Chiều nay (23/10), phát biểu làm rõ một số nội dung quan trọng về 3 dự án luật gồm: Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất),Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, bảo đảm vai trò ngân sách của Trung ương, tiếp tục phân cấp nguồn lực cho cơ sở và chuyển từ tư duy quản lý sang hậu kiểm, đánh giá theo kết quả thực chất.

Chuyển nguồn hàng năm phải chốt dứt điểm trước ngày 31/12

Cho ý kiến về việc xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương. Theo đó, thời gian qua, cơ cấu thu của ngân sách Trung ương bị suy giảm, ảnh hưởng lớn đến năng lực điều hành các nhiệm vụ chi chiến lược, các công trình trọng điểm quốc gia và nhiệm vụ hỗ trợ địa phương khó khăn. Dự thảo luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đã bổ sung nguyên tắc chặt chẽ: khi ban hành chính sách phải đánh giá toàn diện tác động và xác định rõ khả năng cân đối nguồn lực của từng cấp. Riêng với 4 khoản thu phân chia mới như thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, tiêu thụ đặc biệt và bảo vệ môi trường, Chính phủ sẽ trình Quốc hội tỷ lệ phân chia cụ thể cho từng nhóm địa phương theo hướng ổn định dài hạn.

Thủ tướng cho rằng, bối cảnh vận hành chính quyền 2 cấp, trách nhiệm và khối lượng công việc của cấp cơ sở là vô cùng lớn. Dự thảo luật quán triệt nguyên tắc: “Phân cấp, phân quyền gắn liền với phân bổ nguồn lực; chấm dứt tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện”. Do đó, cần tỷ lệ để lại nguồn thu và có cơ chế ngân sách khung để HĐND cấp tỉnh phân bổ đủ nguồn lực cho cấp xã vận hành công tác quản trị, phục vụ nhân dân.

Thủ tướng cũng cho biết, thực hiện Kết luận 18 của Trung ương, nhiệm kỳ này phải tiếp tục giảm ít nhất 30% số lượng dự án đầu tư công để tập trung nguồn lực cho các hạ tầng động lực, an sinh xã hội và quốc phòng - an ninh. Đặc biệt, dự thảo luật quy định việc hạch toán, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội phải được giám sát liên tục trong suốt vòng đời dự án, từ chủ trương, lập, thẩm định, triển khai đến vận hành sau đầu tư, gắn với trách nhiệm giải trình của từng chủ thể.

Bên cạnh đó, luật đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục: đối với các dự án nhóm C (chiếm trên 60% tổng số dự án, quy mô nhỏ), sẽ bãi bỏ thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư riêng biệt mà tích hợp vào quyết định đầu tư để rút ngắn thời gian. Về kỷ luật ngân sách, Thủ tướng khẳng định việc chuyển nguồn hàng năm phải chốt dứt điểm trước ngày 31/12 để bảo đảm minh bạch và kỷ cương tài chính.

Dù miễn thuế nhưngan toàn thực phẩm vẫn phải được đặt lên hàng đầu

Đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thủ tướng làm rõ về đề xuất miễn thuế cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh cung cấp suất ăn tại bệnh viện và trường học. Theo Thủ tướng, số thu từ mảng này không lớn, việc kiểm soát hóa đơn đầu vào - đầu ra hoàn toàn khả thi và minh bạch. Theo đó, ý nghĩa xã hội của chính sách này lớn hơn số tiền thu được rất nhiều, giúp trực tiếp nâng cao chất lượng bữa ăn phục vụ bệnh nhân và học sinh. Tuy nhiên, dù miễn thuế hay không, Thủ tướng yêu cầu về an toàn thực phẩm vẫn phải được đặt lên hàng đầu.

Đối với việc đánh thuế đối với đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng, Thủ tướng yêu cầu các bộ liên quan phối hợp rà soát kỹ, đưa ra tiêu chí định lượng rõ ràng, mức thuế suất cụ thể, bảo đảm đồng bộ với Luật Đất đai và có tính khả thi cao trên thực tế.

“Bắt bệnh” từ khâu chuẩn bị dự án và chuyển sang cơ chế hậu kiểm

Cho ý kiến vào Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, dự án Luật đã phân định rõ phạm vi áp dụng với các luật chuyên ngành, tăng tính tự chủ cho chủ đầu tư, đồng thời nghiên cứu cơ chế mua sắm trực tiếp đối với vật tư, thuốc men tại các cơ sở y tế nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hiện nay. Theo Thủ tướng, một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là ranh giới giữa việc áp dụng Luật Đấu thầu và pháp luật chuyên ngành khác, đặc biệt trong các lĩnh vực đặc thù như y tế, khoa học - công nghệ hay năng lượng.

Để giải quyết tình trạng lúng túng khi thực thi, dự thảo Luật đã xác định rõ: những hoạt động đầu tư, mua sắm thông thường sẽ thực hiện theo Luật Đấu thầu, còn các hoạt động mang tính chuyên ngành sẽ áp dụng theo quy định của pháp luật chuyên ngành tương ứng. Cùng với việc phân định phạm vi, dự thảo hướng tới trao thêm thẩm quyền gắn liền với nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong toàn bộ quy trình quyết định đấu thầu, mua sắm. Các quy định được thiết kế nhằm bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn vốn; đồng thời chuẩn hóa danh mục các hành vi bị nghiêm cấm, quy định cụ thể trách nhiệm các bên và thẩm quyền xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Thủ tướng cho rằng, việc hoàn thiện các quy định bảo đảm cạnh tranh và mua sắm tập trung, công tác rà soát quy trình mua sắm trong ngành y tế đang được chỉ đạo triển khai chặt chẽ. Trọng tâm tập trung vào việc cung ứng thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm và trang thiết bị y tế phục vụ dịch vụ công. Đây là những nội dung có ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế cũng như các kịch bản ứng phó khẩn cấp để bảo vệ sức khỏe nhân dân. Đáng chú ý, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu, xem xét cơ chế cho phép các bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh và một số lĩnh vực đặc thù được áp dụng hình thức mua sắm trực tiếp, qua đó cắt giảm khâu trung gian và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Thủ tướng chỉ rõ: Quy định pháp luật dù chặt chẽ đến đâu cũng khó bao quát hết mọi diễn biến thực tiễn, do đó yếu tố quyết định nhất vẫn là con người và đạo đức công vụ. Giải pháp căn cơ của dự thảo luật lần này là chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm và đánh giá theo kết quả cuối cùng. Theo đó, dù đấu thầu hay chỉ định thầu, thước đo duy nhất là công trình, gói thầu đó hoàn thành có đảm bảo tiến độ, chất lượng và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho đất nước hay không”.