Giáo dục Việt Nam trước làn sóng AI

Theo Tiến sĩ Willy A. Renandya - chuyên gia đào tạo giáo viên ngôn ngữ từ Viện Giáo dục Quốc gia (NIE), Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), AI đang giúp mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho giáo viên, giảm tải đáng kể áp lực công việc, đặc biệt là khâu chấm bài và nhận xét học sinh.

Song, sự hiện diện của AI trong giảng dạy cũng đặt ra vấn đề là khả năng thẩm định tính chính xác những dữ liệu mà AI cung cấp. Dưới góc nhìn của các chuyên gia quốc tế, Tiến sĩ Willy A. Renandya đánh giá rất cao sử chủ động của Việt Nam trong ứng dụng công nghệ AI vào giáo dục.

Đồng tình với quan điểm này, Giáo sư, Tiến sĩ Jeremy White - Tổng biên tập Tạp chí CALL-EJ (Scopus Q1), hiện công tác tại Đại học Ritsumeikan của Nhật Bản đánh giá, Việt Nam đang ngày càng trở nên năng động với tư duy đổi mới mạnh mẽ. Và đây là yếu tố để Việt Nam hoàn toàn có khả năng trở thành quốc gia đi đầu trong làn sóng ứng dụng AI trong trường học.

Theo GS.TS. White, sức mạnh của Việt Nam, chính là lực lượng "digital natives" (thế hệ bản địa số) rất lớn. Đây là thế hệ sinh ra đã quen thuộc với công nghệ và có khả năng tiếp cận nhanh các công cụ mới.

“Các bạn có một lực lượng lớn người trẻ thuộc thế hệ bản địa số, rất am hiểu công nghệ. Cùng với đó, Chính phủ dường như cũng đang tập trung tháo gỡ chính sách, nhanh chóng phê duyệt việc sử dụng AI. Đây thực sự là một lợi thế tuyệt vời”, ông White cho hay.

Vũ khí của người học trong kỷ nguyên số

Theo các chuyên gia, lợi thế ban đầu không đồng nghĩa với quá trình chuyển đổi số trong giáo dục diễn ra dễ dàng, bởi sự chênh lệch về tuổi tác, kỹ năng số của đội ngũ giáo viên. Đặc biệt là, sự xuất hiện của AI buộc những người làm giáo dục phải trả lời câu hỏi: Khi máy móc có thể viết, dịch, phân tích và giải toán trong vài giây, con người cần học gì?

Theo TS. Renandya, câu trả lời chính là "tư duy phản biện". Năng lực này cần được đưa vào chương trình giảng dạy một cách hệ thống, giúp người học đủ bản lĩnh để hoài nghi, đối chiếu và thẩm định thông tin do AI tạo ra.

“Tư duy phản biện chỉ xuất hiện khi bạn có nền tảng kiến thức phong phú. Nếu thiếu điều này, bạn sẽ rất khó, thậm chí không thể phản biện. Chẳng hạn, nếu yêu cầu tôi đánh giá một văn bản do AI viết về lĩnh vực mình am hiểu, việc đó rất dễ dàng, bởi tôi biết đâu là thông tin chính xác, hữu ích và đâu là điểm sai lệch”, TS. Renandya nhận định.