Triều Tiên vừa thử nghiệm hai loại tên lửa hành trình chiến lược phóng từ tàu ngầm, động thái mới nhất trong chuỗi hoạt động thử nghiệm vũ khí của nước này thời gian gần đây. Trong khi đó, Hàn Quốc cũng đang tăng cường năng lực quân sự, với vụ thử vũ khí siêu vượt âm do nước này tự phát triển và kế hoạch tiến hành cuộc tập trận Hoguk từ tuần tới.

Sự phát triển chưa từng có của sức mạnh quân sự

Theo giới quan sát, những vụ thử nghiệm vũ khí gần đây của hai miền Triều Tiên cho thấy năng lực quân sự, bao gồm cả khả năng phòng thủ, khả năng tấn công phủ đầu và tấn công trả đũa, của cả Hàn Quốc và Triều Tiên đã có những bước tiến vượt bậc so với 5 năm trước.

Đầu tiên là về phía Hàn Quốc. Theo Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, chi phí quân sự của nước này gấp 1,4 lần Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Triều Tiên và với chi phí cao như vậy, sức mạnh quân sự của Hàn Quốc được các tổ chức quốc tế đánh giá là đứng thứ 5 thế giới. Bên cạnh đó, thực tế cho thấy hàng loạt các khí tài quân sự, bao gồm cả khí tài hạng nặng và chiến lược như tàu ngầm, chiến hạm, xe tăng, trọng pháo, máy bay chiến đấu các loại của Hàn Quốc đã được xuất khẩu tới nhiều nước và đang đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động quân sự không chỉ tại Hàn Quốc mà còn ở cả nước ngoài. Đặc biệt, dự án tàu ngầm hạt nhân mà nước này đang thúc đẩy cũng cho thấy năng lực kỹ thuật quân sự của nước này đã đạt đến đẳng cấp quốc tế.

Ở phía bên kia, Triều Tiên cũng không hề thua kém với việc phô diễn các tàu khu trục tự chế tạo, tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo, tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), pháo phản lực phóng loạt… Đặc biệt, năng lực hạt nhân của Triều Tiên vẫn là một ẩn số, do nước này chưa bao giờ công bố chính thức số lượng vũ khí hạt nhân đang sở hữu, mặc dù luôn kiên định mục tiêu trở thành quốc gia sở hữu hạt nhân. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Triều Tiên đang sở hữu 57 đơn vị vũ khí hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh “năng lực hạt nhân của Triều Tiên vẫn đang gia tăng ngay cả trong thời điểm hiện tại”. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng tiền nhiệm của Hàn Quốc Ahn Gyu-back nhận định Triều Tiên đang có trong tay khoảng từ 80 đến 120 đơn vị vũ khí hạt nhân.

Từ những thực tế nêu trên, giới quan sát nhận định, cả hai miền Triều Tiên đang hướng tới việc hoàn thiện sức mạnh quân sự, không chỉ trên biển, mà còn trên không, trên bộ, trên không gian mạng, không gian vũ trụ và quá trình hoàn thiện này còn hướng tới không chỉ khả năng răn đe, mà còn cả khả năng phòng thủ, tấn công phủ đầu khi phát hiện nguy cơ, và đặc biệt là khả năng trả đũa mang tính hủy diệt, trong trường hợp bị tấn công. Đáng chú ý, trong khi vẫn chủ trương thúc đẩy đối thoại và cải thiện quan hệ với Triều Tiên, Hàn Quốc cũng không ngừng củng cố năng lực quân sự. Cách tiếp cận vừa đối thoại vừa tăng cường răn đe này cho thấy nhiều tính toán của Hàn Quốc.

Ý đồ chiến lược của Seoul

Từ trước đến nay, Hàn Quốc một mặt nêu cao chính sách hòa giải liên Triều, mặt khác coi việc nâng cao sức mạnh quân sự là yếu tố sống còn. Theo giới quan sát, một trong những mục tiêu dễ nhận thấy của Seoul là việc xây dựng một nền quốc phòng độc lập, tự chủ, giảm sự lệ thuộc vào Mỹ về mặt quân sự. Hiện nay, Hàn Quốc đang nỗ lực để có thể tiếp nhận từ phía Mỹ quyền chỉ huy tác chiến trong trường hợp xảy ra chiến sự trên bán đảo Triều Tiên. Đây là một nội dung quan trọng của thỏa thuận hợp tác quân sự trong giai đoạn mới mà Mỹ và Hàn Quốc vừa đạt được trong năm 2025.

Để thực hiện mục tiêu, quá trình huấn luyện chỉ huy tác chiến được coi là khoa mục quan trọng hàng đầu trong các cuộc tập trận chung Hàn - Mỹ. Khoa mục này được tiến hành thường xuyên trong “Lá chắn tự do” vào tháng 3 và “Lá chắn tự do Ulchi” (Ulchi Freedom Shield) vào tháng 8 hàng năm. “Lá chắn tự do 2026” còn được coi là “kỳ thi” để kiểm chứng, đánh giá các điều kiện cần và đủ của việc Hàn Quốc tiếp nhận quyền chỉ huy tác chiến. Đặc biệt, ngoài việc nâng cao năng lực chỉ huy tác chiến, Hàn Quốc còn không ngừng gia tăng chi phí quân sự.

