Dự án thành phần Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 do Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư. Mặc dù tuyến cao tốc đã đưa vào khai thác, nhiều kiến nghị liên quan đến nhà dân bị nứt trong quá trình thi công vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Theo Ban Quản lý dự án 2- Bộ Xây dựng, phạm vi xem xét bồi thường thiệt hại do rung chấn được xác định là 90mđối với gói thầu XL-01 và 100mđối với gói thầu XL-02. Khoảng cách này được xây dựng trên cơ sở kết quả đo rung chấn của đơn vị tư vấn độc lập, có lấy ý kiến các sở, ngành liên quan trước khi áp dụng.

Tuy nhiên, thực tế tại phường Đức Phổ đang phát sinh nhiều trường hợp nằm ngoài phạm vi này nhưng nhà vẫn xuất hiện các vết nứt sau thời điểm đơn vị thi công nổ mìn đào hầm và sử dụng thiết bị thi công hạng nặng. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều hộ dân liên tục kiến nghị, đề nghị cơ quan chức năng kiểm tra hiện trạng và xem xét lại phạm vi ảnh hưởng.

Ông Nguyễn Ngọc Vinh, ở tổ dân phố Hiển Lâm cho biết, nhà ông xây dựng từ năm 2012 đếntrước khi triển khai dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn vẫnhoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, sau các đợt nổ mìn năm 2023, nhiều vị trí trong nhà bắt đầu xuất hiện các vết nứt. Đến nay, phần mái hiên bê tông phía trước bị nứt nghiêm trọng, nước mưa thấm qua các khe nứt, gia đình phải che tạm bằng tôn để hạn chế dột.

Theo ông Vinh, trong quá trình kiến nghị, gia đình được thông báo nhà nằm cách tuyến cao tốc 408mnên ngoài phạm vi xem xét bồi thường. Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngọc Vinh cho rằng, cơ quan chức năng cần kiểm tra thực tế để xác định nguyên nhân thay vì chỉ căn cứ vào khoảng cách.

"Mong muốn của chúng tôi là chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị liên quan xuống kiểm tra xem bây giờ nhà bị nứt nên phá hay nên để thì phải nói cho rõ ràng", ông Nguyễn Ngọc Vinh nói.

Tương tự, bà Trương Thị Màu, ở tổ dân phố Hiển Lâm phàn nàn, ngôi nhà của gia đình bắt đầu xuất hiện các vết nứt từ cuối năm 2023 đến năm 2024, thời điểm đơn vị thi công thực hiện nổ mìn phục vụ dự án cao tốc. Các vết nứt xuất hiện ở tường, trần và khu vực bếp, mỗi khi mưa lớn nước thấm vào nhà, ảnh hưởng đến sinh hoạt. Gia đình bà Trương Thị Màu nhiều lần phản ánh nhưng chưa được giải quyết vì được cho là nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng.

Bà Trương Thị Màu cho biết thêm: "Cuối năm 2023 đến năm 2024, trong quá trình thi công cao tốc, Tập đoàn Đèo Cả nổ mìn nhiều nên gây chấn động, làm nhà của tôi bị nứt. Đến bây giờ tình trạng nhà vẫn bị nứt. Tôi đã báo với chính quyền để chính quyền có trách nhiệm làm việc với Tập đoàn Đèo Cả. Nguyện vọng của tôi là mong chính quyền và Tập đoàn Đèo Cả có phương án bồi thường thỏa đáng cho người dân".

Ông Cao Đình Hóa, Tổ trưởng tổ dân phố Hiển Lâm, phường Đức Phổ cho biết tổ dân phố có 213 hộ dân thì gần 200 hộ chịu ảnh hưởng trong quá trình thi công cao tốc, chủ yếu do hoạt động lu lèn và nổ mìn đào hầm Đức Phổ. Trước đây, một số hộ đã được bồi thường do ảnh hưởng trong quá trình thi công. Tuy nhiên, hiện vẫn còn hơn 70 hộ gửi đơn kiến nghị từ năm ngoái nhưng chưa được kiểm kê, xem xét bồi thường.

Ông Cao Đình Hóa cho biết: "Kiến nghị các cơ quan, ban, ngành có liên quan kiểm tra thực tế cho bà con, chứ đừng cứ nói là ngoài phạm vi cho phép rồi không xem xét. Thực tế, nhà của bà con đều bị nứt. Nếu kiểm tra mà thấy nứt ít thì hỗ trợ ít, nứt nhiều thì hỗ trợ nhiều. Chứ bây giờ tôi nói thật là gần như nhà nào cũng bị nứt. Trước đây, họp thì họ có hứa sẽ thành lập đoàn để đi kiểm tra, nhưng đến nay đã mấy ngày rồi mà vẫn chưa thấy xuống kiểm tra".

