Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, mặc dù công tác quản lý khoáng sản đã được chỉ đạo quyết liệt, tuy nhiên việc giám sát hoạt động khai thác nhóm khoáng sản làm vật liệu xây dựng (nhóm IV) vẫn còn nhiều tồn tại, đặc biệt sau khi sáp nhập địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Gần đây, tại một số địa phương nổi lên tình trạng khai thác vượt trữ lượng, vượt phạm vi, độ sâu cho phép, vận chuyển đất san lấp sai vị trí được cấp phép. Thậm chí nhiều trường hợp lợi dụng việc san gạt mặt bằng, cải tạo đất ở, đất vườn để khai thác, tiêu thụ khoáng sản trái phép, gây thất thoát tài nguyên, các khoản thuế, phí cho ngân sách nhà nước…

Trước thực trạng này, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu UBND các xã, phường tăng cường kiểm tra, phối hợp với Công an cấp xã kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép; đồng thời thiết lập đường dây nóng, thành lập tổ phản ứng nhanh, bố trí lực lượng thường trực 24/24 giờ để tiếp nhận và xử lý thông tin vi phạm ngay trên địa bàn.

Một nội dung được nhấn mạnh là việc quản lý chặt chẽ cấp Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản trong quá trình cải tạo, xây dựng công trình trên đất ở, đất nông nghiệp. UBND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu thực hiện đúng quy định của Luật Địa chất và khoáng sản, không để xảy ra tình trạng lợi dụng cơ chế thu hồi để hợp thức hóa khai thác đất trái phép; đồng thời phải đánh giá kỹ nguy cơ sạt lở, sụt lún trước mắt và lâu dài sau khi cho phép cải tạo, thu hồi khoáng sản.

Đối với các bến bãi tập kết, kinh doanh khoáng sản và trung chuyển vật liệu xây dựng khu vực ven sông, các địa phương được yêu cầu phối hợp ngành chức năng kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển, tập kết, kinh doanh khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp.

UBND tỉnh Bắc Ninh cũng giaotrách nhiệm cụ thể cho chủ tịch UBND cấp xã, phường. Chủ tịch UBND cấp xã, phường phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh và trước pháp luật nếu để xảy hoạt động khai thác, tiêu thụ khoáng sản trái phép trên địa bàn mà không phát hiện, không xử lý hoặc nhận được thông tin phản ánh, đề nghị xử lý các vi phạm đang diễn ra nhưng chậm trễ, không kịp thời ngăn chặn, để vi phạm diễn ra kéo dài, tái diễn làm phức tạp tình hình an ninh, trật tự tại địa bàn.

Đồng thời,UBND tỉnh Bắc Ninh giao Sở Xây dựng phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm soát chặt chẽ khối lượng khoáng sản được thu hồi trong các dự án, công trình xây dựng ngay từ khâu dự toán, thi công; giám sát về điểm đổ thải, tập kết, khối lượng khoáng sản thu hồi, sử dụng, tiêu thụ; không để các tổ chức, cá nhân lợi dụng quy định của pháp luật về việc xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản và hoạt động thi công các dự án, công trình để khai thác, tiêu thụ khoáng sản trái phép, thu lợi bất chính.

Công an tỉnh Bắc Ninh được yêu cầu tiếp tục chỉ đạo các lực lượng chức năng, Công an cấp xã tăng cường công tác nắm tình hình địa bàn, lĩnh vực; kịp thời phát hiện các sai phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản (tập trung vào các hành vi khai thác trái phép, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp) để đấu tranh, xử lý theo quy định của pháp luật hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân sai phạm.

UBND tỉnh Bắc Ninh giao, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò nòng cốt trong việc siết chặt toàn diện hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Bắc Ninh, Sở Nông nghiệp và môi trường được yêu cầu:

Chủ trì, phối hợp với UBND cấp xã, phường tiến hành rà soát, kiểm soát chặt chẽ toàn bộ hoạt động của các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường được cấp phép khai thác, thu hồi khoáng sản trên địa bàn tỉnh; đôn đốc, yêu cầu các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác, thu hồi khoáng sản phải thực hiện báo cáo định kỳ hoạt động khoáng sản, báo cáo thống kê trữ lượng khoáng sản đã khai thác, kiểm kê trữ lượng khoáng sản còn lại.

Việc xác định trữ lượng khoáng sản đã khai thác trong báo cáo định kỳ hàng năm phải bằng các biện pháp kỹ thuật đo đạc, phù hợp và thống nhất với sổ sách, chứng từ, tài liệu, làm căn cứ theo dõi, kiểm soát, thống kê, kiểm kê trữ lượng, khối lượng khoáng sản đã khai thác, khoáng sản còn lại.

Chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng quản lý chặt chẽ khối lượng khoáng sản (đất san lấp, đất làm gạch, cát sỏi, ...) thu hồi tại các dự án, công trình, đảm bảo nguồn vật liệu này được sử dụng đúng mục đích, tránh thất thoát, lãng phí hoặc gây ô nhiễm môi trường; quy định điểm đổ, tiếp nhận khoáng sản (đất san lấp) được thu hồi từ các dự án, công trình trong Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản, tránh thất thoát khoáng sản ra tỉnh ngoài, trong khi nhiều công trình, dự án của tỉnh Bắc Ninh đang thiếu nguồn đất san lấp.

Có văn bản hướng dẫn UBND cấp xã thực hiện việc cấp Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản trong quá trình cải tạo, xây dựng công trình trên đất ở, đất nông nghiệp thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã, phường theo quy định tại Luật Địa chất và khoáng sản và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn, đảm bảo thực hiện đúng quy trình cấp Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản và quản lý chặt chẽ việc khai thác, tiêu thụ khoáng sản từ hoạt động này.