiện thực hóa mục tiêu phát triển đó?

GS Tạ Ngọc Tấn: Theo tôi, Đảng ta đã có những bước chuẩn bị rất quan trọng; có những đổi mới rất lớn về tư duy chiến lược. Từ thực tiễn xây dựng và phát triển đất nước 40 năm qua, Đảng ta đã tổng kết và rút ra lý luận về đường lối đổi mới.

Nói cách khác, lý luận về đường lối đổi mới là sự tổng kết toàn bộ sự phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam, cũng như trong bối cảnh mới của thế giới và từ đó rút ra những vấn đề mang tính quy luật.

Lý luận về đường lối đổi mới sẽ cùng với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước gắn với độc lập dân tộc trở thành ngọn đèn sáng, soi đường cho cuộc cách mạng Việt Nam trong thời kỳ tới. Đó là sự chuẩn bị rất căn bản.

Ngoài ra chúng ta còn có những chuẩn bị rất mới như trước Đại hội, Đảng ta có một loạt quyết sách chiến lược về các vấn đề kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại, luật pháp, kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, về vấn đề chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.

Gắn với những quyết sách ấy là quá trình xây dựng văn kiện của Đại hội XIV của Đảng lần này đổi mới rất căn bản, đó chính là việc tích hợp 3 báo cáo(Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng) thành một văn kiện duy nhất là Báo cáo Chính trị. Cách làm này giúp tăng tính thống nhất, tính hành động, đồng thời tạo thuận lợi cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong việc tiếp cận, nghiên cứu, quán triệt và triển khai.

Cùng với Báo cáo Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đã chỉ đạo xây dựng một chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương nhiệm kỳ XIV. Như vậy, ngay sau Đại hội XIV, chúng ta đã có một kế hoạch cụ thể để thực hiện các nhiệm vụ. Đó là một quyết tâm rất to lớn để hiện thựchóa những quyết sách đặt ra từ Đại hội XIV.

PV: Những thành tựu ấn tượng và toàn diện trong suốt 40 năm đổi mới, đặc biệt là nhiệm kỳ XIII có ý nghĩa như thế nào trong việc củng cố sự tự tin trong toàn Đảng, toàn dân ta bước sang một giai đoạn phát triển mới, thưa ông?

GS Tạ Ngọc Tấn: Chúng ta tự tin bước vào kỷ nguyên mới, bởi có cơ sở thực tiễn của nó. Cơ sở thực tiễn đó là sau 40 năm đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước, chúng ta đã tạo ra nền tảng rất quan trọng, đó là nền tảng về cơ sở vật chất: kết cấu hạ tầng tương đối hoàn thiện từ đường bộ, đường thủy, đường không; hạ tầng về kinh tế - xã hội, về các mặt thông tin, khoa học, công nghệ…

Bên cạnh đó, chúng ta có nền tảng về đời sống vật chất để đảm bảo cuộc sống của người dân, đảm bảo những điều kiện rất cơ bản cho sự phát triển. Chúng ta có nền tảng rất quan trọng về mặt chính trị, đó là toàn bộ hệ thống được đổi mới theo hệ thống mới.

Hy vọng rằng với hệ thống ấy, hoạt động của toàn hệ thống chính trị từ tổ chức Đảng cho đến tổ chức Nhà nước và tổ chức đại diện của nhân dân là Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội sẽ hoạt động năng động hơn, quyết liệt hơn, hiệu quả hơn.

Đặc biệt, chúng ta có nền tảng phát triển văn hóa, xã hội và con người. Từ quá trình xây dựng, phát triển đất nước, con người Việt Nam đã được phát triển một cách toàn diện, kể cả vật chất, hình thể cho đến trí tuệ.

Cùng với đó, chúng ta có một xã hội rất ổn định. Trong tất cả điều kiện vận động và phát triển phức tạp của xã hội, xã hội Việt Nam được coi là một xã hội rất ổn định. Ngoài ra, lĩnh vực văn hóa cũng có những nền tảng phát triển.

Nền tảng tiếp theo giúp chúng ta rất tự tin đó là 40 năm qua, Việt Nam đã khẳng định một đường lối đối ngoại rất đúng đắn. Với đường lối đối ngoại ấy, đất nước ta có nền tảng quan hệ quốc tế với trên 192 quốc gia là thành viên của Liên hợp quốc; có quan hệ kinh tế với hơn 230 nền kinh tế của toàn thế giới. Uy tín, tiềm năng, thế và lực của Việt Nam trên thế giới được tăng cường. Đó là những nền tảng rất quan trọng để Đảng, Nhà nước ta tự tin bước vào một giai đoạn mới.

PV: Đại hội XIV của Đảng đặt ra mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Đâylà mục tiêu của Đảng vàlà khát vọng chung củadân tộc Việt Nam, thưa ông?

GS Tạ Ngọc Tấn: Mục tiêu của Đại hội XIV của Đảng đặt ra: xây dựng và phát triển đất nước vì một nước Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Tất cả những mục tiêu đó là những tiêu chí để xây dựng và phát triển đất nước, mang lại hạnh phúc cho con người. Tại sao lại nói “ý Đảng và lòng dân”, bởi vì Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và thành lập từ ước vọng ban đầu cho đến lý tưởng phấn đấu đều vì nhân dân, vì hạnh phúc của nhân dân, vì con người, sự phát triển toàn diện của con người.

Với nhân dân, đó là khát vọng ngàn đời; là hạnh phúc, tự do để được phát triển một cách toàn diện. Nói như vậy, có nghĩa là “ý Đảng” hợp “lòng dân”. Và khi “ý Đảng” hợp “lòng dân” đó là sự tiếp nối và phát triển bài học ngàn đời của dân tộc ta đó là: kế yên dân là kế sâu rễ bền gốc.

Không chỉ “ý Đảng” và “lòng dân” mà Đại hội XIV của Đảng còn là khẳng định trách nhiệm của Đảng, của thế hệ hôm nay với mồ hôi, xương máu, với tất cả những gì ông cha đã cống hiến để chúng ta có được hôm nay. Đồng thời cũng là khẳng định trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, của thế hệ hôm nay phải tiếp nối những gì cha ông đã xây dựng và mở ra con đường tiếp tục phát triển cho con cháu mai sau.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!