Ngày 29/5, Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức nghe báo cáo kết quả nghiên cứu Đề án chuyển đổi xanh lĩnh vực giao thông trên địa bàn TP để tham vấn ý kiến doanh nghiệp, chuyên gia và các địa phương liên quan.

Theo đơn vị tư vấn, đề án đề xuất lộ trình chuyển đổi phương tiện theo từng khu vực, từng nhóm phương tiện cùng các chính sách hỗ trợ tài chính nhằm thúc đẩy người dân, doanh nghiệp chuyển đổi từ xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện, năng lượng xanh.

Côn Đảo và Cần Giờ chuyển đổi sớm nhất

Trong đề án, đặc khu Côn Đảo và các xã thuộc huyện Cần Giờ cũ gồm Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An được xác định là khu vực chuyển đổi sớm nhất.

Tại đặc khu Côn Đảo, từ ngày 1/1/2027, toàn bộ xe buýt lưu thông phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Từ ngày 1/6/2027, hoàn thành chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sang phương tiện điện, năng lượng xanh. Đến ngày 31/12/2027, hoàn tất chuyển đổi ô tô sang điện, năng lượng xanh, trừ xe tải trên 1 tấn và phương tiện đặc thù.

Đến ngày 1/1/2030, 100% phương tiện giao thông đường bộ lưu thông tại đặc khu Côn Đảo phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An, từ ngày 1/1/2027, 100% xe buýt phải chuyển sang điện, năng lượng xanh. Đến ngày 1/1/2030, hoàn thành chuyển đổi các phương tiện giao thông, ngoại trừ xe tải trên 1 tấn và phương tiện đặc thù. Từ ngày 1/1/2035, toàn bộ phương tiện lưu thông trên địa bàn phải là xe điện hoặc năng lượng xanh.

Vùng phát thải thấp áp dụng trước

Ở khu vực trung tâm TP.HCM, nhóm tư vấn đề xuất lựa chọn khu vực bên trong vành đai hạn chế xe tải hiện hữu làm vùng phát thải thấp (LEZ), trên cơ sở đánh giá mức độ ô nhiễm do giao thông gây ra.

Đây là khu vực có mật độ phương tiện cao, phát thải lớn, được xem là vùng trọng điểm để kiểm soát khí thải và thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện điện, năng lượng xanh.

Khu vực này được xác định theo vành đai xe tải hiện hữu, gồm các trục đường như Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ, Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Mai Chí Thọ, Võ Nguyên Giáp và Xa lộ Hà Nội.

Tại vùng phát thải thấp, từ ngày 1/1/2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Với xe taxi, từ ngày 1/1/2028, 100% phương tiện phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 5; đến ngày 1/1/2030 phải chuyển hoàn toàn sang xe điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với xe hợp đồng dưới 9 chỗ, từ năm 2028 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 5; từ năm 2030 chỉ được lưu thông nếu là xe điện, năng lượng xanh hoặc hybrid. Các xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch đạt chuẩn khí thải mức 5 chỉ được hoạt động trong khung giờ từ 22h hôm trước đến 6h hôm sau. Đến năm 2035, toàn bộ nhóm phương tiện này phải chuyển sang điện hoặc năng lượng xanh.

Xe công nghệ hai bánh chở khách, giao hàng phải chuyển sang điện từ ngày 1/1/2028. Với xe máy cá nhân, từ năm 2029 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên và đến năm 2035 phải chuyển hoàn toàn sang xe điện hoặc năng lượng xanh.

Trong khi đó, ô tô cá nhân từ năm 2028 phải đạt chuẩn khí thải mức 4, năm 2030 đạt mức 5 và đến năm 2035 phải chuyển sang điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với các khu vực còn lại của TP.HCM, lộ trình chuyển đổi diễn ra chậm hơn. Theo đó, từ năm 2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; xe buýt liên tỉnh hoạt động tại TP phải hoàn tất chuyển đổi trước năm 2030.

Taxi trên toàn TP phải chuyển sang điện từ năm 2030; xe công nghệ hai bánh chuyển đổi hoàn toàn từ năm 2030.

Đối với xe máy cá nhân, từ năm 2030 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 trở lên, năm 2035 đạt mức 4 và đến năm 2040 phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Ô tô cá nhân không kinh doanh vận tải từ năm 2030 phải đạt chuẩn khí thải mức 4, năm 2035 đạt mức 5 và đến năm 2040 chuyển sang điện hoặc năng lượng xanh.

Theo đề án, mục tiêu đến ngày 1/1/2040, 100% phương tiện giao thông lưu thông trên địa bàn TP.HCM là phương tiện điện hoặc năng lượng xanh.

Đề xuất hỗ trợ đến 100% chi phí đổi xe cho hộ nghèo

Để hỗ trợ chuyển đổi, đề án đề xuất nhiều chính sách tài chính theo từng nhóm đối tượng và khu vực.

Trên phạm vi toàn TP, hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị xe máy điện cùng lệ phí trước bạ, đăng ký, biển số với mức khoảng 20 triệu đồng/xe; hộ cận nghèo được hỗ trợ khoảng 70% giá trị xe, tương đương khoảng 14 triệu đồng/xe.

Đối với shipper và xe công nghệ hai bánh, TP đề xuất hỗ trợ lệ phí trước bạ, đăng ký, biển số và lãi suất vay mua xe, tương đương khoảng 5 triệu đồng/xe.

Riêng tại đặc khu Côn Đảo, người dân được đề xuất hỗ trợ cao hơn do yêu cầu chuyển đổi sớm. Xe máy được hỗ trợ 100% giá trị xe; ô tô cá nhân dưới 9 chỗ được hỗ trợ khoảng 10% giá trị xe. Doanh nghiệp vận tải được hỗ trợ từ 5% đến 15% giá trị phương tiện tùy loại xe.

Tại vùng phát thải thấp, hộ dân đổi xe máy điện được hỗ trợ lệ phí trước bạ và phí đăng ký khoảng 1,77 triệu đồng/xe. Ô tô điện được hỗ trợ 100% phí cấp biển số, đăng ký; xe hybrid sạc ngoài được hỗ trợ 50%.

Song song với chuyển đổi phương tiện, đề án cũng đề xuất phát triển mạnh hạ tầng sạc điện. Cụ thể, đặc khu Côn Đảo dự kiến bố trí 56 trụ sạc và 200 tủ đổi pin; khu vực Cần Giờ có 462 trụ sạc và 710 tủ đổi pin. Riêng vùng phát thải thấp được bổ sung 3.322 trụ sạc nhanh và 8.900 tủ đổi pin. Các khu vực còn lại của TP dự kiến có thêm 14.541 trụ sạc và 23.805 tủ đổi pin.

Đề án cũng đề xuất miễn tiền thuê đất, tiền thuê quyền khai thác tài sản công trong 5 năm đối với đất do Nhà nước quản lý để đầu tư trạm sạc, đồng thời hỗ trợ vay vốn, lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sạc điện.

Theo đại diện Sở Xây dựng, sau buổi báo cáo của đơn vị tư vấn, Sở sẽ tổng hợp, xem xét, hoàn chỉnh báo cáo đề xuất và tiến hành lấy ý kiến các đơn vị liên quan, người dân.