Trong không khí sum vầy của những ngày đầu Xuân, việc tổ chức Tết Nguyên đán cho phạm nhân ở nhiềutrại giamđược triển khai chu đáo, giàu tính nhân văn. Trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường,Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng cho biết,từ chế độ ăn, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ đến chính sách khoan hồng, giảm án, tất cả đều hướng tới mục tiêu ổn định tư tưởng, cảm hóa phạm nhân, tạo động lực để họ phấn đấu cải tạo, tái hòa nhập cộng đồng.

PV: Thưa ông, xin ôngcho biết chủ trương của Bộ Công an trong việc tổ chức cho phạm nhân đón Tết Nguyên đán tại các cơ sở giam giữ trong cả nước đang được thực hiện như thế nào?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường:Tết Nguyên đán là thời điểm đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý, giáo dục phạm nhân tại các cơ sở giam giữ phạm nhân trên cả nước, là thời điểm nhạy cảm, dễ phát sinh tâm tư, cảm xúc tác động trực tiếp đến tư tưởng, kỷ luật và an ninh, an toàn trong các cơ sở giam giữ phạm nhân. Thực tiễn cho thấy việc bảo đảm các quyền cơ bản về đời sống vật chất và tinh thần của phạm nhân trong dịp Tết Nguyên đán có ý nghĩa quyết định trong việc ổn định tư tưởng, phòng ngừa vi phạm, bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục, cải tạo.

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an, Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡngvới chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Công anthực hiện quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện công tác thi hành án phạt tù và trực tiếp quản lý cáctrại giamtheo quy định của pháp luậtvà của Bộ trưởng,đã tổ chức thực hiện tốt chế độ ăn, mặc, ở, sinh hoạt đối với phạm nhân, nhất là trong việc tổ chức cho phạm nhân đón Tết Nguyên đán, thể hiện chính sách nhân đạo, nhân văn, nhằm bảo đảm mọi phạm nhân đều được đón Tết ấm áp, an toàn và lành mạnh.

Theo Luật Thi hành án hình sự và Nghị định của Chính phủ: về chế độ ăn của phạm nhân ngày lễ, Tết theo quy định của pháp luật, phạm nhân được ăn thêm nhưng mức ăn không quá 5 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường, chế độ Tết cho con theo mẹ vào trại, phạm nhân bị bệnh nặng, tàn tật không ai thăm gặp từ quỹ “tấm lòng vàng”.

Về văn hóa, trong dịp Tết, các cơ sở giam giữ tổ chức cho phạm nhân nhiều hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao (bóng đá, bóng chuyền, kéo co …), chúc Tết để tạo không khí vui tươi, giảm bớt nỗi nhớ nhà.

Về chính sách nhân đạo, phạm nhân chấp hành tốt nội quy, cải tạo tốt được xem xét, đề nghị giảm thời hạn chấp hành án phạt tù trong dịp Tết. Duy trì tăng cường lực lượng để tổ chức cho gia đình phạm nhân thăm gặp, liên lạc qua điện thoại về gia đình trong những ngày Tết.

PV: Cục Cảnh sát Quản lý trại giam đã có những chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể ra sao đối với các trại giam trong việc tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt tinh thần cho phạm nhân, đồng thời vẫn bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn trại giam?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường:Thực hiện chương trình phối hợp giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch với Bộ Công an về việc tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, thư viện trong trại giam nhằm tăng cường hiệu quả công tác giáo dục, cảm hóa phạm nhân, Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng là cơ quan thường trực giúp lãnh đạo Bộ Công an chỉ đạo các cơ sở giam giữ tổ chức thực hiện duy trì, củng cố phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ để nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần và cảm hóa, giáo dục phạm nhân về truyền thống anh hùng, bất khuất, dũng cảm và lòng nhân ái, bao dung của dân tộc Việt Nam; ca ngợi đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam, Bác Hồ kính yêu; về con người, tuổi trẻ, tình yêu, vẻ đẹp tâm hồn, khát vọng cuộc sống hoàn lương; ca ngợi đức hi sinh, tinh thần mưu trí, chủ động, sáng tạo, chịu đựng khó khăn, gian khổ và tình thương, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng.

Hằng năm, vào dịp đầu năm, trên cơ sở chức năng nhiệm vụ được giao,Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đều ban hành Kế hoạch tổ chức phát động phong trào thi đua học tập, cải tạo trong phạm nhân,trong đó tập trung vào các dịp kỷ niệm các ngày Lễ lớn của đất nước, dịp Tết Nguyên đán với nhiều nội dung phong phú, đa dạng mang tính giáo dục cao.

