Mở đầu phiên trao đổi, thảo luận, đại biểu Phạm Đình Duẩn, Anh hùng Lao động, Công ty Cổ phần Than Vàng Danh nêu vấn đề nâng cao năng suất lao động quốc gia. Ông cho biết, người lao động Việt Nam được đánh giá là cần cù, thông minh, ham học hỏi và có khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi trong sản xuất. Nhiều doanh nghiệp nước ngoài đánh giá cao về công nhân Việt Nam.

Yếu tố lao động có ảnh hưởng nhiều đến năng suất lao động, nhưng khoảng cách về năng suất chủ yếu đến từ trình độ công nghệ, mức độ cơ giới hóa, tự động hóa, năng lực quản trị và điều kiện sản xuất.

Nhấn mạnh công tác đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề chưa đáp ứng, chất lượng nguồn nhân lực chậm cải thiện dẫn đến năng suất lao động chưa cao, đại biểu Lê Đình Lương, Tiến sỹ kỹ thuật, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị cầntiếp tục phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo hướng chất lượng cao. Tập trung đầu tư một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trọng điểm quốc gia để từng bước xây dựng thương hiệu và khẳng định vị thế của giáo dục nghề nghiệp trong xã hội.

Ông cũng mong rằng Chính phủ ưu tiên đặt các trường đào tạo nghề ngay tại các khu công nghiệp - nơi tập trung đông người lao động. Cùng với đó, Chính phủ sẽ có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp vừa sản xuất, vừa có tham gia mảng đào tạo nghề nghiệp.

Mong muốn cải thiện tiền lương và phúc lợi tốt hơn để người lao động yên tâm cống hiến, đại biểu Nguyễn Thị Mai Chi, Tổng Liên đoàn Lao động Đồng Nai bày tỏ: “Người lao động đang rất trăn trở trong việc thu nhập chưa đáp ứng được như cuộc sống về các vấn đề sinh hoạt thường ngày. Bên cạnh đó, trong quá trình làm việc dù đã có sự cố gắng tích lũy nhưng tích luỹ tài chính vẫn chưa đủ".

Bày tỏ khát vọng cống hiến thông qua phong trào thi đua và sáng kiến, góp phần tăng trưởng 2 con số, đại biểu Hoàng Phúc Long, Công đoàn Dầu khí Việt Nam đề xuất Chính phủ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu hoàn thiện cơ chế thưởng sáng kiến theo hướng người sử dụng lao động phải đảm bảo khen thưởng tương xứng với công sức, giá trị của sáng kiến mà người lao động đem lại.

Theo đại biểu Hoàng Phúc Long, cầngắn sự sáng tạo, năng suất lao động với thu nhập của người lao động. Tổ chức công đoàn cần tiếp tục triển khai các phong trào thi đua đảm bảo thường xuyên, liên tục, thực chất và quan trọng là luôn đồng hành với hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị;đồng thời lấy hiệu quả sản xuất và quyền lợi người lao động làm thước đo.

Để đáp ứng nhà ở đặc thù cho đối tượng công nhân, đại biểu Nguyễn Thị Thanh, Liên đoàn lao động Thành phố Hà Nội đề xuất phát triển đa dạng các loại hình và diện tích nhà ở cho thuê, thuê – mua, một bộ phận bán phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người lao động. Ưu tiên quy hoạch nhà ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất, đồng thời bảo đảm hạ tầng đồng bộ và có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để người lao động có cơ hội tiếp cận, thuê – mua hoặc mua nhà ở xã hội với giá hợp lý.

Tham gia trả lời đề xuất trên, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ,nhà ở cho thuêphải xác định là một chiến lược và các địa phương sẽ dùng Quỹ phát triển nhà ở của các địa phương.Nhà nước phải đứng ra xây nhà để cho thuê và làm sao giữ được giá ổn định. Về nhà ở xã hội, phải cố gắng hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội từ nay đến 2030.

"Trên tinh thần đến năm 2030, các địa phương đăng ký khoảng 1,3triệu căn, tức là giải quyết cho khoảng 4 triệucông nhân, người lao động được mua nhà ở xã hội”, theo ông Trần Hồng Minh.

Nâng cao chất lượng đào tạo nghề, đảm bảo nhà ở

Trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao sáng kiến của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trong việc tổ chức Chương trình và lựa chọn chủ đề trao đổi rất thiết thực.

Thủ tướng cho rằng, Đảng, Nhà nước đặc biệt xác định, muốn tăng năng suất lao động quốc gia thì phải bắt đầu từ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trong đó, yêu cầu cấp bách hiện nay là phải nâng cao chất lượng đào tạo nghề, hỗ trợ người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng, nhất là kỹ năng số và khả năng thích ứng với mô hình sản xuất mới.

“Để người lao động có khả năng nắm bắt khoa học công nghệ, chủ động chuyển đổi số, có năng lực đổi mới sáng tạo, không bị tụt hậu, bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên của chuyển đổi số thì trước hết doanh nghiệp phải là những người tiên phong thực hiện và thúc đẩy tiến trình này. Chính phủ cam kết sẽ đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Chính phủ chính sách hỗ trợ đào tạo kỹ năng số, kỹ năng nghề mới, hỗ trợ đào tạo lại, đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp, để bảo đảm việc làm bền vững cho người lao động và sẽ có cơ chế chính sách để khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đẩy mạnh đào tạo, thúc đẩy các phong trào thi đua và sáng kiến của người lao động”, Thủ tướng khẳng định.

Về cải cách tiền lương, Thủ tướng cho biết các ban tham mưu chiến lược của Đảng và các bộ ngành đang nghiên cứu đề án cải cách chính sách tiền lương, không chỉ dành cho khối cán bộ công chức, vũ trang mà còn đề xuất các chính sách lương đối với người lao động nhằm đảm bảo cuộc sống trong bối cảnh mới.

Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Nội vụ nghiên cứu, đề xuất giải pháp mới hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy phong trào sáng kiến. Các chính sách mới như ưu đãi thuế cho doanh nghiệp, cơ chế thưởng dài hạn theo gia tăng thu nhập của doanh nghiệp từ sáng kiến sẽ được xem xét để người lao động thực sự được thụ hưởng thành quả do mình tạo ra.

Nhấn mạnh chuyển từ tư duy "sở hữu nhà ở" sang bảo đảm "quyền có nhà ở", Thủ tướng cho biết nhà nước sẽ tạo điều kiện để người lao động được thuê nhà dài hạn, ổn định với mức giá phù hợp với thu nhập và khả năng chi trả. Các khu nhà ở công nhân phải được quy hoạch đồng bộ với thiết chế văn hóa - xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế.

Ngoài ra, Chính phủ đã giao Bộ Y tế làm đầu mối trực tiếp, chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm, thuốc chữa bệnh và thực phẩm chức năng.

Thời gian tới, Thủ tướng cho biết sẽ chính thức phát động “Phong trào thi đua cả nước chung sức phát triển kinh tế - xã hội vì mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số”. Thủ tướng tin tưởng với trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến của lực lượng lao động cả nước, cùng vai trò nòng cốt của tổ chức Công đoàn, Việt Nam nhất định sẽ thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển, đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc.