UBND TP.HCM vừa ban hành phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư và kết thúc mô hình tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư dưới khu phố, ấp, khu dân cư trên địa bàn TP.HCM.

Theo đó, sau sắp xếp, số lượng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư trên địa bàn TP dự kiến giảm từ 5.947 xuống còn 3.944, tức giảm 2.003 đầu mối. Đồng thời, 10.795 tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư sẽ kết thúc hoạt động.

TP xác định việc triển khai sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách trong năm 2026.

Theo phương án, việc tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, giảm đầu mối, giảm áp lực quản lý của chính quyền cấp xã, tinh gọn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, giảm chi ngân sách Nhà nước và tăng nguồn lực cho phát triển KT-XH địa phương.

Việc sắp xếp cũng hướng đến hình thành các cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cấp cơ sở.

Nguyên tắc sắp xếp là khu phố, ấp, thôn, khu dân cư sau tổ chức lại phải bảo đảm tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình theo quy định. Đối với các xã định hướng thành lập phường, quy mô khu phố phải được tính toán để đáp ứng tiêu chuẩn tương ứng.

TP khuyến khích các địa phương sắp xếp với quy mô lớn hơn tiêu chuẩn tối thiểu, trong đó khu phố có từ 700 hộ gia đình trở lên, còn ấp, thôn, khu dân cư có từ 500 hộ gia đình trở lên. Với các đơn vị có quy mô lớn, địa phương cần có giải pháp bảo đảm hoạt động tự quản cộng đồng và yêu cầu quản lý của chính quyền cấp xã.

Việc sắp xếp không làm thay đổi địa giới hành chính cấp xã. Đổi tên khu phố, ấp, thôn, khu dân cư chỉ thực hiện khi bị trùng tên trong cùng địa bàn hoặc theo nguyện vọng của người dân.

Kết quả lấy ý kiến người dân về việc sắp xếp phải đạt từ 50% trở lên tổng số hộ gia đình tại từng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư tán thành.

Theo phương án, việc tổ chức lại được thực hiện thông qua sáp nhập hai hoặc nhiều khu phố, ấp, thôn, khu dân cư liền kề để hình thành đơn vị mới có quy mô hộ gia đình đạt tiêu chuẩn hoặc phù hợp điều kiện thực tiễn địa phương. Đồng thời, có thể điều chỉnh một phần địa giới giữa các khu vực liền kề nhằm bảo đảm quy mô dân cư, tính liên kết cộng đồng và thuận lợi trong quản lý.

Đối với các khu phố, ấp, thôn, khu dân cư đã đạt tiêu chuẩn hoặc thuộc trường hợp đặc thù theo quy định thì giữ nguyên hiện trạng. Việc đổi tên được thực hiện khi sáp nhập hoặc để tránh trùng lặp tên gọi trong cùng địa bàn cấp xã.

TP cũng sẽ kết thúc hoạt động của tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư tại các địa phương còn duy trì mô hình này; đồng thời rà soát, sắp xếp nhân sự và thực hiện tri ân đội ngũ tổ trưởng, tổ phó với những đóng góp cho hoạt động tự quản cộng đồng.

UBND TP đề nghị Ủy ban MTTQ Việt Nam TP chỉ đạo, hướng dẫn MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã thực hiện sắp xếp, kiện toàn tổ chức tại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư; đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận với chủ trương.

Sở Nội vụ được giao chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra UBND cấp xã trong quá trình triển khai, bảo đảm đúng tiến độ và quy trình theo quy định.