Giới chuyên gia bước đầu đưa ra những nhận định lạc quan dựa trên những phát biểu và cử chỉ thân thiện mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump dành cho nhau tại lễ đón và hội đàm sáng 14/5. Xu hướng chung là Trung Quốc và Mỹ nhất trí tăng cường hợp tác. Một số điểm đáng chú ý có thể điểm ra, dựa trên thông cáo được phía Trung Quốc đưa ra sau cuộc họp.

Định vị mới cho quan hệ song phương

Theo thông cáo chính thức bằng tiếng Anh mà nước chủ nhà Trung Quốc công bố sau cuộc hội đàm, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump đã nhất trí phát triển “mối quan hệ Trung Quốc - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”. Bắc Kinh sẽ coi đây là khuôn khổ chỉ đạo cho mối quan hệ song phương trong 3 năm tới và xa hơn nữa.

Theo thông cáo, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết định vị chiến lược này sẽ được dẫn dắt bởi sự hợp tác và “cạnh tranh có kiểm soát” với những khác biệt có thể quản lý được; đồng thời nhấn mạnh rằng khuôn khổ này phải được chuyển thành hành động cụ thể.

“Nó báo hiệu một giai đoạn “ổn định có kiểm soát” sẽ kéo dài trong một thời gian”, Tianchen Xu, nhà kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit nhận định. Mặc dù căng thẳng dự kiến ​​sẽ tiếp diễnnhưng “sẽ có hàng rào ngăn chặn, và mọi việc sẽ không vượt khỏi tầm kiểm soát của cả hai bên như đã suýt xảy ra vào năm 2025”.

Quan hệ thương mại: “cân bằng và tích cực”

Phía Trung Quốc nhận định rằng, các đặc phái viên về thương mại hai nước đã đạt được “kết quả nhìn chung là cân bằng và tích cực” tại cuộc họp chuẩn bị ở Hàn Quốc ngày 13/5. Phái đoàn này do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong dẫn đầu.

“Cả hai bên cần cùng nhau gìn giữ đà tích cực khó khăn mới có được này”, ông Tập nói, đồng thời cho biếtBắc Kinh hoan nghênh tăng cường hợp tác thương mại với Mỹ và sẽ tiếp tục mở rộng chính sách mở cửa.

Phát biểu này được cho là mang nhiều ý nghĩa, đặt trong trong bối cảnh hơn một chục lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ tháp tùng Tổng thống Trump tới Bắc Kinh, trong đó có tỷ phú Elon Musk của hãng Tesla và Jensen Huang của hãng sản xuất chíp Nvidia.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng hai nước cần tận dụng tốt hơn các kênh liên lạc ngoại giao và quốc phòng, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế – thương mại, nông nghiệp và du lịch.

Đài Loan - “vấn đề quan trọng nhất”

Tại cuộc hội đàm, Chủ tịch Trung Quốc dành những lời lẽ cứng rắn nhất khi nói về vấn đề Đài Loan, gọi đây là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung - Mỹ”. Ông nhấn mạnh mức độ rủi ro: “Xử lý tốt, quan hệ được duy trì. Xử lý kém, hai nước đối mặt nguy cơ va chạm hoặc xung đột”.

Ngoài ra, lãnh đạo hai bên cũng trao đổi về xung đột tại Trung Đông, khủng hoảng Ukraine và tình hình bán đảo Triều Tiên, nhưng không công bố thêm chi tiết.