Hơn 10 năm theo dõi và trực tiếp tham mưu thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, chị Nguyễn Thị Hương, chuyên viên Phòng Nông nghiệp và Môi trường đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh) đã quen với những bộ tiêu chí, bảng biểu và những văn bản phải nghiên cứu. Nhưng bước vào giai đoạn mới, áp lực công việc tăng lên bởi có nhiều văn bản được cập nhật liên tục, nhiều nhiệm vụ có thời hạn xử lý chỉ vài ngày,... trong khi một cán bộ thường phải đồng thời phụ trách nhiều nội dung.

Để rút ngắn thời gian tra cứu, chị Hương sử dụng các công cụ số và phần mềm có ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ tổng hợp, tìm kiếm thông tin rồi đối chiếu với văn bản gốc. Đây là việc làm bắt buộc bởi theo chị, công nghệ chỉ thực sự hữu ích khi cán bộ hiểu công việc và biết kiểm tra lại thông tin.

Chị Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh:“Trong công việc, cán bộ bây giờ đang thiếu nhất là về mặt thời gian. Chúng tôi làm việc nhiều nội dung phải giải quyết vào thứ bảy, chủ nhật, thậm chí vào buổi tối. Đặc biệt, tiến độ giao việc bây giờ rất nhanh, có văn bản chỉ đạo cho thời hạn thực hiện từ hai đến ba ngày. Để nâng cao năng lực, quan trọng nhất, đó là tìm hiểu và nghiên cứu, đọc nhiều văn bản. Giai đoạn này là ứng dụng công nghệ thông tin, phải tự nghiên cứu cũng như tự học tập và áp dụng vào làm việc, đặc biệt liên quan đến phần mềm sử dụng AI trong công việc, sử dụng nhiều hơn, thường xuyên hơn”.

Trong lộ trình triển khai Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, thành phố Quảng Ninh đãphân cấp và triển khai theo hướng tăng trách nhiệm cho cấp cơ sở.

Xã Hoành Mô là xã biên giới được hình thành trên cơ sở hợp nhất hai xã Đồng Văn và Hoành Mô trước đây. Diện tích quản lý tăng gấp đôi, dân cư phân tán, điều kiện kinh tế - xã hội giữa các khu vực không đồng đều nên cán bộ xã vừa phải nắm quy định chuyên ngành, vừa lập và quản lý hồ sơ dự án, tổng hợp nguồn vốn, theo dõi tiến độ, đồng thời giải thích để người dân hiểu và tham gia chương trình.Ông Hoàng Kiên Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Hoành Mô cho biết: Cán bộ ở địa bàn biên giới còn phải hiểu phong tục, tập quán của đồng bào và biết lựa chọn cách vận động phù hợp.

Ông Hoàng Kiên Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Hoành Mô cho biết: "Chúng tôi tập trung cho việc chuyển hóa năng lượng quản trị dự án, năng lực phân bổ và điều phối vốn tích hợp, kiên quyết loại bỏ tư duy nhiệm kỳ làm hình thức đối phó; xây dựng phong cách người cán bộ xã biên giới gần dân, sát cơ sở, hiểu tiếng nói, phong tục, tập quán của đồng bào và thạo chuyên môn và nhạy bén với công nghệ thông tin".

Sau khi hoàn thành các mục tiêu giai đoạn 2021-2025, Quảng Ninh bước sang giai đoạn nâng chất các tiêu chí đã đạt, tiếp tục giảm nghèo đa chiều và thu hẹp khoảng cách giữa khu vực đô thị với miền núi, biên giới, hải đảo. Mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2026-2030 khiến việc nâng cao năng lực đội ngũ thực thi ở cơ sở trở nên cấp thiết hơn.

Thành phố đã kiện toàn Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng cơ chế, kế hoạch và phân công trách nhiệm cho từng cơ quan, địa phương. Tuy nhiên, một chủ trương được phân cấp chỉ có thể vận hành khi người nhận nhiệm vụ hiểu rõ thẩm quyền, quy trình và biết xử lý tình huống phát sinh. Vì vậy, nội dung đào tạo cần đi vào từng phần việc cụ thể, từ rà soát tiêu chí, lập hồ sơ minh chứng, quản lý vốn đến cập nhật dữ liệu và giám sát công trình.

Ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Quảng Ninh cho biết:“Trước đây, Quảng Ninh vận hành theo mô hình cấp tỉnh, hiện nay là mô hình thành phố trực thuộc Trung ương. Vì vậy, năng lực quản lý phải được nâng lên đồng bộ từ cấp thành phố đến xã, phường và đặc khu. Thành phố sẽ tập trung đào tạo, đào tạo lại đội ngũ cán bộ, bởi đây là yếu tố có tính quyết định đối với việc đưa chủ trương, chính sách vào thực tiễn”.

Với một chương trình liên quan đến hạ tầng, sản xuất, môi trường, văn hóa, an sinh và đời sống dân cư, cán bộ cơ sở không thể chỉ thuộc tiêu chí. Họ phải biết ghép các nguồn lực, xác định trình tự triển khai và các nhiệm vụ cần ưu tiên; đồng thời theo dõi được kết quả. Do đó, việc bồi dưỡng cũng cần chuyển từ truyền đạt văn bản sang xử lý hồ sơ và tình huống thực tế của từng địa bàn, có hướng dẫn tiếp theo khi quy định thay đổi hoặc phát sinh vướng mắc. Khi cán bộ nắm chắc yêu cầu công việc, khai thác tốt các ứng dụng công nghệ thông tin và bám địa bàn, lắng nghe người dân, những mục tiêu của chương trình Nông thôn mới sẽ sớm trở thành những công trình hiện hữu, góp phần nâng cấp diện mạo và chất lượng đời sống người dân.