Tuy nhiên, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đây là thiết kế đảm bảo an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế. Phải chăng, việc vận hành tàu mui kín lâu nay vẫn chưa thực hiện đồng bộ với các điều kiện an toàn khác, dẫn đến mất ATGT “chung”.

Anh Nguyễn Phú Trường ở TP.HCM đang chọn tour du lịch tham quan chợ nổi Cái Răng (TP. Cần Thơ) vào sáng ngày 15/7. Vừa khoác chiếc áo phao lên người, anh Trường cho biết, tàu đi đường sông thoáng hơn vì có cửa sổ hở, anh có thể giao lưu với thương hồ và ngắm cảnh, nếu có rủi ro thì thoát thân cũng rất dễ dàng. Còn đối với tàu đi trên biển mui kín, trông có vẻ an toàn nhưng khi có sự cố thì rất khó thoát thân. Dù có đi tàu nào thì chính bản thân du khách cũng cần trang bị cho chính mình mộtsốkỹ năng.

“Khi đi tàu mui kín nếu gặp sự cố thì phải ngã ngửa ra để không va chạm vào đầu. Trên tàu có dụng cụ đập kính, khi gặp sự cố thì phải tháo ra để bơi”,anh Trường cho biết.

Trước vụ lật tàu mới đây tại vùng biển Phú Quốc, năm 2022 tại tỉnh Quảng Nam (cũ) cũng xảy ra một vụ tai nạn lật úp ca nô mui kín trên tuyến Cửa Đại - Cù Lao Chàm làm 17 hành khách thiệt mạng. Năm 2011, du thuyền Dìn Ký bị lật trên sông Sài Gòn làm 16 người tử vong trong tình trạng cửa sổ tàu đóng kín.

Hiện nay, hầu hết phương tiện chở khách tuyến ven biển được đóng mới theo cấp phương tiện tàu pha sông - biển (SB). Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, loại tàu này phần thượng tầng được thiết kế kín là yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm tính ổn định, tính nổi và an toàn của phương tiện khi hoạt động.

Theo các cơ quan chuyên môn, việc sử dụng tàu hay ca nô mui kín (thiết kế theo chuẩn SB hoặc tàu cao tốc) chỉ an toàn khi kết hợp đồng bộ với các điều kiện an toàn cốt lõi khác. Trước tiên là bắt buộc 100% hành khách phải mặc áo phao và cài dây an toàn đúng quy cách. Phương tiện phải còn thời hạn đăng kiểm, không vượt tải trọng và điều kiện thời tiết an toàn cho tàu xuất phát.

Về vấn đề này, ông Trần Văn Minh - Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực IV cho biết:

“Trước khi phương tiện rời bến đều được kiểm tra các điều kiện đảm bảo an toàn, như: Hiệu lực giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; trang thiết bị cứu sinh, cứu nạn; hệ thống thông tin liên lạc; điều kiện chuyên môn, chứng chỉ của thuyền viên; việc bố trí mặc áo phao; kiểm tra số lượng hành khách. Trước khi phương tiện rời bến, Cảng vụ thông tin trước tình hình thời tiết. Thời tiết xấu là Cảng vụ kiên quyết không cho phép rời bến cho đến khi thật sự an toàn”.

Loại tàu mui kín đang phổ biến ở các tuyến vận tải ven biển. Theo các ý kiến thì loại tàu này khi có rủi ro sẽ khó thoát thân. Còn theo Cục Đăng kiểm thì đây là thiết kế đảm bảo an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đặc biệt, đối với tàu mui kín, phải có cửa thoát hiểm ở hai đầu hoặc các bên mui tàu. Được bố trí búa phá kính, áo phao dự phòng và phao bè cứu sinh. Cửa thoát nạn phải mở được ngay mà không cần chìa khóa.

Thiếu tá Nguyễn Hoàng Tuấn, Phòng Cảnh sát giao thông TP. Cần Thơ cho biết:

“Hệ thống cửa thoát hiểm, cửa sổ phải luôn trong trạng thái dễ dàng thao tác, mở từ bên trong, không được khóa hoặc bị chặn bởi hành lý. Trên tàu phải trang bị đầy đủ và phân bố đều các dụng cụ phá vỡ kính cường lực và búa thoát hiểm tại các vị trí dễ thấy. Thuyền viên phải có trách nhiệm hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm cho du khách bằng loa hoặc clip ngắn trước khi tàu khởi hành”.

Bên cạnh đó, thuyền viên phải được diễn tập định kỳ về quy trình cứu nạn, hướng dẫn hành khách mặc áo phao và xử lý tình huống khẩn cấp.

Anh Nguyễn Văn Vũ – Giám đốc Công ty TNHH MTV Du Lịch Nguyễn Vũ cho biết: “Ngay lúc đó, tài công phải xử lý, phải đi theo chiều gió hoặc đi ngược chiều gió chứ không cắt ngang chiều gió. Chúng ta di chuyển đổi hướng, cho gió đi từ mũi về lái thì gió sẽ luồn đi luôn, còn nếu đi cắt ngang chiều gió, gió thổi là lật tàu”.

Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực IV đang kiểm tra tàu khách tại bến Ninh Kiều trước khi cho xuất bến, chiếc tàu này đưa du khách tham quan chợ nổi Cái Răng

Sau vụ lật tàu du lịch tại Phú Quốc khiến 15 du khách Ấn Độ thiệt mạng, Sở Du lịch tỉnh An Giang kiến nghị nghiên cứu, đánh giá lại việc sử dụng ca nô tiêu chuẩn SB (có mui bịt kín) trong vận chuyển hành khách tại các đảo, quần đảo trên biển.

Theo quy định của Cục Đăng kiểm, cấu hình mui kín (đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế) giúp tàu chống nước tràn vào khi chạy ven biển hoặc khi có sóng lớn. Tuy nhiên, để tối đa hóa an toàn, hành khách cần ưu tiên lựa chọn các đơn vị vận tải uy tín đã được cấp phép.