UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Quyết định số 54/2026/QĐ-UBND về Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, quy định cụ thể về tổ chức, nhân sự, quy trình bầu cử, chế độ chính sách và trách nhiệm của các chủ thể liên quan, tạo cơ sở pháp lý để kiện toàn tổ chức tự quản ở cơ sở.

Theo Quy chế, thôn (thôn, xóm, làng, bản...) và tổ dân phố (tổ dân phố, khu phố, khối phố...) là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư có chung địa bàn cư trú, nơi thực hiện dân chủ trực tiếp và phát huy các hình thức tự quản ở cơ sở.

Mỗi thôn có Trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách; hỗ trợ là Phó trưởng thôn và Tổ phó tổ dân phố.

Đáng chú ý, Quy chế quy định nhiệm kỳ của Trưởng thôn và Tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm. Đối với tất cả các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, bao gồm các đơn vị không thực hiện sắp xếp và các đơn vị mới hình thành sau sắp xếp, nhiệm kỳ được thực hiện thống nhất từ ngày 1/7/2026 đến ngày 1/9/2030. Nhiệm kỳ của Phó trưởng thôn và Tổ phó tổ dân phố được thực hiện theo nhiệm kỳ của Trưởng thôn và Tổ trưởng tổ dân phố.

Về tiêu chuẩn nhân sự, ngoài các điều kiện về quốc tịch, độ tuổi từ đủ 21 tuổi trở lên, sức khỏe, phẩm chất đạo đức và uy tín trong cộng đồng dân cư, Quy chế bổ sung yêu cầu về năng lực ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê và báo cáo.

Quy chế cũng khuyến khích lựa chọn những người có trình độ chuyên môn phù hợp để hỗ trợ chính quyền cấp xã trong công tác chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số tại địa phương.

Quy định mới cũng nêu rõ quy trình chuẩn bị, triệu tập, tổ chức bầu Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố; quy trình xem xét cho thôi giữ chức danh thông qua hội nghị cộng đồng dân cư hoặc phát phiếu lấy ý kiến hộ gia đình.

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ từ cộng đồng dân cư, UBND cấp xã có trách nhiệm xem xét, ban hành quyết định công nhận người trúng cử hoặc quyết định cho thôi giữ chức danh theo quy định.

Về chế độ, chính sách, Trưởng thôn và Tổ trưởng tổ dân phố được hưởng phụ cấp hằng tháng do HĐND tỉnh quyết định; đồng thời được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế và được hưởng các chế độ đào tạo, bồi dưỡng theo quy định của pháp luật. Phó trưởng thôn và Tổ phó tổ dân phố được hưởng phụ cấp hằng tháng theo quy định của HĐND tỉnh.

Quyết định số 54/2026/QĐ-UBND thay thế các quy định trước đây về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, là căn cứ để các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh triển khai kiện toàn tổ chức tự quản ở cơ sở theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.