Từ những mô hình nhỏ, mở ra hướng sinh kế mới

Ngay từ sáng sớm, ông Nguyễn Hữu Hồng, Trưởng nhóm mô hình trồng quế ở bản Nam Động, cùng các hội viên Cựu chiến binh đã có mặt tại vườn để kiểm tra tình hình sinh trưởng của cây.

Trước đây, cuộc sống gia đình ông Hồng chủ yếu dựa vào nương rẫy, thu nhập bấp bênh. Là hộ cận nghèo, việc tìm một hướng sản xuất phù hợp, có khả năng tạo nguồn thu lâu dài luôn là trăn trở.

Mô hình trồng quế được triển khai đã mở thêm một lựa chọn. Không chỉ được hỗ trợ cây giống, các hộ tham gia còn nhận được sự hướng dẫn về kỹ thuật trồng, chăm sóc và quản lý diện tích. Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh xã thường xuyên xuống cơ sở nắm bắt tình hình, phối hợp với cán bộ chuyên môn hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình.

“Gia đình mình và bà con hứa sẽ chăm sóc vườn quế đúng kỹ thuật theo hướng dẫn của địa phương để cây phát triển tốt. Nếu cây quế phát triển thuận lợi, gia đình sẽ có thêm nguồn thu để trang trải cuộc sống”, ông Hồng chia sẻ.

Với những hộ dân vốn quen với phương thức sản xuất truyền thống, sự đồng hành từ chính quyền và các tổ chức đoàn thể đang giúp người dân có thêm niềm tin để mạnh dạn đầu tư công sức, thay đổi cách làm và hướng tới những sinh kế có tính lâu dài hơn.

Không riêng cây quế, nhiều mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương cũng đang cho thấy những tín hiệu tích cực.

Tại bản Sài, mô hình nuôi vịt cổ xanh có 30 thành viên tham gia. Sau thời gian triển khai, đàn vịt phát triển tốt, trọng lượng đạt từ 2,8 - 3 kg/con. Điểm đáng chú ý là các hộ đều tuân thủ quy trình chăn nuôi sạch được hướng dẫn.

Theo phương án ban đầu, sau khi đạt yêu cầu, một phần đàn vịt được bán thương phẩm, một phần được giữ lại để nuôi lấy trứng và một phần dùng để ấp trứng, bán con giống, tái đàn cho các thành viên. Cách làm này không chỉ hướng tới nguồn thu trước mắt mà còn tạo khả năng duy trì và nhân rộng mô hình trong cộng đồng.

Tương tự, mô hình gà ri tại bản Na Chièng có 17 thành viên, với 1.700 con giống, hiện phát triển ổn định, trọng lượng đạt khoảng 1,2 - 1,5 kg/con. Các hộ thực hiện phương án luân chuyển đàn, bảo đảm quy trình chăn nuôi an toàn.

Phân công rõ người, rõ việc để sinh kế bén rễ

Điểm đáng chú ý trong cách làm của Thiên Phủ là việc phát triển sinh kế không dừng ở hỗ trợ riêng lẻ từng hộ mà được tổ chức thành các nhóm sản xuất, gắn trách nhiệm cụ thể cho các tổ chức đoàn thể.

Hội Liên hiệp Phụ nữ xã phụ trách các mô hình vịt cổ xanh, gà ri; Hội Nông dân đảm nhận mô hình lợn đen bản địa; Hội Cựu chiến binh phụ trách trồng quế; Đoàn Thanh niên đồng hành cùng các mô hình nuôi dúi, nhím.

Cách phân công này tạo thành mạng lưới hỗ trợ ngay từ cơ sở, trong đó cán bộ, hội viên và các hộ dân cùng tham gia từ khâu lựa chọn mô hình, chăm sóc, phòng bệnh đến trao đổi kinh nghiệm và tìm hướng tiêu thụ.