Căn cứ kế hoạch của Cục, các trại giam đã chủ động xây dựng kế hoạch, biên soạn tài liệu phục vụ công tác giáo dục dưới nhiều hình thức phong phú khác nhau thông qua các cuộc thi tìm hiểu, qua hệ thống phát thanh, qua hình thức sân khấu hóa, qua phong trào đọc sách, thư chúc Tết của Cục trưởng… nhằm giáo dục phạm nhân nâng cao nhận thức, chuyển biến thái độ, chấp hành nghiêm nội quy cơ sở giam giữ, tham gia học tập, lao động cải tạo tiến bộ.

Nhiều đơn vị phát động các phong trào hay như“Tương thân tương ái”,“Trật tự, kỷ cương, tích cực, trách nhiệm, hiệu quả”,“Buồng giam văn hóa, khu giam văn hóa”,“Vì môi trường trong sạch, vì sức khỏe cộng đồng”, “Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy trại giam”,“Người tốt, việc tốt”... Tổ chức các cuộc thi viết báo tường,“Nét bút tri ân”,“Cuốn sách tôi yêu”,“Viết về người thân yêu nhất trong cuộc đời”.Tạo điều kiện tốt nhất để các cơ quan báo chí, Đài truyền hình đến viết bài, xây dựng phóng sự để tuyên truyền công tác chuẩn bị đón Tết cho phạm nhân phấn khởi, gia đình, xã hội cảm thấy an tâm, tin tưởng vào chính sách của Đảng và Nhà nước.

PV: Việc tổ chức Tết cho phạm nhân có ý nghĩa như thế nào đối với công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân và mục tiêu hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng sau khi phạm nhân kết thúc thời gian thi hành án, thưa thiếu tướng?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường:Tổ chức Tết cho phạm nhân không chỉ đơn thuần là hoạt động chăm lo đời sống tinh thần, mà có ý nghĩa rất sâu sắc đối với công tác giáo dục, cải tạo và mục tiêu hỗ trợ phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng sau khi chấp hành xong án phạt tù. Trước hết, về mặt giáo dục và cải tạo, Tết là thời điểm có tác động mạnh mẽ đến tâm lý, tình cảm của mỗi con người, đặc biệt là những người đang phải cách ly khỏi xã hội.

Việc tổ chức các hoạt động đón Tết trong trại giam giúp khơi dậy giá trị gia đình, truyền thống văn hóa, tinh thần trách nhiệm cá nhân; qua đó giúp phạm nhân tự nhìn nhận lại hành vi sai trái của mình và củng cố động cơ phấn đấu cải tạo. Đây là hình thức giáo dục bằng trải nghiệm thực tế, có tác dụng thuyết phục và lan tỏa rất lớn. Bên cạnh đó, tổ chức Tết chu đáo, đúng quy định còn góp phần ổn định tư tưởng, giảm áp lực tâm lý, tạo không khí đoàn kết, lành mạnh trong trại giam, nhất là trong thời điểm nhạy cảm về tâm lý như dịp Tết Nguyên đán.

Qua đó, phạm nhân cảm nhận rõ sự quan tâm, nhân văn của Đảng, Nhà nước, từ đó yên tâm cải tạo, chấp hành tốt nội quy, quy định. Về mục tiêu tái hòa nhập cộng đồng, các hoạt động Tết trong trại giam chính là sự chuẩn bị cần thiết về tâm lý và kỹ năng xã hội cho phạm nhân. Thông qua sinh hoạt tập thể, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, phạm nhân được rèn luyện cách ứng xử, tinh thần hợp tác, ý thức kỷ luật và trách nhiệm với cộng đồng. Quan trọng hơn, họ hình thành niềm tin rằng sau khi chấp hành xong án phạt, xã hội vẫn mở ra cơ hội để họ sửa chữa lỗi lầm, làm lại cuộc đời.

Có thể khẳng định, tổ chức Tết cho phạm nhân là một giải pháp mang tính nhân văn, thiết thực và hiệu quả, vừa phục vụ tốt yêu cầu quản lý giam giữ, giữ vững an ninh, trật tự, vừa góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, cải tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Đây là minh chứng sinh động cho chính sách hình sự nghiêm minh, nhân đạo của Nhà nước ta.

PV: Trân trọng cảm ơn Thiếu tướng!