Hội nghị tập trung thảo luận vai trò của đường sắt, vận tải biển và các tuyến thương mại đối với phát triển kinh tế, kết nối khu vực cũng như những tác động về lịch sử và địa chính trị.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Hội Lịch sử Nga Sergey Naryshkinnhấn mạnh, trong nhiều thế kỷ, các tuyến thương mại tại châu Á – Thái Bình Dương không chỉ đảm nhiệm việc vận chuyển hàng hóa mà còn là những hành lang trao đổi tri thức và công nghệ. Lịch sử của các tuyến giao thông phản ánh không chỉ những vấn đề kinh tế mà còn cả các khía cạnh chính trị và văn hóa.

Trong bối cảnh mới, Nga cũng chú trọng gắn phát triển giao thông với khoa học công nghệ và đào tạo nhân lực. Hiện 22 trường đại học của Nga đào tạo các chuyên ngành giao thông với hơn 125.000 sinh viên; các chương trình đào tạo đã bao gồm trí tuệ nhân tạo, mô hình hóa số và hệ thống máy bay không người lái.

Tiềm năng và vai trò hợp tác giao thông Việt Nam – Nga

Tham gia thảo luận tại hội nghị, PGS.TS Lê Bộ Lĩnh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Kinh tế, cho rằng Việt Nam có vị trí khá trung tâm tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, là điểm kết nối giữa Đông Nam Á với Đông Bắc Á, giữa Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương. Vì vậy, xét cả về địa kinh tế và địa chiến lược, Việt Nam có vai trò quan trọng trong hệ thống kết nối khu vực. Giao thông vận tải cũng giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển của Việt Nam, từ vận tải biển, đường bộ đến đường sắt và hàng không.

Nhận xét về tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong lĩnh vực vận tải liên ngành, ông Lê Bộ Lĩnh chia sẻ: “Giữa Việt Nam và Liên bang Nga có dư địa và lợi thế rất lớn trong thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ cao. Chính những điều đó cũng đòi hỏi và góp phần thúc đẩy sự phát triển của giao thông vận tải. Hai nước cũng đã có những hiệp định ký kết với nhau nhằm tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giao thông vận tải. Gần đây có những thỏa thuận về giao thông đường sắt, là lĩnh vực mà Liên bang Nga có nhiều kinh nghiệm và có thể hỗ trợ Việt Nam nâng cấp, phát triển các tuyến đường sắt trong nước.

Chúng ta đang xây dựng và nâng cấp các tuyến đường sắt, trong đó có định hướng tăng cường kết nối với mạng đường sắt Á – Âu, đường sắt xuyên lục địa. Hai bên cũng đã có những thỏa thuận để đẩy mạnh hợp tác về đường sắt. Trong tương lai, các tuyến đường sắt Á – Âu này có thể đóng vai trò rất quan trọng. Về đường biển, hai bên cũng đang thúc đẩy hợp tác, nâng cấp về công suất cũng như tiêu chuẩn, kỹ thuật để có thể phát huy tiềm năng này trong tương lai. Tôi cho rằng hợp tác, liên kết về giao thông vận tải là một lĩnh vực hợp tác chiến lược và có nhiều tiềm năng giữa Việt Nam và Liên bang Nga”.

Theo ông Lê Bộ Lĩnh, để khai thác tốt hơn tiềm năng hợp tác Việt Nam – Nga, trước hết cần tháo gỡ các điểm nghẽn về logistics, thủ tục thông quan, giảm chi phí vận chuyển và thanh toán quốc tế, trong đó có khả năng sử dụng đồng nội tệ và hệ thống ngân hàng hai nước.

Đề xuất giải pháp và triển vọng hợp tác giao thông Việt Nam – Nga

Do đó, ông đề xuất tăng cường mô hình hợp tác ba bên giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, với sự hỗ trợ của Nhà nước, nhằm chuyển các tiềm năng hợp tác thành những dự án cụ thể. Đồng thời, hai bên cần thúc đẩy kết nối trực tiếp giữa các địa phương của Việt Nam và Liên bang Nga, tăng tính chủ động cho địa phương trong tìm kiếm cơ hội, ký kết và triển khai các chương trình, dự án hợp tác.

Các thảo luận tại hội nghị cho thấy, trong bối cảnh các chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại tại châu Á – Thái Bình Dương đang có nhiều thay đổi, giao thông vận tải ngày càng được chú trọng. Việc xây dựng các tuyến kết nối ổn định, ứng dụng công nghệ mới và nâng cao năng lực logistics đang trở thành một trong những điều kiện quan trọng để mở rộng thương mại, đầu tư và liên kết giữa các nền kinh tế trong khu vực.