Ở lĩnh vực chăn nuôi, mô hình lợn đen bản địa thuần, không lai tạp được duy trì với quy mô khoảng 212 con/lứa. Lợn được nuôi trong chuồng bán kiên cố, sử dụng các loại thức ăn sẵn có như ngô, sắn, cám gạo, không sử dụng kháng sinh và chất tạo nạc. Giá bán duy trì ở mức khoảng 150.000 đồng/kg.

Trong khi đó, các mô hình nuôi dúi, nhím do Đoàn Thanh niên phụ trách cũng từng bước phát triển. Toàn xã hiện có 152 con dúi với 13 hộ nuôi và 172 con nhím với 23 hộ tham gia.

Những con số này cho thấy sinh kế ở Thiên Phủ đang được mở rộng theo hướng đa dạng hóa, thay vì phụ thuộc vào một vài loại cây trồng, vật nuôi. Mỗi hộ có thể lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện đất đai, vốn, lao động và khả năng tổ chức sản xuất của gia đình.

Lấy nông nghiệp làm “trụ đỡ” giảm nghèo

Theo ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Thiên Phủ, sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, xã đã rà soát thực tế và nhận thấy kinh tế địa phương còn thiếu sự dẫn dắt, liên kết. Từ đó, xã xác định nông nghiệp là một trong những nội dung quan trọng để phát triển kinh tế hộ.

Trên cơ sở đó, địa phương ban hành nghị quyết, phân công trách nhiệm cho từng tổ chức trong hệ thống chính trị, đồng thời phối hợp với các bộ phận chuyên môn và ban quản lý các bản thành lập các nhóm sản xuất.

Cách làm này hướng tới việc biến sự hỗ trợ ban đầu thành năng lực sản xuất lâu dài của người dân. Thay vì chỉ trao con giống, cây giống, các hộ còn được tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật thường xuyên, từ đó chủ động hơn trong phòng bệnh, chăm sóc và quản lý đàn vật nuôi, cây trồng.

Trong năm nay, xã đã hỗ trợ tổng cộng gần 2.000 con gà giống, 6.500 con vịt giống, hơn 5.000 cây quế giống cùng thức ăn, thuốc tiêm phòng và tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cho người dân.

Theo lãnh đạo xã Thiên Phủ, các mô hình thu hút đông đảo hộ dân tham gia, nhiều mô hình có từ 30 - 50 hộ. Thông qua quá trình tập huấn và đồng hành thường xuyên, người dân từng bước thay đổi nhận thức, từ chăn nuôi theo kinh nghiệm sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc theo quy trình.

Nhờ đó, trên địa bàn xã trong năm nay không xuất hiện dịch bệnh lớn; những trường hợp vật nuôi ốm, chết nhỏ lẻ được xử lý an toàn, hạn chế nguy cơ lây lan.

“Sau hơn một năm chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, điều mừng nhất là kinh tế bà con đã khá hơn, nhà nào cũng có hướng làm ăn rõ ràng. Nhưng quý giá hơn cả là thấy người dân tin tưởng, cởi mở và đồng hành cùng chính quyền. Cứ làm gì thiết thực, mang lại lợi ích thật cho dân thì bà con đều ủng hộ và làm theo”, ông Phan Văn Đại chia sẻ.

Ở một xã vùng cao, giảm nghèo bền vững không chỉ nằm ở những con số về thu nhập hay số hộ thoát nghèo. Quan trọng hơn là người dân có sinh kế ổn định, biết cách tổ chức sản xuất và có khả năng tự duy trì nguồn thu sau khi kết thúc hỗ trợ.

Tại Thiên Phủ, những mô hình sinh kế đang từng bước bén rễ. Từ những khu vườn quế, chuồng trại và đàn gia súc, gia cầm, một kỳ vọng về cuộc sống ổn định hơn đang được vun đắp. Niềm vui được mùa, được giá và sự đồng hành giữa chính quyền với người dân sẽ là động lực để những mô hình hôm nay tiếp tục được nhân rộng, tạo thêm nhiều sinh kế và góp phần đưa mục tiêu giảm nghèo bền vững trở thành hiện thực ở vùng cao.