Thái Nguyên hiện có 682 cơ sở gây nuôi động vật rừng, trong đó 323 cơ sở nuôi các loài nguy cấp, quý, hiếm và thuộc Phụ lục CITES, 359 cơ sở nuôi động vật rừng thông thường. Để hoạt động gây nuôi đúng quy định, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp mã số cơ sở, xác nhận nguồn gốc con giống đến theo dõi quá trình sinh sản, mua bán, vận chuyển, góp phần phát triển kinh tế gắn với bảo tồn đa dạng sinh học.

Gia đình ông Đào Văn Khánh, ở xóm Phẩm Giàng, xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên là một trong những hộ phát triển mô hình gây nuôi cầy thương phẩm hợp pháp với tổng số gần 1.500 con. Toàn bộ con giống đều có hồ sơ chứng minh nguồn gốc và được cấp mã số quản lý. Theo ông Khánh, việc được lực lượng chức năng hướng dẫn đầy đủ các quy định trong gây nuôi giúp gia đình yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất và phát triển kinh tế.

"Chính quyền và lực lượng kiểm lâm hướng dẫn biến động đàn, ghi chép hồ sơ rất đầy đủ, cụ thể nên rất an tâm”, ông Khánh cho biết.

Cũng nhờ thực hiện đầy đủ các quy định về gây nuôi động vật hoang dã, mô hình nuôi chim trĩ của ông Lê Hồng Thắng, ở tổ 15, phường Tích Lương, phát triển ổn định và mang lại hiệu quả kinh tế. Với đàn chim trĩ hơn 300 con được gây nuôi từ năm 2018, gia đình ông luôn chấp hành đầy đủ các thủ tục đăng ký, quản lý nguồn gốc con giống, điều kiện chuồng trại, vệ sinh môi trường và phòng, chống dịch bệnh. Theo ông Thắng, việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp hoạt động chăn nuôi thuận lợi mà còn tạo điều kiện để mở rộng sản xuất một cách bền vững.

“Chúng tôi thấy khi thực hiện đúng quy trình thì rất yên tâm phát triển kinh tế gia đình. Lực lượng kiểm lâm cũng rất nhiệt tình hướng dẫn, hỗ trợ gia đình hoàn thiện các thủ tục, để việc gây nuôi luôn đúng quy định, không vi phạm pháp luật", ông Thắng nói.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên đã cấp mới 30 mã số cho các cơ sở nuôi loài nguy cấp, quý, hiếm và thuộc Phụ lục CITES; đồng thời tổ chức 137 cuộc kiểm tra để hướng dẫn, chấn chỉnh và xử lý vi phạm.

Cùng với quản lý hoạt động gây nuôi, lực lượng kiểm lâm tăng cường tuần tra tại rừng, các tuyến giao thông, cơ sở kinh doanh và trên không gian mạng nhằm ngăn chặn các hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt trái phép động vật hoang dã. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã thực hiện trên 500 lượt tuần tra, phát hiện 31 vụ vi phạm, gồm 30 vụ vi phạm hành chính và 1 vụ có dấu hiệu tội phạm.

Công tác cứu hộ động vật hoang dã cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Chi cục đã tiếp nhận, chăm sóc và tái thả 8 cá thể do người dân tự nguyện giao nộp. Đặc biệt, tháng 6/2026, Thái Nguyên đã hoàn tất việc chuyển giao cá thể gấu ngựa nuôi nhốt cuối cùng trên địa bàn về Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, trở thành địa phương không còn gấu nuôi nhốt, góp phần thực hiện mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi gấu lấy mật.

Bên cạnh đó, Chi cục Kiểm lâm đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật với 5 lớp tập huấn cho 142 chủ cơ sở gây nuôi và 206 buổi tuyên truyền, thu hút gần 3.900 lượt người tham gia, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành quy định về bảo vệ động vật hoang dã.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên khuyến cáo: "Đối với các trường hợp đang nuôi nhốt động vật nguy cấp, quý, hiếm nhưng chưa có hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, người dân cần chủ động mang cá thể động vật đến cơ quan kiểm lâm gần nhất hoặc liên hệ UBND xã, công an xã để giao nộp. Các cơ quan chức năng sẽ tiếp nhận, thực hiện cứu hộ hoặc thả về môi trường tự nhiên theo đúng quy định của pháp luật".

Việc tăng cường quản lý, xử lý nghiêm vi phạm cùng với nâng cao nhận thức cộng đồng đang tạo chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ động vật hoang dã tại Thái Nguyên, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, giữ gìn hệ sinh thái và phát triển bền vững tài nguyên rừng.