Chiều 24/6, trong khuôn khổ Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Diễn đàn “Thanh niên Việt Nam tiên phong khởi nghiệp, lập nghiệp, phát triển kinh tế đất nước” đã diễn ra với sự tham gia của các đại biểu, doanh nhân trẻ, những thanh niên tiêu biểu đang trực tiếp xây dựng các mô hình phát triển kinh tế tại nhiều địa phương.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, anh Nguyễn Tiến Hưng, Bí thư Thành đoàn Hà Nội cho rằng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu chiến lược đến năm 2030 trở thành nước có nền công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Theo anh Hưng, thanh niên là lực lượng quan trọng trong phát triển kinh tế. Thời gian qua, các phong trào như “Tuổi trẻ sáng tạo”, đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp đã tiếp thêm động lực để nhiều bạn trẻ mạnh dạn khởi nghiệp, xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, thanh niên khởi nghiệp vẫn gặp không ít rào cản về kiến thức quản trị, kỹ năng, khả năng thích ứng với thị trường cũng như tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và các chính sách hỗ trợ.

“Chúng ta đã có nhiều phong trào, nhiều hoạt động khuyến khích thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp. Nhưng ở một số nơi, việc đồng hành, hỗ trợ thanh niên đi vào chiều sâu, giúp các mô hình phát triển bền vững vẫn còn là vấn đề cần tiếp tục quan tâm”, anh Nguyễn Tiến Hưng nhấn mạnh.

Biến lợi thế bản địa thành giá trị kinh tế

Từ thực tiễn tại Sơn La và các tỉnh miền núi phía Bắc, chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Bí thư Đoàn phường Thảo Nguyên cho biết, thanh niên địa phương đã và đang đóng góp tích cực vào quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đưa nhiều sản phẩm đặc trưng như chè, cà phê, xoài, nhãn, mận hậu, dược liệu… từng bước mở rộng thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Điều đáng ghi nhận là tư duy phát triển kinh tế của thanh niên đã có nhiều thay đổi, từ sản xuất nhỏ lẻ chuyển sang tư duy phát triển theo chuỗi giá trị; từ khai thác lợi thế tự nhiên sang ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Tuy vậy, khoảng cách về điều kiện phát triển giữa các vùng miền, hạn chế về công nghệ, năng lực quản trị, khả năng tiếp cận thị trường vẫn là những rào cản lớn đối với thanh niên vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Theo chị Hạnh, thanh niên muốn phát triển kinh tế bền vững không chỉ cần nguồn vốn mà còn cần được tiếp cận tri thức mới, công nghệ hiện đại và sự đồng hành của các chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học.

“Cần xây dựng mạng lưới cố vấn hỗ trợ phát triển kinh tế thanh niên, đặc biệt ở những khu vực khó khăn, qua đó giúp thanh niên nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận khoa học công nghệ và tự tin tham gia nền kinh tế số”, chị Hạnh đề xuất.

Từ thực tế tại Mộc Châu, chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho rằng thanh niên cần thay đổi tư duy từ “sản xuất những gì mình có” sang “tạo ra những sản phẩm thị trường cần”, chú trọng nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm.

Chia sẻ từ mô hình du lịch cộng đồng tại bản Ven (xã Xuân Lương), anh Ngô Cao Kiên, đại biểu tỉnh Bắc Ninh cho biết, những giá trị bản địa như thiên nhiên, văn hóa truyền thống chỉ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế khi được khai thác bằng tư duy sáng tạo, cách làm mới và sự tham gia của cộng đồng.

“Chúng tôi không chỉ giới thiệu cảnh quan mà hướng tới xây dựng những trải nghiệm có câu chuyện, có bản sắc và có sự tham gia của chính người dân địa phương. Giá trị bản địa không phải là điều cũ kỹ cần thay thế, mà là nguồn lực quý giá cần được trân trọng, sáng tạo và nâng tầm”, anh Kiên chia sẻ.

Theo anh Kiên, trong thời đại công nghệ số, các nền tảng trực tuyến trở thành công cụ quan trọng giúp những sản phẩm, dịch vụ ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận với thị trường rộng lớn hơn. Từ quảng bá hình ảnh, kể câu chuyện về sản phẩm đến đặt dịch vụ, thanh toán không dùng tiền mặt, công nghệ số đang mở ra nhiều cơ hội mới cho thanh niên khởi nghiệp.

Những ý kiến được chia sẻ tại diễn đàn không chỉ phản ánh bức tranh khởi nghiệp của thanh niên hiện nay mà còn mở ra nhiều gợi ý nhằm phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của tuổi trẻ trong phát triển kinh tế. Khi được tiếp sức bằng một hệ sinh thái đồng bộ, cùng tinh thần dám nghĩ, dám làm và khát vọng cống hiến, thanh niên Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo những giá trị mới, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.