Trả lời phỏng vấn của Phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) thường trú tại Liên bang Nga, Bộ trưởng Bộ Tài chínhNgô Văn Tuấn cho rằng vùng Viễn Đông đang mở ra nhiều dư địa hợp tác mới, đồng thời chỉ ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn và đưa những tiềm năng hợp tác thành các dự án, kết quả cụ thể.

Phóng viên:Thưa Bộ trưởng, Bộ trưởng đánh giá như thế nào về ý nghĩa của việc Việt Nam tham dự Diễn đàn Kinh tế Phương Đông năm nay, nhất là trong bối cảnh cả Nga và Việt Nam đang tìm kiếm những động lực mới cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư?

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn:Năm nay, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tôi rất vinh dự được dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn Kinh tế Phương Đông của Nga. Điều này thể hiện quyết tâm rất lớn của Đảng và Nhà nước ta trong việc nâng tầm hợp tác kinh tế, đặc biệt là thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và giáo dục – đào tạo với Liên bang Nga trong thời gian tới.

Chúng ta đều biết quan hệ chính trị, ngoại giao giữa Việt Nam và Liên bang Nga có truyền thống tốt đẹp, lâu đời. Người Việt Nam không ai có thể quên được những hỗ trợ to lớn của Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay đối với công cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, cũng như trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế của Việt Nam.

Tuy nhiên, cả hai bên đều nhận thức rằng quan hệ kinh tế, đặc biệt là thương mại và đầu tư, vẫn còn rất khiêm tốn so với tiềm năng và quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước.Sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu có hiệu lực, với nỗ lực của cả hai bên, kim ngạch xuất nhập khẩu song phương trong giai đoạn 2016 - 2025 tăng bình quân khoảng 10,8%/năm.

Tuy nhiên, đến năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều mới đạt khoảng 4,7 tỷ USD. Đây vẫn là con số rất khiêm tốn. Vì vậy, trong giai đoạn mới, chúng ta thể hiện quyết tâm rất cao trong việc đưa quan hệ kinh tế lên tương xứng hơn với tầm mức của quan hệ chính trị và ngoại giao giữa hai nước.

Phóng viên:Qua các cuộc thảo luận tại Diễn đàn năm nay, Bộ trưởng nhận thấy Việt Nam có thể tận dụng những cơ hội mới nào từ chiến lược phát triển vùng Viễn Đông của Nga và xu hướng Nga tăng cường hợp tác kinh tế với khu vực châu Á – Thái Bình Dương?

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn:Tôi tin rằng Diễn đàn năm nay sẽ mở ra những cơ hội mới, rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam cũng như doanh nghiệp ASEAN. Vùng Viễn Đông có diện tích khoảng 6 triệu km², rất giàu khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời có tiềm năng lớn về nông nghiệp, thủy sản và lâm nghiệp.

Trong khi đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới tăng trưởng hai con số. Những tiềm năng, thế mạnh của Nga và vùng Viễn Đông có nhiều điểm phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam, chẳng hạn trong nông nghiệp, lâm nghiệp, khai thác than, quặng sắt và nhiều loại khoáng sản khác. Đây là những lĩnh vực hai bên hoàn toàn có thể tăng cường hợp tác.

Việt Nam có dân số hơn 100 triệu người, dân số trẻ, chịu khó và có kỹ năng. Một lợi thế nữa là chúng ta có thể tận dụng tốt hệ thống vận tải truyền thống. Cảng Vladivostok từ lâu đã có tuyến vận chuyển hàng hóa tới Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh, với thời gian vận chuyển khoảng 7 - 10 ngày.

Bên cạnh đó, hai bên cũng đã trao đổi về phát triển trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin. Tôi cho rằng đây đều là những lĩnh vực mở ra cơ hội hợp tác rất lớn.Vấn đề hiện nay là hai bên phải tăng cường trao đổi, tìm hiểu kỹ hơn về thị trường và hệ thống pháp luật, đồng thời củng cố lòng tin chiến lược. Đặc biệt, cần tìm kiếm được một dự án đầu tư lớn có tính chất dẫn dắt. Nếu làm được điều đó, tôi tin rằng quan hệ đầu tư và thương mại giữa Việt Nam và Liên bang Nga nói chung, cũng như với vùng Viễn Đông nói riêng, sẽ bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Phóng viên:Vậy sau Diễn đàn, theo Bộ trưởng, đâu là những ưu tiên cụ thể cần triển khai để biến những tiềm năng và cơ hội này thành kết quả hợp tác thực chất?

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn:Trong thời gian tới, theo tôi có 5 nhóm giải pháp cần tập trung thực hiện.

Thứ nhất, tăng cường hiệu quả hoạt động của cơ chế hợp tác liên Chính phủ giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Chúng ta không nên chờ đến khi xuất hiện điểm nghẽn mới cùng nhau thảo luận, mà cần xây dựng kế hoạch rất cụ thể, định kỳ đánh giá từng dự án và xác định rõ kết quả đầu ra.

Thứ hai, khai thác hiệu quả hơn Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu. Đây là một khuôn khổ quan trọng để hai bên tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư trong giai đoạn tới.

Thứ ba, tăng cường trao đổi thông tin và tìm hiểu thị trường. Doanh nghiệp hai nước cần hiểu rõ hơn về nhu cầu, cơ hội, điều kiện kinh doanh cũng như hệ thống pháp luật của nhau để có thể huy động và phát huy tốt hơn các nguồn lực hợp tác.

Thứ tư, tháo gỡ điểm nghẽn trong kết nối hệ thống ngân hàng và thanh toán. Đây là một trong những vấn đề rất quan trọng đối với thương mại và đầu tư song phương.

Thứ năm, tăng cường kết nối vận tải và logistics. Hai bên cũng cần quan tâm đến hệ thống kho hàng, kho lạnh và từng bước hình thành các đầu mối tập kết, trung chuyển hàng hóa, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho trao đổi hàng hóa giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong thời gian tới.

PV: Xincảm ơn Bộ trưởng!