Trình bày chuyên đề về "Đánh giá 5 năm thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026 – 2030",Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, kinh tế nước ta giai đoạn 2021-2025 đạt được nhiều thành tựu quan trọng.

22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đạt và vượt, trong đó toàn bộ các chỉ tiêu về xã hội, an sinh xã hội đều vượt kế hoạch.Riêng năm 2024 và 2025 đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu đề ra.

Trình bày nội dung về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, nghị quyết Đại hội XIV đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo trong xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trong đó, điểm mới đầu tiên, Đảng ta nhấn mạnh 4 kiên định: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; kiên định, kiên trì, kiên quyết các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng.

Đồng thời, lần đầu tiên có quan điểm mới “lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước” và nêu yêu cầu về tự chủ chiến lược, đổi mới mô hình phát triển.

Nghị quyết xác định: đẩy mạnh đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chủ động hội nhập quốc tế...; coi “Phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hoá, con người là nền tảng tinh thần; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên”.

“Lần đầu tiên, bảo vệ môi trường được coi là nhiệm vụ trung tâm cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội; đồng thời, công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế đã được nâng tầm trở thành trọng yếu, thường xuyên”, ông Nghị nói.

Mục tiêu chung được Đại hội đề ra rất toàn diện, hướng đến thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể được cấu trúc thành 3 nhóm: nhóm về kinh tế có 14 mục tiêu, chỉ tiêu; nhóm về xã hội có 6 mục tiêu, chỉ tiêu; nhóm về môi trường có 5 mục tiêu, chỉ tiêu.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, từ các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội được Đại hội XIV xác định như trong nghị quyết cho thấy đây đều là những mục tiêu, chỉ tiêu đặt ra ở mức rất cao, khó khăn, thách thức, nhưng thể hiện khát vọng phát triển rất lớn, là yêu cầu khách quan, là thước đo bản lĩnh, ý chí và khát vọng của dân tộc.

“Ví dụ như về chỉ tiêu tăng trưởng GDP: Trong 40 năm đổi mới, Việt Nam chưa có giai đoạn nào đạt được tốc độ tăng trưởng GDP ở mức từ 10% trở lên. Nhưng tại Đại hội lần này, Đảng ta đã xác định mục tiêu, yêu cầu phải đạt được tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10% trở lên. Điều này thể hiện yêu cầu rất cao để Việt Nam đạt mục tiêu đến năm 2045 là nước phát triển có thu nhập cao”, ông Nghị cho biết.

Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế

Để thực hiện thành công các mục tiêu nêu trên, bám sát các quan điểm chỉ đạo, Đảng ta đã đề ra các 12 định hướng; 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược, đồng thời có Chương trình hành động cụ thể hóa các nhiệm vụ có thể triển khai thực hiện ngay.

Trong đó, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, tập trung xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững. Xây dựng và hoàn thiện thể chế phù hợp để xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn để quản lý và tăng cường kiểm tra, giám sát. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính; tập trung triển khai đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế, chính sách và quy hoạch về quản lý, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Nhóm nhiệm vụ trọng tâm tiếp theo là về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam, phát triển nguồn nhân lực; quản lý, phát triển kinh tế gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội; kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết văn kiện Đại hội đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược, gồm đột phá về thể chế, đột phá về nguồn nhân lực và đột phá về hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng giao thông...