Sáng 9/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Bộ Tài chính và một số bộ, ngành, hiệp hội về rà soát, xử lý vướng mắc trong pháp luật đấu thầu, đề xuất sửa đổi Luật Đấu thầu.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, từ năm 2023 đến nay, Luật Đấu thầu đã được sửa đổi, bổ sung nhằm thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Qua các lần sửa đổi, bổ sung, Luật Đấu thầu và hệ thống văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành đã từng bước được hoàn thiện theo hướng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao tính chủ động của chủ đầu tư; đồng thời hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết kiến nghị trong hoạt động đấu thầu.

Kể từ khi Luật Đấu thầu được sửa đổi trong các năm 2024, 2025, hoạt động đấu thầu đã có những chuyển biến tích cực, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm, cấp bách như dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, nhà máy điện hạt nhân, các dự án công nghệ thông tin, chuyển đổi số...

Cùng với việc đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, thời gian lựa chọn nhà thầu được rút ngắn đáng kể. Đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu, thời gian lựa chọn nhà thầu giảm từ khoảng 14 ngày xuống còn khoảng 7 ngày. Số lượng gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu tăng từ 70% năm 2024 lên 80% năm 2025. Tỷ lệ tiết kiệm thông qua đấu thầu năm 2025 tăng lên khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi thi hành pháp luật về đấu thầu, Bộ Tài chính nhận thấy mặc dù hệ thống pháp luật hiện nay đã tạo cơ chế thông thoáng, thuận lợi, linh hoạt và chủ động hơn cho chủ đầu tư, nhưng trên thực tế nhiều chủ đầu tư vẫn có tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, nhất là trong việc xác định giá gói thầu.

Bên cạnh đó, một bộ phận cán bộ cấp xã còn lúng túng trong triển khai hoạt động đấu thầu sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động. Công tác giám sát hoạt động đấu thầu tại một số nơi chưa kịp thời, chưa phát huy đầy đủ hiệu quả phòng ngừa, cảnh báo và chấn chỉnh vi phạm.

Tại cuộc họp, các ý kiến cơ bản thống nhất với báo cáo của Bộ Tài chính, cho rằng các vướng mắc hiện nay chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện pháp luật đấu thầu, nhất là trong các văn bản hướng dẫn dưới luật như nghị định, thông tư.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu rõ, tại Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026 về Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng dự án Luật hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước; sửa đổi Luật Đấu thầu, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI; tiếp tục rà soát các vướng mắc trong thể chế, cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công, nhất là các quy định về đấu thầu, xây dựng... để tháo gỡ theo thẩm quyền hoặc báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền cho chủ trương thực hiện, trước mắt như cơ chế chỉ định thầu đối với gói thầu tư vấn, gói thầu xây lắp.

Nhấn mạnh việc sửa đổi pháp luật về đấu thầu phải bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà thầu, đồng thời góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết định hướng xây dựng pháp luật hiện nay là chuyển từ việc quy định chi tiết, cụ thể trong luật sang xây dựng luật khung, luật ống, chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc; các nội dung cụ thể giao Chính phủ quy định tại các nghị định để tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu việc sửa đổi Luật Đấu thầu phải trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, xác định rõ các vướng mắc cần giải quyết, từ đó xây dựng đề xuất sửa đổi phù hợp. Quá trình xây dựng luật phải bảo đảm các văn bản hướng dẫn dưới luật được chuẩn bị đồng thời, trình kèm theo.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, Luật Đấu thầu đã được đưa vào chương trình xây dựng luật năm 2026. Cùng với đề xuất sửa đổi một số quy định về đấu thầu ở cấp nghị định, Bộ Tài chính cần báo cáo rõ nội dung nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu trình Quốc hội theo đúng chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Về sửa đổi Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và các nghị định liên quan, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội; nghiên cứu, xác định mức hạn mức áp dụng chỉ định thầu phù hợp đối với các gói thầu tư vấn, giải phóng mặt bằng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.