Ngày 16/6, Tòa Phá án Pháp đã tiến hành phiên tranh tụng xem xét việc mở lại vụ kiện của bà Trần Tố Nga đối với các tập đoàn hóa chất Mỹ. Đây là cơ hội lớn để lần đầu tiên các bên trực tiếp đối thoại về những hậu quả khốc liệt của chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam.

Theo ông Paul Mathonnet, luật sư bảo vệ cho nguyên đơn, vấn đề pháp lý cốt lõi mà Tòa Phá án phải giải quyết là xác định hoạt động của các tập đoàn hóa chất Mỹ là hành vi thương mại hay hành vi thực thi chủ quyền Nhà nước.

Phía bị đơn cho rằng, họ được hưởng quyền miễn trừ tài phán vì sản xuất theo yêu cầu của chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, các luật sư của bà Trần Tố Nga khẳng định, việc cung cấp hàng hóa cho nhà nước không đồng nghĩa với việc thực thi quyền lực công.

Phát biểu với báo giới sau phiên tòa, ông Paul Mathonnet nhấn mạnh các công ty này thực hiện hành vi thương mại và phải chịu trách nhiệm trước công lý Pháp.

"Chúng tôi cho rằng quyền miễn trừ tài phán này không được áp dụng vì các công ty thương mại đã thực hiện hành vi thương mại, chứ không phải một hành vi thực thi chủ quyền.Họ đã buôn bán một loại thuốc diệt cỏ mà họ sản xuất trước, trong và sau chiến tranh Việt Nam.

Họ đã cung cấp một sản phẩm độc hại, nguy hiểm, theo một quy trình sản xuất mà họ hoàn toàn làm chủ, một quy trình mà họ có thể thay thế hoặc hoán đổi nhưng đã không làm, và điều đó phải là cơ sở trách nhiệm pháp lý tại đây, nước Pháp, trước thẩm phán Pháp" -ông Paul Mathonnet nêu rõ.

Nếu Tòa Phá án hủy bản án phúc thẩm vào ngày 16/9 tới, vụ việc nhiều khả năng sẽ được chuyển tới một hội đồng xét xử khác của Tòa phúc thẩm Paris để xem xét lại vấn đề miễn trừ tài phán. Khi đó, các bên mới có thể chính thức tranh luận về nội dung cốt lõi của vụ kiện, như mức độ độc hại của chất độc da cam hay mối liên hệ với các bệnh lý của bà Trần Tố Nga. Quan điểm này của phía nguyên đơn cũng đã nhận được sự đồng tình bằng văn bản từ đại diện Viện Công tố bên cạnh Tòa Phá án.

Về phần mình, bước sang tuổi 85, bà Trần Tố Nga chia sẻ rằng điều duy nhất tiếp thêm can đảm và sức mạnh để bà quyết tâm đi tới cùng không phải là lợi ích cá nhân, mà chính là công lý cho hàng triệu nạn nhân chất độc da cam.

Theo bà Nga: "Nếu như 85 tuổi rồi thì hỏi tôi chờ gì cho tôi thì không chờ gì hết. Nhưng điều làm cho tôi có đủ can đảm và đủ sức để đi tiếp là 4 triệu, gần 5 triệu nạn nhân da cam đang chờ. Không chỉ ở Việt Nam, còn hàng ngàn nạn nhân ở Mỹ... Cho nên là cuộc đấu tranh của mình không chỉ cho Việt Nam mà cho cả thế giới".

Dù bất kể phán quyết cuối cùng của tòa án ra sao, bà Trần Tố Nga khẳng định vẫn sẽ tiếp tục theo đuổi vụ kiện cùng các luật sư của mình trong "sự nghiệp chính nghĩa" này.