Không đánh cược với bệnh dại

Chỉ khoảng gần 2 giờ sau khi bị chó cắn vào chân, ông Lê Hữu Duy (59 tuổi, ngụ phường Tân Bình) đã có mặt tại Phòng khám tiêm chủng, Viện Pasteur TP.HCM để được bác sĩ thăm khám và chỉ định tiêm phòng.

Sự việc xảy ra khi ông đang lưu thông trên đường, một con chó từ trong nhà bất ngờ lao ra cắn. Sau khi làm việc với chủ nuôi và chính quyền địa phương để xác minh vụ việc, ông lập tức đến ngay cơ sở y tế để ngăn ngừa bệnh dại.

“Tôi theo dõi thông tin nên biết bệnh dại rất nguy hiểm, đã có nhiều người tử vong nên không dám chủ quan. Trước đây tôi cũng từng phải tiêm phòng dại một lần rồi. Lần này dù mặc quần dài nhưng con chó vẫn cắn xuyên qua quần, trúng chân nên tôi đến tiêm ngay. Theo tôi, chủ nuôi phải quản lý chó cẩn thận, không nên thả rông; nếu đưa ra nơi công cộng thì cần rọ mõm để tránh gây nguy hiểm cho người khác”, ông Lê Hữu Duy nói.

Là người điều hành một trạm cứu hộ chó, mèo tại TP.HCM, chị Cao Thị Hồng Hạnh (48 tuổi) gần như năm nào cũng phải đến cơ sở y tế để được bác sĩ tư vấn và chỉ định tiêm phòng dại sau những lần bị động vật cắn trong quá trình cứu hộ.

Chị cho biết, công việc hằng ngày là chăm sóc những con chó, mèo bị bỏ rơi, bị thương hoặc có hoàn cảnh đặc biệt nên việc bị cắn, cào là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, mỗi lần xảy ra sự cố, chị đều đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá nguy cơ và hướng dẫn xử trí, không tự ý quyết định việc tiêm hay bỏ qua.

“Cứu mèo thì bản thân mình phải lo cho mình trước thì mới cứu được nó. Lên đây bác sĩ tư vấn cụ thể, bị thế nào thì phải chích thế nào là nhờ bác sĩ chỉ định chứ không phải muốn chích là chích. Nếu bị mèo cào thì đánh giá xem sao chứ nếu mà bị cắn thì phải chích ngừa mới được”, chịCao Thị Hồng Hạnh cho hay.

Đi tiêm sớm để vắc-xin phát huy hiệu quả

Phòng khám tiêm chủng, Viện Pasteur TP.HCM, mỗi ngày tiếp nhận 50-60 người đến khám, tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại sau khi bị chó, mèo hoặc các động vật có nguy cơ truyền bệnh cắn, cào.

Theo BS.CKI Đinh Văn Thới, Trưởng Phòng khám tiêm chủng, bệnh dại khi đã phát bệnh thì tỷ lệ tử vong gần như 100%. Nhưng đây là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc-xin nếu người bị chó, mèo cắn được xử trí đúng và tiêm phòng càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, BS. Thới cho biết, thực tế vẫn còn không ít người lựa chọn các biện pháp dân gian như lấy nọc, dùng thuốc Nam, thuốc Bắc thay vì đến cơ sở y tế. Những cách xử trí này hoàn toàn không có tác dụng phòng bệnh dại và có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “thời gian vàng” để điều trị dự phòng.

Theo BS. Đinh Văn Thới, vắc-xin phòng dại cần thời gian để cơ thể tạo miễn dịch. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng vết thương, vị trí bị cắn và thông tin về con vật để chỉ định tiêm vắc-xin hoặc huyết thanh kháng dại phù hợp.

“Bệnh dại có một thời gian ủ bệnh, tuy nhiên khi tiêm ngừa vắc xin thì chúng ta cũng lưu ý thời gian. Do đó khi bị chó cắn, mèo cắn, mèo cào, ngoài việc chăm sóc vết thương xong thì phải đến cơ sở y tế sớm nhất vì lúc đó hiệu quả tiêm ngừa càng cao. Chứ không thể đến trễ, không nên chủ quan để mấy ngày đi tiêm ngừa cũng được”,BS. Đinh Văn Thới cho biết.

BS. Đinh Văn Thới cũng cho biết, sau khi bị chó, mèo hoặc động vật có nguy cơ mang virus dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da bị tổn thương, người dân không nên nặn vết thương vì có thể làm tăng nguy cơ virus xâm nhập sâu hơn vào mô. Đồng thời, tuyệt đối không áp dụng các phương pháp dân gian như lấy nọc, đắp lá hay dùng thuốc Nam vì có thể làm chậm trễ việc điều trị dự phòng.

Hiện nay, Viện Pasteur TP.HCM và nhiều cơ sở y tế vẫn bảo đảm đầy đủ vắc-xin phòng dại, huyết thanh kháng dại và huyết thanh kháng uốn ván, đồng thời viện Pasteur đã tăng cường làm xuyên trưa, cả thứ 7 và chủ nhật để phục vụ nhu cầu tiêm chủng của người dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, TP.HCM ghi nhận 5 trường hợp tử vong do bệnh dại. Theo ngành y tế, các trường hợp này đều không tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không tiêm đầy đủ theo chỉ định.

Trước thực tế trên, Sở Y tế TP.HCM đã yêu cầu các đơn vị tăng cường công tác phòng, chống bệnh dại. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y đẩy mạnh giám sát dịch tễ, xử lý ổ dịch, truyền thông và triển khai các biện pháp ngăn chặn bệnh dại lây từ động vật sang người.