Nắng nóng khiến tiền điện tăng là không thể tránh khỏi

Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương quý II diễn ra vào chiều 7/7, nhiều báo chí phản ánh tiền điện sinh hoạt tháng 6/2026 của nhiều hộ dân tăng cao đột biến, đề nghị Bộ Công Thương có câu trả lời xác đáng.

Phản hồi về vấn đề này, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, theo quy luật hàng năm, vào mùa cao điểm nắng nóng, lượng điện tiêu thụ tăng vọt tại khu vực khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.

Năm nay, cao điểm nắng nóng tập trung vào khoảng thời gian nửa cuối tháng 5 và trong tháng 6. Sản lượng điện toàn hệ thống đạt 1.206 triệu kWh, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025, cao hơn 8,9% so với mức kỷ lục năm 2025. Công suất cực đại toàn hệ thống điện quốc gia đạt trên 57.537 MW, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm 2025, cao hơn 5,8% so với mức kỷ lục năm 2025.

Riêng đối với hệ thống điện miền Bắc, đã ghi nhận mức sản lượng điện xấp xỉ so với mức kỷ lục ngày 27/5 đạt 629,7 triệu kWh (tăng 8,8% so với mức kỷ lục năm 2025) và công suất cực đại đạt 30.279 MW (tăng 7,4% so với mức kỷ lục năm 2025).

Tương ứng với công suất và sản lượng điện tiêu thụ được ghi nhận bởi Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), nhiều hộ gia đình, nhiều người thuê trọ phản ánh cho biết, hóa đơn tiền điện tháng 6 tăng mạnh so với những tháng trước. Trên các diễn đàn và mạng xã hội, không ít người chia sẻ tiền điện tăng thêm vài trăm nghìn đồng, thậm chí cao gấp 2 - 3 lần những tháng trước, dù thiết bị và thói quen sử dụng điện thay đổi không đáng kể.

Khẳng định tiền điện tăng cao vào mùa nắng nóng là không thể tránh khỏi, ông Hùng lý giải vào mùa nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện của các hộ gia đình thường tăng cao do sử dụng hệ thống điều hòa nhiệt độ và các thiết bị làm mát. Điều này kéo theo sản lượng điện tiêu thụ tăng đáng kể, khiến hóa đơn tiền điện tăng theo.

Đặc biệt, giá điện sinh hoạt hiện nay đang được áp dụng theo biểu giá bán lẻ lũy tiến từng bậc. Do đó khi mức tiêu thụ điện tăng lên, người sử dụng sẽ phải trả mức giá cao hơn, đặc biệt là giá điện ở bậc 4 và bậc 5.

“Trong thời tiết nắng nóng, việc sử dụng nhiều điều hòa và thiết bị làm mát sẽ khiến sản lượng tiêu thụ điện tăng nhanh, tiền điện nhanh chóng chuyển sang các bậc giá cao, vì vậy hóa đơn tiền điện tăng cao là điều khó tránh khỏi. Người dân nên sử dụng điện tiết kiệm, hợp lý để hạn chế lượng điện tiêu thụ ở các bậc giá cao, từ đó giảm chi phí tiền điện hàng tháng”, ông Hùng khuyến cáo.

Tính giá điện theo khung giờ còn phải tính toán cân đối

Đối với đánh giá tác động của đề xuất áp dụng giá điện sinh hoạt theo giờ thấp điểm và cao điểm, đại diện Cục Điện lực cho biết, việc chuyển đổi giá điện bình quân theo giờ thấp điểm và cao điểm, cụ thể giờ cao điểm chuyển sang buổi tối, từ 17h30 – 22h30 sẽ khiến một số nhóm khách hàng bị ảnh hưởng tích cực và tiêu cực.

Cụ thể, đối với nhóm khách hàng là đơn vị sản xuất kinh doanh, như doanh nghiệp dệt may làm việc ban ngày nhiều hơn, buổi trưa không còn cao điểm các doanh nghiệp sẽ được mua điện với giá bình thường, tránh được giờ cao điểm. Ngược lại, những khách hàng sử dụng điện lớn trong các ngành sản xuất như sản xuất thép, thường sản xuất vào giờ cao điểm, đặc biệt là buổ tối sẽ bị rơi vào giờ cao điểm tối và phải mua điện với giá đắt.

“Những khách hàng nếu có thể điều chỉnh dịch chuyển sản xuất sang giờ thấp điểm ban đêm, sẽ tránh được giờ cao điểm, mua điện ở khung thấp điểm với giá rất rẻ và được lợi. Hoặc là những khách hàng ở nhóm kinh doanh dịch vụ nhà hàng, khách sạn thường sử dụng nhiều thiết bị chủ yếu là thiết bị lạnh như máy làm lạnh, máy điều hòa nhiệt độ chủ yếu vào ban ngày cũng sẽ được hưởng lợi nếu triển khai đề án này”, ông Hùng cho biết.

Mặc dù đề xuất áp giá điện theo khung giờ có tác động tích cực và hạn chế, song ông Hùng khẳng định khi có nhóm khách hàng được hưởng lợi, sẽ có nhóm khách hàng bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu tính toán của cả hệ thống đề xuất này sẽ khuyến khích khách hàng sử dụng điện lớn dịch chuyển sản xuất, tránh giờ cao điểm và chuyển sang sử dụng giờ thấp điểm, để đảm bảo trong khung giờ cao điểm hệ thống điện ít phải huy động căng công suất, nhất là trong thời điểm nắng nóng.

Mặt khác, mặc dù Bộ Công Thương có đề xuất tiến trình này, tuy nhiên vẫn còn phải đánh giá tác động đối với toàn xã hội, cũng như của các khách hàng sử dụng điện, khi đó quyết định được thời điểm đưa vào áp dụng. “Hiện nay, đề xuất này mới đưa vào cơ chế chính sách, còn phải tính toán cân đối các thời điểm, cùng các điều kiện cần thiết đối với các khách hàng sinh hoạt, nhất là điều kiện về cơ sở hạ tầng, khi đó đề xuất mới chính thức đưa vào tính giá cho khối khách hàng sử dụng điện sinh hoạt”, ông Hùng thông tin.