Bức tranh kinh tế 9 tháng năm 2026 ghi nhận tốc độ tăng trưởng GRDP của Sơn La chỉ đạt 5,59%, nằm trong nhóm các địa phương có mức tăng thấp nhất cả nước. Sự suy giảm tăng trưởng từ ngành kinh tế "trụ cột" thủy điện do ảnh hưởng của yếu tố thời tiết đã tác động mạnh kịch bản phát triển chung của tỉnh. Không chấp nhận vị trí "đội sổ", tỉnh Sơn La đang dồn toàn lực, rà soát lại toàn bộ dư địa và triển khai các giải pháp "nước rút" trong quý IV nhằm lấy lại "phong độ" đà tăng trưởng, quyết tâm hoàn thành cao nhất các mục tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra.

Một trong những nguyên nhân chính khiến tăng trưởng chưa đạt kỳ vọng là cơ cấu kinh tế còn phụ thuộc lớn vào sản xuất và phân phối điện, chiếm hơn 18% GRDP và gần 65% giá trị tăng thêm của khu vực công nghiệp, xây dựng. 9 tháng năm nay, tình hình thủy văn diễn biến bất lợi do ảnh hưởng của El nino, khiến sản lượng điện suy giảm nghiêm trọng.

Ông Khương Thế Anh, Giám đốc Công ty thuỷ điện Sơn La cho biết, riêng quý II giảm hàng trăm triệu kWh, với tỷ lệ hơn 21%, do đó đã trực tiếp kéo giảm chỉ số tăng trưởng toàn ngành công nghiệp và ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế của tỉnh."Tháng 9 mực nước thấp nên phải giảm phát điện để nâng dần mực nước hồ lên cho đến cuối năm đạt mực nước dâng bình thường là vấn đề khá khó khăn. Thuỷ văn càng giảm công suất phát điện giảm theo, chính vì vậy, quý IVnày công ty dự kiến phát điện khoảng 1,6 tỷ kWh, nhưng khả năng khó đạt", ông Khương Thế Anh chia sẻ.

Ngoài ảnh hưởng của sản lượng điện suy giảm, cơ cấu kinh tế vẫn phụ thuộc khá lớn vào một số ngành và sản phẩm chủ lực.Đáng chú ý làchỉ số sản xuất công nghiệp quý III năm nay chỉ tăng 6,25% so với cùng kỳ năm trước.Trong khi các động lực mới như công nghiệp chế biến, dịch vụ, du lịch và kinh tế tư nhân chưa phát huy đầy đủ để bù đắp phần tăng trưởng thấp.

Các chỉ số về bán lẻ hàng hoá; doanh thu từ dịch vụ lưu trú, ăn uống và dịch vụ khác cũng chỉ tăng từ hơn 9,6% đến hơn 25%...Khả năng hấp thụ vốn của một bộ phận doanh nghiệp trên địa bàn cũng còn hạn chế, dẫn đến tăng trưởng 9 tháng của Sơn La đạt thấp.

Là trụ đỡ quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, ngành nông nghiệp Sơn La hiện đang quyết liệt bứt tốc, tạo giá trị gia tăng để có những đóng góp quan trọng vào kết quả tăng trưởng của địa phương. Tuy nhiên, con số tăng trưởng ấn tượng của ngành nông nghiệp của Sơn La chưa được ghi nhận đầy đủ. Ông Đỗ Văn Trụ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La nêu ý kiến về công tác thống kê cần tăng cường phối hợp,chuẩn hóa và đối soát số liệu thống kê, bảo đảm phản ánh đầy đủ, bámsát với thực tế của địa phương.

"Ví dụ như cây cà phêvừa qua xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng của 2 xã Nậm Lầu và Mường Chanh, số liệu của thống kê của 2 xã này diện tích cà phê 3.188 ha, nhưng dữ liệu truy xuất nguồn gốc ở Bộ Nông nghiệp và Môi trường lại lên tới 6.099 ha. Về sản lượng theo tính toán điều tra chọn mẫu của ngành 2 xãđạt 4.613 tấn, nhưng theo tính toán của Sở trên cơ sở diện tích cây ăn quảlà 9.325 tấn. Như vậy, nếuso sánh 2 số liệu diện tích tăng 91,3% vàsản lượng thì tăng gấp đôi. Như vậy chỉ riêng với 2 xã, khi tổng hợp lạiđã cho thấy sản lượng rất cao", ông Trụ nói.

