Trung Quốc đã hợp tác cùng với Kazakhstan, Uzbekistan và Tajikistan để triển khai dự án phát triển chòm sao vệ tinh AI mang tên “Thiên Vũ”. Chòm sao này dự kiến sẽ bao gồm từ 5 đến 1.024 vệ tinh, nhằm thu thập và chia sẻ dữ liệu viễn thám từ không gian nhằm đánh giá khả năng xảy ra các thảm họa thiên nhiên như động đất, lũ lụt do băng tan và các vấn đề nông nghiệp như sâu bệnh. Nhiều sự kiện này có thể liên quan đến biến đổi khí hậu.

Theo các nhà khoa học dẫn đầu dự án, dữ liệu thu thập từ vệ tinh sẽ được xử lý và đưa vào mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tại một trung tâm dữ liệu ở Tân Cương. Mục tiêu là huấn luyện mô hình AI để dự đoán các thảm họa địa chất, đồng thời cung cấp báo cáo nâng cao về các sự kiện thiên nhiên, đặc biệt là tại các dãy núi và sông băng địa phương. Các sông băng này đã tan chảy với tốc độ từ 20% đến 40% trong vài thập kỷ qua, đặc biệt ở cao nguyên Tây Tạng, gây ra những thách thức nghiêm trọng về kinh tế, môi trường và xã hội do mực nước biển dâng cao và suy giảm tài nguyên.

Những lo ngại đối với chòm sao vệ tinh Trung Quốc

Dù nỗ lực này từ Trung Quốc và các đối tác đáng được khen ngợi, nhưng vẫn tồn tại những lo ngại về quyền riêng tư. Hiện chưa có thông tin rõ ràng về dữ liệu, hình ảnh và phương tiện truyền thông mà các vệ tinh có thể thu thập, cũng như cách thức mà các giải pháp AI sẽ xử lý chúng.

Lực lượng Không gian Mỹ đã bày tỏ lo ngại về sự mở rộng của hạm đội vệ tinh do thám của Trung Quốc. Vệ tinh Yaogan-41, cùng với các đơn vị trinh sát khác, có thể được sử dụng cho các mục đích do thám. Để đối phó, lãnh đạo Lục quân Mỹ đã lên kế hoạch “phát triển kỹ năng” trong cuộc chiến chống lại chiến tranh mặt đất dựa trên không gian. Trong bối cảnh công nghệ giám sát ngày càng phát triển, việc các vệ tinh được trang bị công nghệ tiên tiến để thu thập hình ảnh chi tiết từ trên không là điều hoàn toàn khả thi.