Sáng nay (23/6), tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp cho ý kiến vềdự thảo Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác xây dựng pháp luật.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, dự thảo Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm (KPI) nhằm siết chặt kỷ luật, nâng cao chất lượng và tiến độ trong công tác xây dựng pháp luật đối với tất cả các cơ quan tham gia vào quy trình xây dựng pháp luật, bao gồm: Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ và các bộ, cơ quan ngang bộ (với tư cách là cơ quan chủ trì soạn thảo hoặc cơ quan phối hợp thẩm định).

Một số nội dung chính của đề án gồm tiêu chí, nhóm văn bản đánh giá, chấm điểm; nguyên tắc đánh giá, chấm điểm; phạm vi áp dụng; tổ chức thực hiện. Dự kiến, kết quả chấm điểm theo đề án cũng sẽ được tích hợp vào việc chấm điểm Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index).

Điểm đổi mới cốt lõi của đề án này là cơ chế đánh giá toàn diện và giám sát chéo giữa các cơ quan. Theo đó, phạm vi chấm điểm không chỉ giới hạn ở Bộ Tư pháp mà mở rộng đến Văn phòng Chính phủ và tất cả các bộ, cơ quan ngang bộ.

Thước đo đánh giá sẽ dựa trên hai tiêu chí chính là tiến độ xử lý hồ sơ và trách nhiệm, chất lượng nội dung trong từng khâu, từ soạn thảo, thẩm định cho đến trình ban hành.

Đáng chú ý, đề án quy định rõ cơ chế quy trách nhiệm liên đới. Trong trường hợp văn bản quy phạm pháp luật sau khi ban hành bị phát hiện có nội dung trái pháp luật, tất cả các cơ quan tham gia vào quy trình xử lý (bao gồm cả cơ quan phối hợp thẩm định nếu không phát hiện ra sai sót) đều sẽ bị trừ điểm.

Công tác vận hành sẽ ứng dụng công nghệ thông tin tối đa, hướng tới liên thông dữ liệu số giữa các cơ quan hành chính nhà nước nhằm giảm thiểu các thủ tục báo cáo thủ công.

Đối với các trường hợp ngoại lệ, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nêu rõ, Bộ Tư pháp đã phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ nghiên cứu bổ sung vào dự thảo đề án và dự thảo quyết định nhiều trường hợp ngoại lệ. Ví dụ như là trường hợp phải xử lý gấp theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ;trường hợp được cấp có thẩm quyền cho phép điều chỉnh tiến độ;trường hợp phát sinh nguyên nhân khách quan; trường hợphồ sơ phụ thuộc vào ý kiến hoặc kết quả xử lý của các cơ quan khác.

Theo đó, về nguyên tắc, các trường hợp ngoại lệ là những trường hợp xuất phát từ nguyên nhân khách quan, dẫn đến việc cơ quan chủ trì không thể thực hiện được nhiệm vụ theo đúngtiến độ cũng như là chất lượng đề ra.

Góp ý vào dự thảo, nhiều ý kiến cho rằng cần điều chỉnh cơ chế chấm điểm KPI trong xây dựng pháp luật; những bất cập về áp lực tiến độ xây dựng văn bản khó đáp ứng thời gian quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Các ý kiến cũng đề xuất làm rõ phương thức tính điểm đối với các khâu thuộc trường hợp ngoại lệ để đảm bảo tổng điểm sàn tương đương giữa các bộ ngành khi xếp loại thi đua; tính chính thống của hội đồng thẩm định và đề xuất các tiêu chí kỹ thuật để đảm bảo tính công bằng, hiệu quả khi áp dụng chỉ số KPI vào thực tế công tác pháp chế.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định đây là giải pháp đột phá và vô cùng cần thiết nhằm siết chặt kỷ cương, nâng cao chất lượng thể chế. Toàn bộ quy trình sẽ chuyển từ phương thức theo dõi bằng báo cáo định kỳ, định tính sang quản trị bằng dữ liệu, tiến độ và trách nhiệm cụ thể, không còn chung chung như trước.

Để kiểm nghiệm hiệu quả trong thực tiễn, Phó Thủ tướng yêu cầu rút ngắn thời gian thí điểm đề án xuống còn 1 năm thay vì 3 năm như đề xuất ban đầu. Trong đó, nhấn mạnh vai trò “gác cổng” của Bộ Tư pháp. Bộ Tư pháp phải có chính kiến rõ ràng về việc hồ sơ đủ hay không đủ điều kiện trình sau bước rà soát giải trình của các bộ ngành; nếu thiếu minh bạch sẽ bị trừ điểm. Công tác chấm điểm chất lượng thẩm định này sẽ do Văn phòng Chính phủ đảm nhiệm.

Phó Thủ tướng nêu rõ, Bộ Tư pháp sẽ chấm điểm việc phối hợp thẩm định đối với 6 bộ “thành phần cứng” được luật quy định. Hệ thống KPI mới cũng sẽ áp dụng hệ số điều chỉnh khối lượng công việc (hệ số K) và điểm thưởng hợp lý để bảo đảm tính công bằng giữa các cơ quan.

Đối với các trường hợp văn bản bị phát hiện trái pháp luật ngoài kỳ đánh giá, cơ quan chức năng vẫn sẽ truy thu và trừ điểm nếu xác định rõ lỗi chủ quan, nhưng tuyệt đối không trừ điểm nếu văn bản phải sửa đổi do thay đổi chủ trương, chính sách trong bối cảnh mới.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghịrà soát lại các tiêu chí chấm điểm đơn giản, dễ thực hiện, bao quát được hết các vấn đề để kiểm soát được tiến độ,chất lượng và trách nhiệm của các cơ quan, nhưng không nhất thiết phải đặt ra quá nhiều tiêu chí thành phần.

"Về các trường hợp ngoại lệ là cần thiết, nhưng phải được quản trị rất chặt. Nếungoại lệ mà mở rộng quá thì KPI này không còn ý nghĩa gì nữa. Đề nghị Bộ Tư pháp bổ sung trong dự thảo quyết địnhnguyên tắc xác định ngoại lệ, trên cơ sở đó bộ có thể ban hành văn bản hướng dẫn để đảm bảo thực hiện một cách chặt chẽ, tránh tùy tiện", Phó Thủ tướng yêu cầu.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Đề án ứng dụng tối đa công nghệ thông tin, liên thông dữ liệu số và khuyến khích dùng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ nhằm giảm gánh nặng thủ tục hành chính thủ công. Hệ thống sẽ bắt đầu vận hành thử nghiệm ngay trong quý II/2026 trước khi triển khai chính thức từ quý III/2026.

Bộ Tư pháp có nhiệm vụ khẩn trương tiếp thu các ý kiến đóng góp, hoàn thiện Đề án để trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 28/6/2026.