Trước Sắc lệnh có hiệu lực từ ngày 24/2 này, Thái Lan và Singapore đã đồng loạt đưa ra các phản ứng chiến lược, vừa tìm cách duy trì đối thoại song phương, vừa cảnh báo doanh nghiệp về một "thực tại mới" đầy bất định.

Thái Lan: Kiên trì đàm phán trong bối cảnh chính trị chuyển giao

Tại Thái Lan, Bộ trưởng Thương mại Suphajee Suthumpun khẳng định chính phủ sẽ không thay đổi định hướng đàm phán song phương với Mỹ. Bà Suphajee đã chỉ đạo Cục Đàm phán Thương mại Quốc tế đánh giá toàn diện tác động từ Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974 – cơ sở pháp lý mà Mỹ sử dụng để áp mức thuế 15% trong thời hạn 150 ngày. Chính phủ Thái Lan đặc biệt lo ngại về khả năng Mỹ tiếp tục viện dẫn Mục 232 liên quan đến an ninh quốc gia để áp thuế lên tới 50% đối với các mặt hàng chiến lược như thép, nhôm và thiết bị bán dẫn.

Trong khi đó, ông Pote Aramwattananont, Chủ tịch Phòng Thương mại Thái Lan, cảnh báo việc nâng mức thuế quan sẽ gây áp lực kép lên các doanh nghiệp xuất khẩu: vừa làm tăng chi phí sản xuất, vừa đối mặt với rủi ro tỷ giá khi đồng USD biến động, đặc biệt trong bối cảnh chuyển giao chính trị sau cuộc tổng tuyển cử ngày 8/2 tại Thái Lan. Các doanh nghiệp xuất khẩu Thái Lan được khuyến cáo theo dõi sát sao diễn biến từ Mỹ và chuẩn bị phương án dự phòng cho kịch bản chi phí thuế quan tiếp tục leo thang.

Singapore: Thích nghi với "Thế giới mới" và rủi ro chuỗi cung ứng

Tại Singapore, Phó Thủ tướng Gan Kim Yong kêu gọi đảo quốc Sư tử chuẩn bị cho một môi trường thương mại toàn cầu đã thay đổi căn bản. Ông Gan Kim Yong nhận định rằng nếu thuế quan được áp dụng đồng loạt trên diện rộng, khả năng thương lượng để được miễn trừ sẽ cực kỳ khó khăn. Singapore hiện đang tập trung vào việc rà soát chiến lược kinh tế để tăng cường khả năng phục hồi và chiều sâu cho năng lực cạnh tranh.

Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore (MTI) cho biết, đang theo dõi sát sao dữ liệu thặng dư thương mại hàng hóa (đạt 3,6 tỷ USD năm 2025) để dự báo mức độ ảnh hưởng. Chính phủ Singapore khuyến cáo các doanh nghiệp không nên kỳ vọng vào việc đứng ngoài vòng xoáy thuế quan, mà cần chủ động tìm kiếm thị trường thay thế hoặc tập trung vào các lĩnh vực giá trị gia tăng cao mà phía Mỹ khó có thể thay thế.

Để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua "cơn gió ngược" này, Singapore dự kiến sẽ triển khai các gói hỗ trợ thuế thu nhập doanh nghiệp và tăng cường nguồn lực cho Lực lượng Đặc nhiệm Phục hồi Kinh tế (Singapore Economic Resilience Taskforce - SERT), một cơ chế phản ứng nhanh được Chính phủ Singapore thành lập vào tháng 4/2025 để đối phó trực tiếp với những biến động từ chính sách thuế quan của Mỹ và sự bất ổn của kinh tế toàn cầu.

Tầm nhìn chung cho khu vực

Dù cách tiếp cận có phần khác biệt, Thái Lan tập trung vào vận động ngoại giao còn Singapore ưu tiên sự linh hoạt của hệ thống kinh tế, cả hai quốc gia đều thống nhất rằng sự bất định chính là thách thức lớn nhất. Việc các mức thuế có thời hạn ngắn và thay đổi tức thì khiến các kế hoạch đầu tư dài hạn bị đình trệ.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia kinh tế nhận định Đông Nam Á đang đứng trước một phép thử về sự đoàn kết và khả năng thích ứng. Các nỗ lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng không chỉ đơn thuần để tránh thuế, mà còn là cuộc đua để khẳng định vị thế trong một trật tự kinh tế mới, nơi sự bảo hộ và các rào cản kỹ thuật đang trở thành công cụ chính trị hàng đầu của các cường quốc.