Theo báo cáo do Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố, dự toán ngân sách quốc phòng của nước này cho năm tài chính 2027 lên tới khoảng 53 tỷ USD. Con số này tăng 8,2% so với năm 2026 và là mức cao nhất kể từ năm 2008 đến nay. Cơ cấu chi tiêu trong ngân sách quốc phòng của Hàn Quốc cũng có nhiều thay đổi. Trong đó, chi phí hoạt động của lực lượng quân đội tăng 5,9%, chi phí nâng cao năng lực quốc phòng tăng 13,8% và ngân sách quản lý quân sự tăng 1,4%. Ngân sách dành cho việc đưa vào sử dụng lực lượng nòng cốt để đảm bảo chuyển giao quyền kiểm soát và chỉ huy tác chiến một cách suôn sẻ từ lực lượng liên hợp Hàn - Mỹ trong nhiệm kỳ của chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung được ấn định ở mức vượt xa con số của năm ngoái.

Sự gia tăng đáng kể trong chi tiêu quốc phòng này là do chính sách "quốc phòng độc lập", dựa vào công nghệ và năng lực quân sự tự thân của quốc gia. Hàn Quốc đã đạt được thỏa thuận với Mỹ về việc nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) chậm nhất vào năm 2035. Với đề xuất hiện tại của Chính phủ Hàn Quốc, ngân sách quốc phòng dự kiến ​​sẽ chiếm 2,33% GDP vào năm tới.

Tác động sâu rộng

Việc cả hai miền Triều Tiên không ngừng nâng cao năng lực quân sự đã, đang và sẽ tác động rất lớn tới cục diện an ninh khu vực Đông Bắc Á nói riêng và thế giới nói chung, cũng như quá trình giảm căng thẳng và nối lại đối thoại trên bán đảo Triều Tiên. Về cục diện an ninh khu vực, Nhật Bản nhận định “môi trường an ninh hiện nay khắc nghiệt chưa từng có kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ II”. Trả lời báo chí hôm 13/10 vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro nhấn mạnh đã nhấn mạnh lại quan điểm này một lần nữa và cho biết thêm “đến thời điểm này rất khó đoán định ý đồ thực sự của Triều Tiên”.

Những động thái mới đây của Mỹ cũng nói lên điều này. Trong đó, rất đáng chú ý là việc Mỹ đang xem xét triển khai tới bán đảo Triều Tiên một đơn vị thế hệ mới của quân đội là "Lực lượng đặc nhiệm đa miền" (MDTF). Đây là đơn vị thuộc Lục quân Mỹ, tích hợp năng lực tác chiến trên nhiều lĩnh vực đa dạng, bao gồm không chỉ lục quân, hải quân và không quân, mà còn cả không gian vũ trụ, không gian mạng và tác chiến điện tử. Hiện tại, việc chuyển một đơn vị đóng quân ở Đức sang bán đảo Triều Tiên đang được xem xét. Động thái này đang thu hút sự chú ý, vì nó cho thấy khả năng vai trò của lực lượng quân đội Mỹ tại Hàn Quốc sẽ không chỉ dừng lại ở việc đối phó với Triều Tiên, mà còn mở rộng sang các khu vực lân cận.

Về quá trình giảm căng thẳng và nối lại đối thoại trên bán đảo Triều Tiên, có thể nóirằng mọi nỗ lực hiện nay đang “dậm chân tại chỗ”. Trong bối cảnh hiện nay, với những màn “khẩu chiến” và những động thái đáp trả lẫn nhau giữa Triều Tiên và Hàn Quốc thông qua việc thử nghiệm các loại vũ khí chiến lược, đã xuất hiện những hoài nghi về chân ý trong mong muốn nối lại đối thoại với Triều Tiên của Mỹ và Hàn Quốc, thậm chí có ý kiến cho rằng “những động thái liên quan gần đây đang gây tác dụng ngược”.

Những bước tiến về năng lực quân sự của cả Triều Tiên và Hàn Quốc đang khiến thế răn đe trên bán đảo Triều Tiên ngày càng trở nên phức tạp. Trong bối cảnh đối thoại vẫn đình trệ, việc mỗi bên tiếp tục củng cố sức mạnh để bảo đảm an ninh cho mình cũng có thể làm gia tăng cảm giác bất an từ phía bên kia. Bởi vậy, thách thức không chỉ nằm ở việc kiểm soát những diễn biến quân sự trước mắt, mà còn ở việc ngăn vòng xoáy răn đe tiếp tục thu hẹp không gian dành cho đối thoại.