UBND tỉnh Đồng Tháp vừa phê duyệt Đề án “Bảo tồn và phát triển Sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim giai đoạn 2022 - 2032”.

Theo Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim, ngày 19/4/2025 là cột mốc quan trọng khi đơn vị tiếp nhận 6 cá thể sếu đầu đỏ non (6 tháng tuổi) từ Vườn thú Korat và Tổ chức Công viên Động vật học Thái Lan.

Đến nay, dù có 1 cá thể bị hao hụt trong giai đoạn cách ly ban đầu do sức đề kháng yếu bẩm sinh (đã được làm tiêu bản phục vụ nghiên cứu), 5 cá thể còn lại đều phát triển khỏe mạnh và thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng miền Tây.

Tính đến cuối năm 2025, trọng lượng các cá thể sếu đạt từ 5,4 đến 7,2 kg/con. Đặc biệt, từ ngày 7/1/2026, các cá thể sếu đã được ghép đôi thành công, gồm 2 cặp và 1 cá thể mái đơn lẻ, đồng thời được tách riêng vào các chuồng sinh sản.

Để phục vụ Đề án “Bảo tồn và phát triển sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim giai đoạn 2022 - 2032”, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim đã xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ gồm: 12 chuồng nuôi sinh sản, 3 chuồng ghép đôi, chuồng bán hoang dã, khu cách ly và khu nghiên cứu ấp trứng. Toàn bộ khu vực được giám sát 24/7 bằng hệ thống camera hiện đại.

Để đạt được kết quả này, Vườn Quốc gia Tràm Chim đã thành lập tổ quản lý gồm 9 thành viên, trong đó có 2 bác sĩ thú y trực 24/24 giờ, kết hợp hội chẩn hằng ngày cùng các chuyên gia Hội Sếu quốc tế (ICF), chuyên gia Thái Lan và Thảo Cầm Viên Sài Gòn.

Đáng chú ý, các kỹ sư Việt Nam đã cải tiến thành công chế độ dinh dưỡng nhằm kích thích tập tính hoang dã của sếu. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thức ăn công nghiệp với khẩu phần giảm từ 200 g xuống còn 150 g/con/ngày, sếu được bổ sung các loại thức ăn tự nhiên bản địa như dế, sâu gạo, cá nhỏ thả hồ để tự kiếm ăn, cua, ốc và đặc biệt là củ năng kim - món ăn ưa thích được thu hoạch ngay tại hệ sinh thái Tràm Chim.

Công tác thú y, phòng dịch như tiêm vaccine H5N1, tẩy ký sinh trùng định kỳ 4 tháng/lần và kiểm soát dịch tễ được thực hiện nghiêm ngặt.

Tiếp nối thành công, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim đã hoàn tất phương án vận chuyển, thủ tục CITES xuất - nhập khẩu và công tác kiểm dịch để sẵn sàng tiếp nhận thêm 6 cá thể sếu đầu đỏ non (khoảng 6 tháng tuổi, gồm 2 con trống và 4 con mái, trọng lượng từ 5,3 - 6,7 kg/con) từ Thái Lan về Việt Nam trong năm 2026.

Hiện đơn vị đang chủ động liên hệ các chuyến bay từ Bangkok đến sân bay Tân Sơn Nhất, đồng thời tiến hành khử khuẩn, cải tạo chuồng cách ly theo đúng khuyến cáo quốc tế.

Theo lộ trình dài hạn, đàn sếu của đợt 1 và đợt 2 sau khi đạt trên 1 năm tuổi sẽ được đưa vào khu bán hoang dã để tự lựa chọn bạn đời. Dự kiến giai đoạn 2027 - 2028, các cặp sếu sẽ đạt tuổi thành thục sinh dục và bắt đầu sinh sản lứa đầu tiên tại Tràm Chim.Mục tiêu của đề án là xây dựng một quần thể sếu bền vững, có hồ sơ phả hệ rõ ràng nhằm tránh tình trạng giao phối cận huyết.

Việc đưa sếu đầu đỏ - biểu tượng sinh thái và tâm linh của vùng Đồng Tháp Mười - trở lại và sinh sản ổn định là hành trình dài hạn, nhiều thử thách nhưng đầy triển vọng.Đến nay, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Tràm Chim cho biết đã cơ bản làm chủ quy trình kỹ thuật, quản lý an toàn sinh họcđàn sếuvà sẵn sàng hạ tầng cho các đợt tiếp nhận tiếp theo. Tuy nhiên, để dự án thành công bền vững, yếu tố cốt lõi vẫn là con người và sinh kế của người dân địa phương. Định hướng xuyên suốt của dự án là: “Người nuôi sếu, rồi sếu sẽ nuôi người”.