Các quan chức Hải quân Mỹ vừa đưa ra những thông tin chi tiết nhất từ trước đến nay về thiết giáp hạm lớp Trump, bao gồm chi phí dự kiến và tiến độ triển khai chương trình vốn gây nhiều tranh cãi. Tại các phiên thảo luận bên lề triển lãm Sea-Air-Space 2026 do Liên đoàn Hải quân tổ chức, Đô đốc Daryl Caudle, Tham mưu trưởng Hải quân cho biết lực lượng này coi con tàu – mã danh chính thức BBG(X) – là giải pháp cần thiết cho tác chiến hải quân hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng với Trung Quốc và áp lực trên nhiều khu vực hoạt động.

Những phát biểu này cung cấp thêm góc nhìn về chương trình lần đầu được Tổng thống Donald Trump công bố vào tháng 12/2025, khi ông đề xuất mở rộng “Hạm đội Vàng”, với trọng tâm là chiếc tàu đầu tiên thuộc lớp Trump mang tên USS Defiant.

Tránh lặp lại sai lầm trong quá khứ

Đô đốc Caudle cho biết Hải quân Mỹ đang nỗ lực tránh lặp lại các sai lầm trong quá khứ bằng cách hoàn thiện thiết kế ở mức cao trước khi khởi công.

“Một trong những vấn đề trước đây là chúng ta bắt đầu đóng tàu khi thiết kế chưa đủ hoàn chỉnh. Lần này, mục tiêu là đạt mức hoàn thiện rất cao – có thể hình dung khoảng từ 80% trở lên – trước khi tiến hành những công đoạn đầu tiên”, ông nói.

Nhận định này được cho là liên quan đến các chương trình trước đây từng gặp khó khăn như tàu sân bay lớp Ford, tàu tác chiến ven bờ (Littoral Combat Ship) hay dự án tàu khu trục lớp Constellation, vốn bị đội chi phí và phải điều chỉnh thiết kế trong quá trình thi công. Hải quân Mỹ đã làm việc với hai nhà thầu tiềm năng và đặt mục tiêu khởi đóng tàu vào năm tài chính 2028.

Quy mô và năng lực tác chiến của tàu lớp Trump

Theo các tài liệu của Hải quân Mỹ, tàu lớp Trump dự kiến sẽ là một trong những chiến hạm mặt nước lớn nhất hiện nay. Con tàu có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, chiều dài từ 256 đến 268 mét và tốc độ tối đa trên 30 hải lý/giờ (khoảng 48 km/h). Quy mô này vượt xa tàu khu trục lớp Arleigh Burke, vốn có lượng giãn nước khoảng 9.000 đến 10.000 tấn tùy phiên bản.

Về hỏa lực, tàu dự kiến được trang bị 128 ống phóng thẳng đứng Mk 41, hai pháo cỡ 127mm, các hệ thống phòng thủ tầm gần và bệ phóng dành cho tên lửa siêu vượt âm. Ngoài ra, thiết kế cũng tính đến khả năng tích hợp vũ khí năng lượng định hướng và pháo điện từ, nếu các công nghệ này đạt độ chín cần thiết.

Trong thông báo ngày 22/12/2025, Hải quân Mỹ mô tả USS Defiant – tàu dẫn đầu lớp Trump – là “tuyên bố rõ ràng về cam kết duy trì ưu thế trên biển của Mỹ”, đồng thời nhấn mạnh lớp tàu này sẽ có hỏa lực vượt trội so với bất kỳ lớp tàu nào từng được triển khai. Theo định hướng, đây là một chiến hạm hạng nặng, tập trung vào năng lực hỏa lực và răn đe, thay vì đi theo mô hình thiết giáp hạm truyền thống.

Vì sao Washington thúc đẩy chương trình vào thời điểm này?

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang theo đuổi một cách tiếp cận tham vọng hơn trong lĩnh vực quốc phòng, thể hiện qua kế hoạch phát triển thiết giáp hạm lớp Trump và đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 lên tới 1.500 tỷ USD - mức cao kỷ lục.

Đây là một trong những đề xuất ngân sách lớn nhất từ trước tới nay của Lầu Năm Góc, trong đó bao gồm việc gia tăng đáng kể chi tiêu cho đóng tàu và phân bổ nguồn lực ban đầu cho chương trình đóng thiết giáp hạm BBG (X) lớp Trump. Riêng trong năm tài chính 2027, Hải quân Mỹ dự kiến cần khoảng 1 tỷ USD cho mua sắm ban đầu và 837 triệu USD cho nghiên cứu – phát triển. Hiện chi phí ước tính cho chiếc tàu đầu tiên vào khoảng 17 tỷ USD.

Cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc

Dù các diễn biến ngắn hạn có thể thu hút sự chú ý vào Trung Đông, giới hoạch định chính sách Mỹ vẫn xác định hải quân Trung Quốclà thách thức dài hạn. Đề xuất phát triển lớp tàu Trump phản ánh rõ ưu tiên này.

Hải quân Trung Quốc hiện là lực lượng lớn nhất thế giới xét về số lượng tàu và vẫn đang tiếp tục mở rộng với tốc độ cao, bổ sung các tàu khu trục, tàu ngầm, tàu đổ bộ và tàu sân bay mới. Trong khi đó, nhiều quan chức và nghị sĩ Mỹ cảnh báo năng lực đóng tàu của Mỹ đang tụt lại phía sau so với quy mô sản xuất công nghiệp của Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, ông Phelan nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới phương thức đóng tàu, trong đó có việc áp dụng mô hình sản xuất theo mô-đun và phân tán, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ các xưởng đóng tàu thương mại hàng đầu châu Á nhằm rút ngắn thời gian và giảm rủi ro.

Nếu vượt qua được các rào cản chính trị và ngân sách, lớp tàu Trump sẽ trở thành phép thử quan trọng đối với năng lực của Mỹ trong việc thiết kế và đóng các chiến hạm công nghệ cao với tốc độ nhanh, trong khi các đối thủ tiếp tục mở rộng hạm đội.

Trong kịch bản tích cực, nếu kiểm soát được chi phí và hoàn thiện thiết kế đúng tiến độ, thiết giáp hạm BBG(X) có thể trở thành trụ cột của một thế hệ hạm đội mặt nước mới. Ngược lại, chương trình cũng đối mặt nguy cơ lặp lại những vấn đề quen thuộc như chậm tiến độ và đội chi phí -từng xảy ra với nhiều dự án quốc phòng trước đây.