Những ngày qua, mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến một giao dịch mua bán vàng tại Công ty vàng bạc đá quý Q.T. ởTP.Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.Vụ việc nhanh chóng thu hút sự chú ý khi khách hàng lên tiếng cho rằng thông tin cá nhân, hình ảnh trích xuất từ camera và hóa đơn mua bán của mình bị đưa lên mạng xã hội khi sự việc chưa được làm rõ.

Theo N.K.Achia sẻ, ngày 25/4, chị về Thái Nguyên thăm mẹ và ghé tiệm vàng QT để mua vàng. Tổng giá trị giao dịch được thể hiện trên giấy đảm bảo vàng là 95.000.350 đồng. Sau khi thanh toán, khách hàng đưa điện thoại để nhân viên chụp hóa đơn. Nhân viên cửa hàng sau đó ghi thông tin, hoàn tất giao dịch và bàn giao vàng cho khách. Sau giao dịch, khách hàng trở lại Huế để tiếp tục công việc kinh doanh.

Một thời gian sau, chị nhận được liên hệ từ một người tự giới thiệu là quen biết phía cửa hàng, cho rằng giao dịch có dấu hiệu sai sót và cần đối chiếu lại. Chị K.A cũngcho biết, thời điểm được liên hệ, chị đã phản hồi rằng khi có dịp về Thái Nguyên sẽ trực tiếp đến cửa hàng để đối chiếu hóa đơn, giao dịch. Nếu thực sự có thiếu sót từ phía mình, chị sẵn sàng phối hợp giải quyết và thanh toán phần còn thiếu. Tuy nhiên, theo phản ánh của khách hàng này, trước khi hai bên có cơ hội làm việc trực tiếp, một số hình ảnh liên quan đến chị đã bị đăng tải lên mạng xã hội. Những hình ảnh này được cho là gồm hình ảnh trích xuất từ camera tại cửa hàng, giấy đảm bảo vàng, hóa đơn mua bán và nội dung trao đổi liên quan đến giao dịch.

Bài đăng sau đó được chia sẻ rộng rãi, kéo theo nhiều bình luận, suy diễn từ cộng đồng mạng. Chị K.Acho rằng việc công khai thông tin khi sự việc chưa được xác minh đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, uy tín, đời sống cá nhân và hoạt động kinh doanh của mình.

Không thể dùng sức ép mạng xã hội để giải quyết tranh chấp dân sự

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, luật sư Dương Lê Ước An, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho rằng, cần tách bạch hai vấn đề trong vụ việc này. Thứ nhất là quan hệ mua bán vàng giữa khách hàng và tiệm vàng. Nếu cửa hàng cho rằng giao dịch có sai sót về số tiền thanh toán, trọng lượng vàng, đơn giá, hóa đơn hoặc số vàng đã giao, cửa hàng có quyền liên hệ khách hàng để đối chiếu, yêu cầu làm rõ, lập biên bản làm việc hoặc khởi kiện dân sự nếu có căn cứ. Thứ hai là việc đăng tải hình ảnh, hóa đơn, thông tin giao dịch và thông tin cá nhân của khách hàng lên mạng xã hội.

Đây là một vấn đề pháp lý độc lập, cần được xem xét riêng. “Ngay cả trong trường hợp giao dịch có sai sót thật, bên bán cũng không đương nhiên có quyền công khai hình ảnh, thông tin cá nhân, hóa đơn, dữ liệu giao dịch của khách hàng lên mạng xã hội. Tranh chấp dân sự phải được giải quyết bằng chứng cứ, bằng đối chiếu, bằng thủ tục pháp lý, không thể dùng sức ép dư luận để thay thế quá trình xác minh”, luật sư An phân tích.

Theo luật sư Dương Lê Ước Anviệc đăng hình ảnh trích xuất từ camera, giấy tờ giao dịch, thông tin nhận diện cá nhân của khách hàng lên mạng xã hội khi chưa được sự đồng ý có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với hình ảnh cá nhân theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015. Bên cạnh đó, nếu nội dung đăng tải hoặc cách thức đăng tải khiến cộng đồng mạng hiểu rằng khách hàng có hành vi gian dối, cố tình chiếm giữ tài sản, né tránh nghĩa vụ thanh toán trong khi sự việc chưa được cơ quan có thẩm quyền kết luận, hành vi này có thể bị xem xét dưới góc độ xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015. “Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Người bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu gỡ bỏ thông tin, yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được thiệt hại thực tế phát sinh”, luật sư An cho biết.

Có dấu hiệu vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Luật sư Dương Lê Ước An cũng cho rằng, vụ việc còn đặt ra dấu hiệu liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong giao dịch mua bán, cửa hàng có thể thu thập thông tin khách hàng để lập hóa đơn, bảo hành, quản lý giao dịch hoặc giải quyết khiếu nại.

Tuy nhiên, việc sử dụng những dữ liệu này để đăng lên mạng xã hội là một mục đích khác, không thể tùy tiện thực hiện nếu không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu hoặc không có căn cứ pháp luật. Các dữ liệu như hình ảnh camera, số điện thoại, hóa đơn, giấy đảm bảo vàng, thông tin giao dịch, hình ảnh nhận diện khách hàng đều có thể được xem là dữ liệu cá nhân hoặc thông tin gắn với một cá nhân cụ thể.

Việc công khai các dữ liệu này trên nền tảng mạng xã hội có thể gây hậu quả lớn hơn rất nhiều so với phạm vi tranh chấp ban đầu. “Trong môi trường số, một hình ảnh hoặc một bài đăng có thể lan truyền rất nhanh, kéo theo bình luận, suy diễn, thậm chí công kích cá nhân. Vì vậy, tổ chức kinh doanh càng phải thận trọng khi xử lý dữ liệu khách hàng. Việc bảo vệ quyền lợi tài sản của doanh nghiệp không thể được thực hiện bằng cách xâm phạm quyền riêng tư của người tiêu dùng”, luật sư An nhấn mạnh.

Đối với thông tin cho rằng có người liên quan đến ngân hàng đã cung cấp thông tin cá nhân của khách hàng để phía cửa hàng liên hệ, luật sư An cho rằng cơ quan chức năng cần xác minh cụ thể. Nếu có việc nhân viên ngân hàng hoặc cá nhân khác tự ý cung cấp thông tin khách hàng cho bên thứ ba khi chưa được sự đồng ý, hành vi này cần được xem xét dưới góc độ bảo mật thông tin khách hàng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Được biết, trong vụ việc này, chị K.Ađã gửi đơn tố cáo tiệm vàng QT vì hành vi bôi nhọ danhdự cá nhân chịđến Công an tỉnh Thái Nguyên.