Hoàn thiện Luật Dầu khí để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 3/8, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, sau hơn 3 năm triển khai thi hành, Luật Dầu khí năm 2022 từng bước phát huy hiệu quả, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động dầu khí, góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy đầu tư, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh năng lượng.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, những biến động của thị trường năng lượng và thực tiễn triển khai, một số quy định của Luật hiện hành cần tiếp tục được hoàn thiện nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển ngành dầu khí.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, việc xây dựng dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương của Đảng, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khai thác hiệu quả tài nguyên và góp phần giữ vững an ninh năng lượng, chủ quyền quốc gia.

Theo Tờ trình, dự thảo Luật tập trung thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về phát triển ngành công nghiệp năng lượng, trong đó có ngành dầu khí; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; kế thừa và hoàn thiện các quy định của Luật Dầu khí năm 2022, bảo đảm tính ổn định và phù hợp với thực tiễn.

Dự thảo cũng cụ thể hóa 5 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP ngày 3/4/2026, gồm 12 chương và 62 điều.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung quy định về khai thác tận thu; xây dựng khung pháp lý đối với hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon (CCS); phát triển dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới của ngành.

"Việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút đầu tư, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên dầu khí; đồng thời từng bước mở rộng không gian phát triển của ngành dầu khí gắn với dịch vụ kỹ thuật cao, năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính", Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Đề nghị tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về CCS và năng lượng ngoài khơi

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật Dầu khí như Chính phủ trình.

Đối với các quy định về thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ CO₂; ứng dụng dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao; phát triển công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành hoàn thiện khung pháp lý toàn diện, mang tính dài hạn để triển khai hiệu quả các dự án CCS và các dự án năng lượng ngoài khơi độc lập.

Liên quan đến quy định về ứng dụng dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, làm rõ sự cần thiết, tính đặc thù và tính hợp lý của việc đưa nội dung này vào Luật Dầu khí.

"Trường hợp thực sự cần thiết, luật chỉ nên quy định nguyên tắc Nhà nước có chính sách khuyến khích ứng dụng dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao. Các cơ chế, chính sách cụ thể và định hướng phát triển ngành thuộc thẩm quyền của Chính phủ; cần tiếp tục tạo điều kiện cho ngành phát triển tổng thể, chiến lược và dài hạn", Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ một số nội dung liên quan đến tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí và việc giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam; các cơ chế ưu đãi trong hoạt động dầu khí; chính sách khai thác đối với mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí khai thác tận thu; cũng như các quy định liên quan đến hợp đồng dầu khí.