Nhóm nhiệm vụ trọng tâm kịch bản tăng trưởng 2tháng cuối năm

Mục tiêu tăng trưởng quý IV/2026 tỉnh Sơn La đang tạo áp lực lớn đối với công tác chỉ đạo, điều hành.Tỉnh Sơn La đã nhận diện rõ thách thức, khó khăn chủ quan và đang quyết tâm khơi thông điểm nghẽn cốt lõi là chậm tiến dộ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng vàgiải ngân vốn đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu.

Đến ngày 30/9, Sơn La mới giải ngân được 3.968 tỷ đồng, bằng 50,4% kế hoạch vốn được giao.Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt đã thẳng thắn phê bình lãnh đạo 57 xã do chậm trễ thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về báo cáo tháo gỡ các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên địa bàn.

Tỉnh Sơn La đãđề ra nhóm nhiệm vụ trọng tâm kịch bản tăng trưởng trong 2tháng cuối năm gồm: Theo dõi sát tình hình thủy văn, tối ưu hóa công suất phát điện của các nhà máy thủy điện lớn và vừa ngay khi điều kiện nguồn nước thuận lợi; Cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn triệt để cho các doanh nghiệp, thu hút dòng vốn ngoài ngân sách vào các lĩnh vực du lịch, năng lượng tái tạo và chế biến sâu; Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong việc chỉ đạo thực hiện kịch bản tăng trưởng tại từng địa bàn, từng lĩnh vực được phân công.

Để đạtmục tiêu tăng trưởng cả năm đạt 8,0%, trong quý IV này, tỉnh Sơn La phải đạt tốc độ tăng trưởng 13,6% - 14,2%.Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Sơn La cho rằng, đây là mức tăng trưởng rất cao và là thách thức lớn đối với địa phương. Tỉnh đang tập trung triển khai nhiều giải pháp quyết liệt khai thác tối đa dư địa tăng trưởng.

"Tỉnh sẽ tập trung cao cho việc tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh; tạo điều kiện để doanh nghiệp, HTX và người dân phát huy tối đa năng lực sản xuất. Hai là đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư, tạo điều kiện để các dự án có khả năng hoàn thành khối lượng được triển khai nhanh và tạo giá trị tăng thêm ngay trong quý IV. Ba là tập trung khai thác các động lực và dư địa tăng trưởng còn lại của tỉnh, nhất là công nghiệp chế biến nông sản, xây dựng, nông nghiệp, thương mại – dịch vụ, du lịch, xuất khẩu và thu ngân sách…", ông Phong thông tin.

Trong tháng 9 tháng năm 2026,Sơn La đã phê duyệt 42 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 91.000 tỷ đồng, gấp gần 7,5 lần cùng kỳ năm trước. Để đạt được kết quả này, lãnh đạotỉnh Sơn La chủ động tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ "ngoại giao con thoi" làm việc các Tập đoàn kinh tế có tiềm lực tài chính lớn để kêu gọi thu hút vàolĩnh vực kinh tế thế mạnh của địa phương.Hàng loạt dự án du lịch trăm tỷ đồng ở Sơn La chuẩn bị được khởi công trong quý IV/2026.

Với phương châm chỉ đạo được nhấn mạnh là “Không bàn lùi, chỉ bàn làm; không nói khó, chỉ tìm giải pháp”,lãnh đạo tỉnh Sơn La phân công cụ thể theo dõi từng dự án; rà soát những dự án để vận động nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ, triển khai ngay trong quý IV nếu đủ điều kiện.Các cấp, ngành thẳng thắn,xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, người đứng đầu khơi thông động lực, "chung tay góp sức" phấn đấu hoàn thành mục tiêutăng trưởng năm 2026.