Từ ngày 1/7, Hà Nội chính thức áp dụng mức xử phạt mới đối với nhiều hành vi vi phạm trật tự đô thị, trong đó có những lỗi bị tăng lên gấp 1,5 đến 2 lần so với trước.

Ngay trong những ngày đầu triển khai, lực lượng chức năng đã đồng loạt ra quân kiểm tra, xử lý các trường hợp lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, bán hàng rong và các hành vi gây mất mỹ quan đô thị. Việc tăng mức xử phạt liệu có đủ sức răn đe, từng bước lập lại trật tự đô thị và nâng cao ý thức chấp hành của người dân?

Ngày đầu siết chặt xử phạt, vỉa hè thông thoáng hơn

7hsáng ngày 2/7, tại khu vực phố cổ và các tuyến phố trung tâm Ngọc Hà, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàn Kiếm, không khó để nhận ra sự khác biệt. Những hàng quán vốn thường ngày kê bàn ghế tràn ra vỉa hè, nay đã thu gọn vào trong theo quy định.

Vỉa hè thông thoáng, lòng đường không còn bị lấn chiếm bởi những xe hàng rong.

Tại phường Ngọc Hà, lực lượng chức năng đã đồng loạt ra quân kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Trung tá Vũ Đình Mạnh, Tổ phó tổ trật tự, Công an phường Ngọc Hà cho biết đơn vị đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho ngày này từ nhiều tuần trước:“Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban chỉ huy Công an phường, tổ cảnh sát trật tự đã tăng cường tuyên truyền theo Nghị quyết 56 của HĐND thành phố. Chúng tôi chia làm 3 tổ đi dọc tất cả các tuyến phố và ngõ ngách để tuyên truyền về 3 nhóm hành vi bị tăng gấp đôi mức phạt.

Thứ nhất là dùng xe đẩy làm quầy hàng lưu động. Thứ hai là bán hàng rong trên phố cấm mức phạt từ 400 đến 500 ngàn đồng. Và đặc biệt là hành vi sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để kinh doanh ăn uống, bày bán hàng hóa, mức phạt hiện nay tăng từ 2,5 triệu đồng lên thành 5 triệu đồng. Đa số hộ kinh doanh đã nắm được và cam kết chấp hành để đảm bảo hè phố thông thoáng”.

Con số 5 triệu đồng cho một lần vi phạm lấn chiếm vỉa hè thực sự là một áp lực tài chính không nhỏ. Dạo quanh khu vực phố Phủ Doãn – "thủ phủ" của các cửa hàng thiết bị y tế và dịch vụ ăn uống quanh bệnh viện Việt Đức, sự tự giác của người dân đã nâng lên rõ rệt, bởi nỗi lo bị "phạt nặng".

“Nói chung là chúng tôi luôn luôn chấp hành, vì đây là chủ trương đúng của Nhà nước để dành lối đi cho người đi bộ và phát triển du lịch.

"Bây giờ mức phạt tăng cao, tất nhiên là nó đánh trực tiếp vào túi tiền, đánh vào doanh thu của mình nên mình càng phải cẩn thận và chấp hành nghiêm theo luật thôi, không dám bày bán ra ngoài vỉa hè và đảm bảo sạch sẽ”, một hộ kinh doanh chia sẻ.

Sự đồng thuận của những hộ kinh doanh có cửa hàng cố định là một tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, tại phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, lực lượng chức năng vẫn phải làm việc hết công suất để xử lý các trường hợp cố tình vi phạm quy định mới ngay trong buổi sáng đầu tiên.

Trung tá Phạm Ngọc Hùng, Tổ trưởng Tổ cảnh sát trật tự, Công an phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết:“Bắt đầu từ sáng1/7, chúng tôi tiến hành tuần tra kiểm soát và xử lý nghiêm. Từ sáng đến chiều, đơn vị đã lập biên bản xử lý 2 trường hợp sử dụng trái phép lòng đường vỉa hè với mức phạt mới là 5 triệu đồng mỗi trường hợp và 6 trường hợp hàng rong nhỏ lẻ với mức phạt mới là 500 ngàn đồng. Khi thấy số tiền phạt quá lớn, người vi phạm đều tỏ ra lo lắng và cam kết sẽ không tái lấn chiếm nữa. Chúng tôi cũng đẩy mạnh tuyên truyền qua các nhóm Zalo tổ dân phố để hình ảnh và mức phạt mới này lan tỏa đến từng hộ dân”.

Bài toán quản lý lâu dài

Nếu như tại các mặt phố lớn, tình hình trật tự đô thị đã đi vào nền nếp, thì tại khu vực xung quanh các bệnh viện lớn trên địa bàn Hoàn Kiếm, "cuộc chiến" với hàng rong, xe đẩy hoa quả vẫn còn diễn ra.

Ngay khi thấy bóng dáng xe cảnh sát trật tự từ xa, những chiếc xe đẩy hoa quả đang mon mem gần cổng bệnh viện nhanh chóng di chuyển vào các ngõ nhỏ để trốn tránh.

Đây là nhóm đối tượng khó xử lý nhất bởi tính chất linh động và sự tinh vi trong việc né tránh lực lượng chức năng. Trung tá Nguyễn Mạnh Thuyên, Tổ phó tổ trật tự, Công an phường Hoàn Kiếm chia sẻ về thực tế này:“Ngay sau khi Nghị quyết 56 thông qua, công an phường đã chủ động tuyên truyền bằng nhiều hình thức như trên phương tiện thông tin đại chúng, qua loa phát thanh, phát tờ rơi đến từng hộ kinh doanh và cả những người bán hàng rong thường xuyên trên địa bàn.

Trong những ngày đầu này, bên cạnh việc xử lý những trường hợp cố tình vi phạm, chúng tôi vẫn tiếp tục tuyên truyền, vận động người bán hàng rong thay đổi mô hình, thuê cửa hàng để chấp hành tốt hơn quy định của thành phố. Đối với những trường hợp nắm rõ mức phạt tăng cao mà vẫn cố tình dùng ngõ nhỏ để trốn tránh rồi lại tràn ra khi vắng bóng lực lượng chức năng, chúng tôi sẽ có biện pháp xử lý kiên quyết, không để tình trạng lộn xộn kéo dài”.

Rõ ràng, việc tăng mức phạt lên 500 ngàn đồng đối với hàng rong và 5 triệu đồng đối với lấn chiếm vỉa hè là một "cú hích" mạnh vào ý thức của người dân. Khi mức xử phạt đã đủ sức răn đe và chạm tới lợi ích kinh tế trực tiếp của người vi phạm, sự tự giác sẽ dần trở thành thói quen.

Tuy nhiên, để Hà Nội thực sự "sáng – xanh – sạch – đẹp" và văn minh, bên cạnh những con số phạt tiền triệu, vẫn cần lắm những giải pháp căn cơ về sinh kế cho người lao động nghèo và sự kiên trì trong quản lý đô thị của chính quyền các cấp.