Hôm qua (9/5), máy tính lượng tử siêu dẫn thế hệ thứ tư “Origin Wukong-180” do công ty Origin Quantum của Trung Quốc phát triển đã chính thức đi vào hoạt động và bắt đầu tiếp nhận các tác vụ tính toán lượng tử từ khắp nơi trên thế giới.

Máy tính này được trang bị chip lượng tử siêu dẫn đơn nhân 180 qubit, đạt khả năng tính toán lượng tử cấp 100 qubit trên kiến ​​trúc chip đơn. Phiên bản mới đã đạt một bước tiến lớn về công nghệ và sức mạnh tính toán so với phiên bản trước đó.

Tiền thân của nó, máy tính lượng tử siêu dẫn “Origin Wukong”, được trang bị chip lượng tử đơn nhân 72 qubit và đã hoạt động trực tuyến vào ngày 6/1/2024. Hệ thống này hiện đã hoạt động ổn định hơn 2 năm, nhận được khoảng 50 triệu lượt truy cập từ xa từ người dùng trên hơn 160 quốc gia và hoàn thành hơn 900.000 tác vụ điện toán lượng tử toàn cầu. Năm 2025, năng lực tính toán lượng tử của Trung Quốc đã được xuất khẩu lần đầu tiên.

Origin Quantum cho biết, 4 hệ thống cốt lõi của “Origin Wukong-180”, gồm hệ thống chip điện toán lượng tử, hệ thống đo lường và điều khiển điện toán lượng tử, hệ thống hỗ trợ môi trường điện toán lượng tử và hệ điều hành máy tính lượng tử, đều do công ty tự phát triển.

Trước đó, ngày 7/5, công ty công nghệ thuộc Viện hàn lâm khoa học Trung Quốc - CAS Cold Atom có trụ sở tại Vũ Hán, Hồ Bắc đã trình làng máy tính lượng tử nguyên tử lõi kép đầu tiên trên thế giới mang tên “Hán Nguyên-2” (Hanyuan-2), mở ra giai đoạn mới cho công nghệ điện toán lượng tử của nước này.

Tiến sĩ Cát Quý Quốc, chuyên gia giải pháp cấp cao tại công ty công nghệ CAS Cold Atom, cho biết máy tính này dựa trên công nghệ mảng nguyên tử trung tính do Trung Quốc tự phát triển, tích hợp 100 nguyên tử 85Rb (rubidi) và 100 nguyên tử 87Rb, tạo thành hệ thống lõi kép 200 qubit.Đây là lần đầu tiên trên thế giới một bộ xử lý lượng tử được nâng cấp từ kiến ​​trúc “lõi đơn” lên “lõi kép”, đạt được một bước đột phá mang tính cách mạng trong kiến ​​trúc cốt lõi của điện toán lượng tử.

Khác với nhiều máy tính lượng tử hiện nay vốn tiêu thụ nhiều năng lượng và cần môi trường làm lạnh gần mức không tuyệt đối, theo ông Thang Bưu, Tổng giám đốc CAS Cold Atom, “Hán Nguyên-2” chỉ cần một hệ thống làm mát laser cỡ nhỏ để hoạt động. Mức tiêu thụ điện năng tổng thể dưới 7kW và không yêu cầu môi trường làm mát nhiệt độ thấp phức tạp, máy tính này có thể triển khai nhanh trong môi trường trong nhà thông thường, giúp giảm mức tiêu thụ điện, đơn giản hóa vận hành, hạ thấp rào cản và chi phí triển khai.

Theo công ty, hai lõi của máy tính này là các mảng qubit nguyên tử trung tính độc lập và hoàn chỉnh. Chúng có thể hoạt động song song để tăng hiệu quả tính toán, hoặc phối hợp theo mô hình “lõi chính - lõi phụ” nhằm tạo ra các qubit logiccó tính ổn định cao, giúp khắc phục một số hạn chế của hệ thống lõi đơn, như khả năng mở rộng qubit hạn chế và nhiễu giữa các qubit lân cận.

Truyền thông Trung Quốc cho biết, điện toán lượng tử nguyên tử trung tính đã trở thành một trong những hướng nghiên cứu và phát triển cốt lõirong lĩnh vực phần cứng điện toán lượng tử toàn cầu, nhờ khả năng mở rộng mạnh mẽ, thời gian liên kết dài và độ chính xác điều khiển cao.