Quốc hội thông qua Luật Đất đai với nhiều cơ chế mới về định giá, thu hồi đất
Cập nhật: 1 ngày trước
Giải cứu 6 người đang ngủ trong căn nhà bốc cháy ngùn ngụt
Cứu phụ nữ thoát chết đuối trên biển Nha Trang: Thêm một người ứng cứu tử vong
VOV.VN - Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, trong đó điều chỉnh nhiều chính sách quan trọng về tài chính đất đai, định giá đất, thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và quản lý, sử dụng đất. Những quy định mới hướng tới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn...
Sáng 21/11, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai với tỉ lệ 466 đại biểu tán thành trên tổng số 479 đại biểu tham gia (93,39%).
Trước khi các đại biểu Quốc hội bấm nút thông qua, Quốc hộiđã nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng,thừa ủyquyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai(sửa đổi). Dự thảo Luật Đất đai được Chính phủ tiếp thu, chỉnh lý theo hướng bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung các quy định chặt chẽ về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ phục hồi sinh kế và hoàn thiện chính sách tài chính đất đai.
Trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Đất đai, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất, đồng bộ với các dự thảo Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật chuyên ngành có liên quan. Một trong những định hướng xuyên suốt là phân định rõ thẩm quyền của HĐND, UBND các cấp; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Dự thảo cũng bảo đảm các nguyên tắc về bình đẳng giới, chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, người có công và lực lượng vũ trang.
Đối với quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, dự thảo được hoàn thiện theo hướng quy định rõ quyền, đối tượng được hưởng quyền và điều kiện thực hiện quyền, bảo đảm thống nhất với pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản.
Liên quan đến chủ thể có yếu tố nước ngoài sử dụng đất tại Việt Nam, dự thảo tiếp tục kế thừa các quy định hiện hành, xác định tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài là người sử dụng đất. Qua đó, bảo đảm tính ổn định của môi trường đầu tư, kinh doanh và thực hiện các cam kết của Nhà nước Việt Nam với nhà đầu tư nước ngoài.
Đối với đề xuất cho phép thế chấp quyền thuê đất trong trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm, Chính phủ cho biết đây là chính sách mới, chưa được đánh giá tác động đầy đủ. Do đó, cần tiếp tục nghiên cứu trước khi báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.
Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, dự thảo được hoàn thiện theo tinh thần Nghị quyết số 21, hướng tới chỉ có một quy hoạch chung thống nhất trên một địa bàn. Theo đó, không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh; phương án sử dụng đất được xác định là một nội dung của quy hoạch tỉnh. Ở cấp xã, không lập quy hoạch sử dụng đất riêng, kế hoạch sử dụng đất cấp xã là nội dung để triển khai quy hoạch chung và được cập nhật theo quy định.
Đáng chú ý, các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được chỉnh lý theo hướng chặt chẽ hơn. Việc thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện cần và đủ, đồng thời phải được HĐND cấp tỉnh chấp thuận, xác định đối với từng trường hợp.
Dự thảo cũng quy định rõ thứ tự ưu tiên trong bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Trước hết là bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng; tiếp đến là đất khác mục đích sử dụng hoặc nhà ở nếu địa phương có quỹ đất, quỹ nhà và người bị thu hồi đất có nhu cầu. Chỉ thực hiện bồi thường bằng tiền khi không áp dụng được các phương án trên, trừ trường hợp thu hồi đất ở, nhà ở.
Đặc biệt, khi xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cơ quan có thẩm quyền phải dự kiến kinh phí hỗ trợ phục hồi sinh kế cho người có đất bị thu hồi trong thời gian ít nhất 3 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất. Đây là nội dung quan trọng nhằm góp phần bảo đảm ổn định đời sống người dân sau thu hồi đất.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, dự thảo bổ sung quy định căn cứ giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư phải xem xét trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất và tiến độ đầu tư của dự án. Đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu khi được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Chính phủ đề xuất giữ nguyên phương án đã trình Quốc hội.
Về tài chính đất đai và giá đất, bảng giá đất cùng hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định mới sẽ được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028. Các quy định về giá đất tại Luật Đất đai số 24 năm 2024 và Nghị quyết số 254 tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2027.
Đối với các dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng, dự thảo quy định về việc tính khoản tiền sử dụng đất tăng thêm hoặc thuế đất tăng thêm, hướng tới hạn chế tình trạng bỏ hoang, lãng phí nguồn lực đất đai.
Trong lĩnh vực đăng ký, cấp Giấy chứng nhận, dự thảo mở rộng phạm vi xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 do nhận chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục chuyển quyền theo quy định tại Nghị quyết số 21.
Đồng thời, dự thảo bổ sung nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trong trường hợp chủ sở hữu tài sản không có quyền sử dụng đất. Quy định này nhằm bảo đảm đồng bộ với pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản, trong đó có các trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng theo quy định.
Đối với các điều khoản chuyển tiếp, Chính phủ đã rà soát, kế thừa những quy định của Luật Đất đai năm 2024 và bổ sung các nội dung cần thiết nhằm tránh tạo khoảng trống pháp lý khi Luật có hiệu lực. Những vấn đề chuyển tiếp khác được đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể tại nghị định để bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.
Liên quan đến công chứng, dự thảo tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đại biểu Quốc hội, bổ sung yêu cầu “bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch”. Đồng thời, đề xuất sửa đổi Luật Công chứng theo hướng tập trung vào những giao dịch quan trọng, đòi hỏi độ tin cậy và mức độ an toàn pháp lý cao, được luật quy định phải công chứng hoặc giao Chính phủ quy định phải công chứng. Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thống nhất với thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực.
Đối với việc xác định thời điểm, giá đất của quỹ đất thanh toán cho dự án xây dựng - chuyển giao (BT), Chính phủ cho biết phương án xử lý vẫn đang được nghiên cứu, đánh giá tác động và chưa đủ cơ sở thực tiễn để đề xuất chính sách. Bộ Tài chính được giao đánh giá kỹ nội dung này để xem xét sửa đổi trong Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Theo Chính phủ, việc tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai là kết quả của quá trình nghiên cứu nghiêm túc, có sự tham gia đóng góp của đại biểu Quốc hội, nhân dân, chuyên gia và sự phối hợp của các cơ quan liên quan. Trên cơ sở đó, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua dự thảo Luật, hướng tới hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật sửa đổi là thay đổi cơ chế định giá đất. Theo đó, không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất. Thay vào đó, Luật kế thừa, hoàn thiện các quy định về nguyên tắc, căn cứ định giá đất của Nhà nước; bảng giá đất; hệ số điều chỉnh giá đất và phương pháp xác định giá đất theo bảng giá đất kết hợp hệ số điều chỉnh.
Từ khóa: đất đai, Luật Đất đai sửa đổi, định giá đất, thu hồi đất, tài chính đất đai, bồi thường đất, tái định cư, bảng giá đất, đấu giá quyền sử dụng đất, quản lý đất đai, chuyển đổi số đất đai
Thể loại: Xã hội
Tác giả: văn ngân/vov.vn
Nguồn tin: VOVVN