Nâng giá trị kinh tế từ rừng

Tại xóm Bản Mới,xã Lam Vỹ (Thái Nguyên), 8 ha quế của gia đình anh Nguyễn Văn Ngụy phần lớn đã hơn 4 năm tuổi. Trong khi chờ đến kỳ khai thác chính, gia đình anh đã có nguồn thu từ việc tỉa cành, thu lá. Khoản thu chưa lớn, nhưng đều đặn, giúp gia đình có thêm chi phí chăm sóc rừng và duy trì sản xuất. Nhận thấy những hiệu quả bước đầu từ mô hình của gia đình anh Ngụy, một số hộ dân trong xóm đã mạnh dạn chuyển những diện tích đất đồi sản xuất kém hiệu quả sang trồng quế. Diện tích được mở rộng dần, tạo nên vùng cây trồng tương đối tập trung. Tuy nhiên, đầu ra hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào thương lái; việc liên kết giữa các hộ mới ở giai đoạn đầu, chưa hình thành được chuỗi sản xuất và tiêu thụ ổn định.

Anh Nguyễn Văn Ngụy cho biết: “Trong thời gian tới, chúng tôi cũng mong muốn các cấp, các ngành quan tâm hỗ trợ tìm đầu ra ổn định hoặc thành lập hợp tác xã để nâng cao giá trị cây quế. Hiện nay cây quế vẫn phụ thuộc nhiều vào thương lái”.

Câu chuyện của gia đình anh Ngụy cho thấy tiềm năng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại sản xuất nếu muốn nâng cao hơn nữa giá trị cây quế.

Xã Lam Vỹ hiện có hơn 745 ha quế,Đây là loại cây phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu địa phương, cho phép người dân vừa khai thác cành, lá trong quá trình chăm sóc, vừa tích lũy giá trị từ thân cây về lâu dài.Bên cạnh cây quế, Lam Vỹ còn có hơn 4.000 ha rừng trồng và trên 1.600 ha rừng tự nhiên. Những năm gần đây, xã tập trung triển khai kế hoạch trồng rừng gắn với quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, diện tích trồng rừng tập trung đạt gần 90 ha, bằng hơn 80% kế hoạch năm; tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức khoảng 75%.

Anh Diệp Kim Cương, quản lý xưởng chế biến gỗ Công ty TNHH Lâm sản Thái Hưngcho rằng:Giá trị của rừng không chỉ nằm ở vùng nguyên liệu. Trên địa bàn xã hiện có 4 xưởng chế biến gỗ đang hoạt động, góp phần tiêu thụ lâm sản và tạo việc làm tại chỗ. Tại xưởng chế biến gỗ của Công ty TNHH Lâm sản Thái Hưng ở xóm Làng Cỏ, gỗ rừng trồng được thu mua, sơ chế và đưa vào sản xuất hằng ngày. Nhờ có cơ sở chế biến ngay tại địa phương, một phần nguyên liệu được tiêu thụ thuận lợi hơn, người lao động cũng có thêm việc làm ổn định.

“Hiện tại cơ sở của chúng tôi tiêu thụ khoảng từ 50 đến 70 tấn nguyên liệu mỗi ngày. Tạo việc làm cho khoảng 22 lao động thường xuyên, với thu nhập trung bình từ 7 đến 9 triệu đồng, một số vị trí có thể đạt từ 12 đến 15 triệu đồng”, anh Cương nói.

Sự hiện diện của các cơ sở chế biến đã từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị kinh tế rừng ở Lam Vỹ, từ trồng, chăm sóc đến khai thác và tiêu thụ. Dù vậy, phần lớn sản phẩm hiện vẫn dừng ở khâu nguyên liệu hoặc sơ chế; khả năng liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng còn hạn chế.

Theo ông Hạc Văn Luận, Phó Chủ tịch UBND xã Lam Vỹ, trong thời gian tới, chính quyền địa phương xác định sẽ tiếp tục phát triển những cây lâm nghiệp phù hợp, trong đó có cây quế; đồng thời khuyến khích người dân liên kết sản xuất, hình thành hợp tác xã và tìm kiếm đầu ra ổn định hơn.

“Trên cơ sở thế mạnh của địa phương, chúng tôi sẽtiếp tục tập trung phát triển các cây trồng chủ lực, đặc biệt là cây quế theo định hướng của tỉnh. Đồng thời mở rộng các loại cây lâm nghiệp có giá trị kinh tế cao để nâng cao thu nhập cho người dân”, ông Luận cho biết.

Cùng với mở rộng diện tích, Lam Vỹ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng; chú trọng phòng cháy, chữa cháy rừng và khai thác đúng quy trình. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định để nguồn lợi từ rừng được duy trì lâu dài, thay vì chỉ tăng sản lượng trong ngắn hạn.

Từ những đồi quế ở Bản Mới đến các xưởng chế biến tại Làng Cỏ, kinh tế rừng ở Lam Vỹ đang hình thành rõ hơn theo hướng sản xuất gắn với thị trường. Để lợi thế ấy mang lại nguồn thu bền vững, địa phương vẫn cần giải quyết bài toán liên kết, đầu ra và nâng giá trị sản phẩm. Nhưng với vùng nguyên liệu sẵn có và sự chủ động của người dân, rừng đang từng bước trở thành một nền tảng quan trọng trong phát triển kinh tế của địa phương.