Người có đất bị thu hồi phải được hưởng lợi

Góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), ông Trịnh Xuân Đức – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex kiến nghị, đối với việc trả tiền thuê đất trong khu công nghiệp, việc bắt buộc nộp 1 lần cho toàn bộ thời hạn thuê, kể cả phần diện tích chưa hoàn thành hạ tầng, sẽ gây áp lực vốn đột biến, làm tăng giá cho thuê lại và giảm sức cạnh tranh thu hút đầu tư, đặc biệt là với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

"Đề nghị nên giữ nguyên quy định pháp luật hiện hành, cho các nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp được tự do chọn lựa, hoặc chuyển đổi trong quá trình sử dụng đối với các loại hình thức trả tiền thuê đất một lần hoặc hàng năm, tuỳ theo phương án kinh doanh của các nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp", ông Đức nêu ý kiến.

Đốivớichi phí tạo lập quỹ đất, ông Đứcđềnghị cần kế thừa quy địnhvề việc cho phép khấu trừ kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà chủ đầu tư tự nguyện ứng trước vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp.

Ông Nguyễn Triều Lưu – đại diện Hội Luật gia TP.HCM cho rằng, một số vấn đề trong dự thảo sửa đổi các luật lần này cần cân nhắc kỹ. Cụ thể như quy định cho phép thu hồi đất mà không bắt buộc điều kiện người bị thu hồi đất phải có chỗ ở.

Ngoài ra, một trong những định hướng lớn là điều tiết chênh lệch địa tô, xuất phát từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng nhưng chưa làm rõ chủ thể nào được hưởng phần chênh lệch này.

"Đến thời điểm hiện nay, Luật Đất đai vẫn thực hiện việc bồi thường trên giá đất mà mục đích sử dụng đất hiện đại, chứ không phải mục đích sử dụng đất quy hoạch. Đất nông nghiệp quy hoạch thành đô thị, người mất đất chỉ được bồi thường giá đất nông nghiệp", ông Lưu cho biết.

Theo ông Lưu, các chính sách về đất đai cần xem xét để người mất đất là người phải được hưởng lợi từ việc thu hồi đất, chứ không chỉ là có cuộc sống tốt hơn hay có chỗ ở tốt hơn.

Ưu tiên áp dụng giá đất cao hơn cho người dân

Bà Nguyễn Thị Bảo Trân – Phó Trưởng Phòng 10, Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM cho biết, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cơ quan kiểm sát nhận thấy một số văn bản do các sở ngành ban hành đã vấp phải việc khiếu nại của người dân.

Nguyên nhân là do không đồng ý với mức giá bồi thường, dẫn đến việc người dân khởi kiện yêu cầu mức giá cao hơn. Bên cạnh đó là lãi suất khi Nhà nước bồi thường chậm. Theo bà, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lần này quy định giảm hơn một nửa so với luật thời kỳ trước, do đó cần xem xét giữ nguyên quy định cũ để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Ngoài ra, đối với vấn đề chuyển tiếp giữa các luật thời kỳ trước và sau, bà Trân cho rằng cần quy định thêm nội dung: Trường hợp tại thời điểm Nhà nước ban hành quyết định thu hồi mà giá đất thấp hơn quy định của luật này (dự thảo Luật Đất đai năm 2026) thì áp dụng theo quy định của luật này.

"Nên ưu tiên giá nào cao hơn thì phải áp dụng cho người dân, chứ không được giao quyền lựa chọn cho UBND sẽ dẫn đến việc tuỳ tiện trong việc áp dụng tại các địa phương", bà Trân nhấn mạnh.