Tại ABU Confest 2026, ông Eric Nuzum, đồng sáng lập Magnificent Noise, nhà sáng tạopodcast nổi tiếng của Mỹ, chỉ ra một căn bệnh khá phổ biến ở nhiều cơ quan truyền thông truyền thống, đó là sợ thất bại. Vì sử dụng nguồn lực công, mang sứ mệnh phục vụ công chúng, nhiều tổ chức nghĩ rằng mọi dự án đều phải thành công. Khi không thành công, họ tìm cách lựa chọn những chỉ số có lợi để chứng minh rằng dự án vẫn hiệu quả. “Điều đó nguy hiểm hơn thất bại thật sự”- ông Eric Nuzum nhận định.

Ông Eric Nuzum kể khi làm việc trong môi trường Amazon, bài học lớn nhất ông nhận được không phải là công nghệ hay tốc độ, mà là cách tổ chức này nhìn nhận thất bại. Ở Amazon, điều có thể phá hỏng uy tín của một người không phải là dự án thất bại, mà là cố tình biến thất bại thành thành công. Một thất bại được phân tích tử tế có thể giúp tổ chức tiết kiệm rất nhiều nguồn lực trong tương lai. Ngược lại, một thất bại bị che giấu sẽ khiến nhiều người khác lặp lại cùng sai lầm. Với báo chí, đây là bài học rất đáng suy ngẫm.

“Một chuyên mục không có người đọc, một podcast không có người nghe trung thành, một chương trình không tạo được tương tác thật, tất cả đều không đáng sợ bằng việc tòa soạn không dám thừa nhận điều đó để điều chỉnh”- ông Eric Nuzum nói.

Công nghệ có thể mua nhưng đội ngũ dám thử, dám học là khó nhất

Ông Eric Nuzum cho rằng, người quản lý trong tòa soạn không nên chỉ nghĩ mình đang giao việc, kiểm việc hay duyệt việc mà là đang nuôi dưỡng tài năng. Khi tuyển một nhân sự mới, ông Eric thường hỏi: “Công việc tiếp theo bạn muốn làm là gì?”. Câu hỏi ấy không nhằm đẩy người ta đi, mà để hiểu họ muốn lớn lên theo hướng nào.

Theo ông Eric Nuzum, đồng sáng lập Magnificent Noise, một trợ lý có thể trở thành người sản xuất chương trình hay một người trẻ ít kinh nghiệm nhưng có thái độ tốt có thể trở thành nhân sự chủ lực, một phóng viên trẻ nếu được đặt vào những nhiệm vụ vượt khỏi vùng an toàn sẽ trưởng thành nhanh hơn rất nhiều so với việc chỉ lặp lại các đầu việc quen thuộc.

“Với các tòa soạn đang chuyển đổi số, đây là vấn đề sống còn bởi công nghệ có thể mua, nền tảng có thể học nhưng một đội ngũ dám thử, dám sai, dám học và hiểu công chúng mới là phần khó xây dựng nhất”- ông Eric Nuzum chia sẻ.

Con người phải hiện diện trong toàn bộ quy trình

Tại ABU Confest 2026, các diễn giả cũng đồng quan điểm rằng, chưa bao giờ người làm báo có nhiều công cụ như hôm nay. Chỉ với vài cú nhấp chuột, trí tuệ nhân tạo có thể viết tin, dựng video, tạo giọng đọc, dịch ngôn ngữ, gợi ý tiêu đề… nhưng quan trọng nhất vẫn là sự hiện diện của con người.

Nguyên tắc được nhiều diễn giả nhấn mạnh là “Human in the loop” - con người phải hiện diện trong toàn bộ quy trình. AI có thể hỗ trợ xử lý âm thanh, chuyển lời nói thành văn bản, phục dựng tư liệu cũ, gợi ý tiêu đề, cắt nội dung dài thành video ngắn cho facebook, tiktok, instagram nhưng AI không được thay thế được sự xác minh thông tin của nhà báo.

Bà Claire Gorman, Giám đốc Đài ABC quốc tế (Australia) cho rằng, AI do con người tạo ra, vì thế nó cũng mang theo những thiên kiến của con người. Nhà báo không thể giao phó toàn bộ sự phán đoán của mình cho AI. Tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng và đánh giá độc lập vẫn là điều cốt lõi của nhà báo và toà soạn.

Đồng ý quan điểm con người vẫn là quan trọng nhất trong toàn bộ quy trình, ông Ashwad Ismail, Tổng Giám đốc RTM Malaysia, AI không phải là cơn bão cần né tránh, mà là một công cụ phải được quản trị bằng nguyên tắc. Nhà báo sẽ không bị robot thay thế nhưng nhà báo không biết sử dụng AI sẽ bị thay thế bởi một nhà báo khác biết sử dụng AI hiệu quả hơn.

Ông Ashwad Ismail cũng cho rằng, trong kỷ nguyên số, báo chí không chỉ cung cấp thông tin, mà còn phải giúp công chúng biết đọc thông tin, hiểu thông tin, nghi ngờ đúng chỗ và kiểm chứng đúng cách. Nói cách khác, nhà báo không chỉ là người đưa tin, mà còn là người dẫn đường trong một không gian thông tin ngày càng rối nhiễu.