Theo UBND phường Đức Phổ, dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn hiện đã bước sang giai đoạn 2, trong khi một số hạng mục của giai đoạn 1 vẫn đang được các nhà thầu tiếp tục hoàn thiện. Quá trình thi công, đặc biệt là hoạt động nổ mìn và lu lèn tác động đến nhiều khu dân cư khiến một số nhà dân xuất hiện vết nứt. Tuy nhiên, việc đánh giá mức độ ảnh hưởng và xây dựng phương án hỗ trợ, bồi thường đến nay vẫn còn chậm. Địa phương đã nhiều lần tổng hợp ý kiến người dân, báo cáo UBND tỉnh Quảng Ngãi và kiến nghị chủ đầu tư cùng các đơn vị thi công phối hợp giải quyết.

Phường Đức Phổ đã tổ chức nhiều cuộc họp với người dân và chủ đầu tư để rà soát các trường hợp có đơn kiến nghị. Theo ông Thìn, vướng mắc lớn nhất hiện nay là việc xác định phạm vi ảnh hưởng của quá trình thi công. Nhiều hộ dân nằm ngoài khoảng cách 100mso với tuyến cao tốc cho rằng nhà vẫn bị nứt do rung chấn nhưng chưa được xem xét bồi thường. Trong khi đó, việc đánh giá tác động của từng công đoạn thi công như nổ mìn, lu lèn chưa đầy đủ, dẫn đến còn bỏ sót một số trường hợp.

Ông Đỗ Ngọc Thìn, Phó Chủ tịch UBND phường Đức Phổ cho biết: "Qua đối thoại, người dân, chủ đầu tư cũng như đơn vị thi công đã thống nhất trong thời gian một tuần để giải quyết dứt điểm. Khoảng 65 hộ có đơn kiến nghị gửi đến phường, đã được phường tổng hợp gửi tới Ban Quản lý dự án 2. Qua sự thỏa thuận, thống nhất giữa các bên, trong thời gian một tuần sẽ hoàn thiện việc đánh giá mức độ tác động cũng như xây dựng phương án giải quyết. Việc giải quyết chưa kịp thời của chủ đầu tư cũng như đơn vị thi công đã dẫn đến bức xúc trong người dân".

Đại diện Ban điều hành Dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn khẳng định việc xác định phạm vi ảnh hưởng không dựa trên "quy định cứng" mà căn cứ vào kết quả đo rung chấn của đơn vị tư vấn độc lập. Theo đơn vị này, hiện chưa có quy định cụ thể về khoảng cách ảnh hưởng của hoạt động thi công nên việc xác định được thực hiện trên cơ sở khảo sát thực tế, có sự tham gia của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn và người dân.

Đối với các trường hợp mới phát sinh tại phường Đức Phổ, đại diện Ban điều hành Dự án thành phần Quảng Ngãi - Hoài Nhơn cho rằng, phần lớn nhà dân cách công trình khoảng 300m, thậm chí xa hơn, trong khi hoạt động nổ mìn đã kết thúc khoảng 2 năm rưỡi nay. Vì vậy, chưa có cơ sở xác định các vết nứt phát sinh là do quá trình thi công hay các nguyên nhân khác. Theo đơn vị này, nếu kết quả giám định xác định nguyên nhân do thi công dự án thì chủ đầu tư sẽ tiếp tục thực hiện bồi thường theo quy định. Ban Quản lý dự án 2 đang phối hợp với doanh nghiệp bảo hiểm và các đơn vị giám định kiểm tra thực tế các trường hợp người dân phản ánh.

Hiện nay, Ban Quản lý dự án 2 đã phối hợp kiểm tra, đánh giá thiệt hại đối với 2.976 hộ dân ở Quảng Ngãi bị ảnh hưởng thi công cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn với tổng giá trị bồi thường khoảng 60 tỷ đồng. Đến nay đã chi trả cho 2.736 hộ, với khoảng 57 tỷ đồng, đạt xấp xỉ 95% giá trị bồi thường. Còn 242 hộ đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục, trong đó có 19 hộ tại phường Đức Phổ. Ngoài ra, vẫn còn một số trường hợp người dân chưa đồng thuận với kết quả giám định hoặc phát sinh kiến nghị mới, đang được tiếp tục kiểm tra, đối thoại để xử lý theo quy định.