Quảng Ninh và Bắc Ninh có quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước

Sáng 5/8, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình Quốc hội Tờ trình về việc thành lập TPQuảng Ninh và TP Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và đơn vị hành chính cấp xã của hai tỉnh hiện nay. Việc thành lập được kỳ vọng tạo động lực phát triển mới cho hai cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Theo Tờ trình của Chính phủ, việc thành lập TP Quảng Ninh và TP Bắc Ninh có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Chủ trương này đã được xác định tại Nghị quyết số 17-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, các kết luận của Bộ Chính trị và phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch đô thị của hai địa phương.

Chính phủ đánh giá Quảng Ninh và Bắc Ninh đều là những địa phương có quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, giữ vai trò cực tăng trưởng của vùng, có lợi thế nổi bật về hạ tầng, thu hút đầu tư, logistics, công nghiệp, dịch vụ và hội nhập quốc tế.

Đối với Quảng Ninh, đây là địa phương có vị trí chiến lược về kinh tế, quốc phòng, an ninh, là tỉnh duy nhất có cả biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc. Năm 2025, địa phương đóng góp 2,87% GRDP cả nước, thu hút 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 17,05 tỷ USD, xếp thứ 7 cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài và thứ 6 về thu ngân sách. Theo định hướng, Quảng Ninh sẽ phát triển thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch quốc gia mang tầm quốc tế và đô thị xanh, thông minh.

Trong khi đó, Bắc Ninh nằm ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, sở hữu hệ thống giao thông đa phương thức và hạ tầng logistics hiện đại. Năm 2025, địa phương có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng; có hơn 3.660 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ 2 cả nước. Bắc Ninh cũng sở hữu 8 di sản được UNESCO ghi danh, tạo nền tảng phát triển đô thị thông minh gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Theo phương án trình Quốc hội, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng tỉnh Quảng Ninh, có diện tích 6.231,27 km², dân số hơn 1,52 triệu người với 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng tỉnh Bắc Ninh, có diện tích 4.713,75 km², dân số gần 4 triệu người với 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.

Về tổ chức bộ máy, Chính phủ đề xuất tiếp tục sử dụng trụ sở, tài sản công hiện có; trước mắt giữ nguyên tổ chức, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, sau đó thực hiện sắp xếp theo quy định để phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.

Chuẩn bị đồng bộ để chính quyền đô thị mới đi vào hoạt động

Thẩm tra Tờ trình, Đề án về thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành với sự cần thiết thành lập hai thành phố như đề xuất của Chính phủ.

Theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, việc thành lập TP Quảng Ninh và TP Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương. Trình tự, thủ tục xây dựng các đề án bảo đảm đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Các đề án cũng đã được lấy ý kiến cử tri và HĐND tại các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao; hồ sơ bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Qua đối chiếu với các quy định hiện hành, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đều đáp ứng 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện thành lập thành phố theo quy định.

Trên cơ sở đó, cơ quan thẩm tra kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Quảng Ninh và UBND tỉnh Bắc Ninh khẩn trương chuẩn bị, kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết để chính quyền đô thị mới đi vào hoạt động đồng bộ ngay sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.

Đồng thời, đề nghị chính quyền hai địa phương tập trung nguồn lực để phát triển thành các cực tăng trưởng kinh tế; khẩn trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền đô thị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Về dự thảo các nghị quyết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý về câu chữ và kỹ thuật văn bản nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ; đồng thời tán thành việc quy định Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 và Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, phù hợp với mức độ chuẩn bị cũng như nguyện vọng, quyết tâm của cấp ủy, chính quyền hai địa phương.