Quy trình xét duyệt chặt chẽ, nhiều bước

Thượng tá Đinh Chí Công, Phó Giám thị Trại giam Phú Sơn 4, Bộ Công an cho biết, đơn vị hiện quản lý gần 6.000 phạm nhân tại 6 phân trại, đóng trên địa bàn các xã Vô Tranh, Yên Trạch và phường Quan Triều (tỉnh Thái Nguyên). Đây là một trong những trại giam có quy mô lớn, số lượng phạm nhân đông, đặt ra yêu cầu cao trong tổ chức triển khai công tác đặc xá.

Ngay sau khi nhận được các văn bản của Ban Chỉ đạo về đặc xá năm 2026 thuộc Bộ Công an, ngày 12/4/2026, Trại giam Phú Sơn 4 đã tổ chức hội nghị công bố Quyết định số 457/QĐ-CTN ngày 07/4/2026 của Chủ tịch nước; Hướng dẫn số 33/HD-HĐTVĐX của Hội đồng tư vấn đặc xá và Quyết định của Cục C10, Bộ Công an về việc thành lập Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của trại gồm 21 thành viên.

Cùng ngày, đơn vị ban hành Kế hoạch số 320 để triển khai đến toàn thể các đội công tác, phân trại, cán bộ quản giáo và lực lượng chuyên môn. Các văn bản liên quan được niêm yết công khai tại khu giam giữ, buồng giam, khu thăm gặp, bệnh xá… giúp phạm nhân dễ dàng tiếp cận, nắm bắt thông tin.

Theo Thượng tá Đinh Chí Công, công tác đặc xá năm 2026 được quán triệt với tinh thần nghiêm túc, đúng pháp luật, đảm bảo dân chủ, công bằng, khách quan và minh bạch. Tất cả tiêu chuẩn, điều kiện đều được công khai rõ ràng.

Tại các phân trại, cán bộ quản giáo tổ chức phổ biến trực tiếp đến toàn thể phạm nhân, kết hợp tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh nội bộ. Nội dung tập trung vào điều kiện, tiêu chuẩn được đề nghị đặc xá, quyền và nghĩa vụ của phạm nhân.

Đối với phạm nhân đang điều trị tại bệnh viện, trại cử cán bộ trực tiếp đến tuyên truyền, phổ biến chính sách, bảo đảm không ai bị bỏ sót thông tin. Đồng thời, phạm nhân được tạo điều kiện liên hệ thân nhân để thực hiện nghĩa vụ dân sự và xác định nơi cư trú sau khi được đặc xá.

Quy trình xét duyệt được triển khai nhiều bước chặt chẽ. Trước hết, cán bộ quản giáo phối hợp với Đội Giáo dục và hồ sơ tiến hành rà soát toàn bộ hồ sơ phạm nhân, đối chiếu từng tiêu chí theo quy định. Những trường hợp đủ điều kiện được hướng dẫn viết “Đơn đề nghị đặc xá” và “Bản cam kết”.

Sau đó, tại các đội phạm nhân, việc bình xét được tổ chức công khai, dân chủ thông qua thảo luận và bỏ phiếu kín để giới thiệu những người đủ điều kiện. Kết quả được lập danh sách, chuyển về Đội Giáo dục và hồ sơ tổng hợp, trình Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của trại xem xét.

Đáng chú ý, các trường hợp liên quan đến những vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi được kiểm tra, rà soát đặc biệt chặt chẽ trước khi đưa ra Hội đồng.

Tăng cường kiểm sát, thẩm định liên ngành

Trong quá trình triển khai, công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện nghiêm túc. Ngày 17/4/2026, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã trực tiếp kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại Trại giam Phú Sơn 4. Qua kiểm sát, đơn vị đã báo cáo đầy đủ tiến độ, đồng thời nêu rõ những khó khăn, vướng mắc để được hướng dẫn tháo gỡ kịp thời.

Ngày 20/4/2026, Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của trại tổ chức họp xét đối với từng phạm nhân đủ điều kiện. Sau khi có kết quả, trại tiến hành hoàn thiện hồ sơ, niêm yết công khai danh sách tại các phân trại để bảo đảm tính minh bạch.

Tiếp đó, trong hai ngày 22 và 23/4/2026, Tổ thẩm định liên ngành số 2 đã tiến hành thẩm định toàn bộ hồ sơ tại đơn vị. Sau thẩm định, Trại giam Phú Sơn 4 tiếp tục hoàn thiện danh sách, hồ sơ và chuyển về cơ quan thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá theo đúng quy trình.

Không chỉ dừng lại ở việc xét duyệt, Trại giam Phú Sơn 4 còn đặc biệt chú trọng công tác chuẩn bị cho phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng sau đặc xá. Theo đó, trại phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Thái Nguyên tổ chức tư vấn pháp luật, cung cấp thông tin thị trường lao động, định hướng nghề nghiệp và giới thiệu việc làm. Đồng thời, phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay để phát triển sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, đơn vị hỗ trợ làm thủ tục cấp căn cước công dân cho phạm nhân đủ điều kiện; phối hợp với các tổ chức như Hội Liên hiệp Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thái Nguyên để hỗ trợ các nhóm đối tượng đặc thù như thanh niên, phụ nữ sau khi được đặc xá.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền về chính sách đặc xá cũng được đẩy mạnh thông qua nhiều hình thức như truyền thông đại chúng, hoạt động nội bộ và cổ động trực quan trong trại.

Thượng tá Đinh Chí Công cho biết, một trong những khó khăn lớn là thời gian triển khai ngắn, trong khi số lượng phạm nhân đông, dẫn đến khối lượng công việc rất lớn. Cán bộ, chiến sĩ phải làm việc tăng cường, kể cả ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ để bảo đảm tiến độ.

Ngoài ra, một số bản án có nội dung chưa rõ ràng về hành vi phạm tội, gây khó khăn trong việc đối chiếu tiêu chuẩn đặc xá. Để khắc phục, trại đã chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn, đặc biệt là Viện Kiểm sát nhân dân các cấp, để xin ý kiến hướng dẫn.

Khẳng định hiệu quả và tính nhân đạo của chính sách

Thượng tá Đinh Chí Công cho biết, trong những năm gần đây, Trại giam Phú Sơn 4, Bộ Công an luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị, bảo đảm an toàn tuyệt đối cơ sở giam giữ.

Năm 2024, đơn vị đã đề nghị đặc xá cho 107 phạm nhân. Năm 2025, triển khai 2 đợt đặc xá với tổng số 678 phạm nhân. Với những kết quả đạt được, đơn vị vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen cùng nhiều phần thưởng của Bộ Công an.

“Việc triển khai đặc xá năm 2026 dự kiến được triển khai vào vào 01/6/2026đang được các trại giam trên cả nướcthực hiện đúng quy định, thể hiện rõ tính nghiêm minh và nhân đạo của pháp luật Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội để những người cải tạo tốt sớm trở về với gia đình, xã hội, làm lại cuộc đời”, Thượng tá Đinh Chí Công khẳng định.