Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, công tác huy động nguồn vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài đạt kết quả tích cực với tổng giá trị các đề xuất khoản vay mới được phê duyệt khoảng 1,696 tỷ USD; đồng thời hoàn tất thủ tục ký kết 3 thỏa thuận vay nước ngoài trị giá gần 586 triệu USD. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn ODA và vay ưu đãi vẫn còn chậm. Đến ngày 15/6, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài mới đạt 9,99% kế hoạch được giao, cao hơn cùng kỳ năm trước nhưng thấp hơn nhiều so với mức giải ngân chung của cả nước. Đáng chú ý, vẫn còn 1/8 bộ, cơ quan trung ương và 13 địa phương chưa giải ngân được vốn.

Theo các Bộ, ngành, nguyên nhân chủ yếu là nhiều dự án chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng, đấu thầu, ký kết hợp đồng; công tác chuẩn bị và triển khai dự án còn kéo dài; thủ tục giữa quy định trong nước và yêu cầu của nhà tài trợ chưa đồng bộ; việc xây dựng kế hoạch vốn ở một số nơi chưa sát thực tế.

Để thúc đẩy giải ngân, các ý kiến cho rằng các bộ, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, nâng cao tính sẵn sàng của dự án, điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có nhu cầu và tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, mặc dù thời gian qua Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chỉ đạo nhằm thúc đẩy giải ngân vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, song kết quả thực hiện vẫn ở mức thấp. Đây là vấn đề cần được khẩn trương khắc phục, nhất là trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Đối với các dự án đang triển khai, Phó Thủ tướng yêu cầu cơ quan chủ quản, chủ dự án tập trung hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, làm cơ sở để triển khai thi công; người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tiến độ thực hiện. Đối với các dự án mới, đề xuất công tác giải phóng mặt bằng phải được thực hiện song song hoặc trước quá trình đàm phán, ký kết hiệp định vay để khi khoản vay có hiệu lực có thể triển khai thi công được ngay, hoặc nghiên cứu tách hợp phần giải phóng mặt bằng khỏi dự án sử dụng vốn vay nước ngoài khi cần thiết.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính, khi xem xét đề xuất các khoản vay ODA phải quan tâm đến chất lượng khoản vayphải đánh giá, tính toán đầy đủ hiệu quả dự án gắn với lãi suất vay và các chi phí liên quan. Tập trung ưu tiên ODA cho các dự án lớn, các khoản vay lớn và ưu tiên các khoản vay hỗ trợ ngân sách; Bộ Tài chính rà soát nhu cầu điều chỉnh kế hoạch vốn năm 2026 của các bộ, ngành, địa phương để tham mưu cấp có thẩm quyền điều chuyển vốn cho các dự án có nhu cầu bổ sung theo quy định; đề xuất sửa đổi quy định về tổ chức triển khai kế hoạch vốn bao gồm trung hạn và hằng năm nhằm giảm các rào cản, gây vướng mắc cho việc thực hiện dự án đầu tư công, sử dụng vốn nước ngoài.

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Ngoại giao để nắm thông tin các khó khăn vướng mắc chủ động giải quyết xử lý theo thẩm quyền; các nội dung vượt thẩm quyền cần tổng hợp báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đề xuất giải pháp tháo gỡ ngay, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 26/6.

Các bộ, cơ quan ngang bộ, các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương quyết liệt thực hiện đồng bộ các giải pháp tại chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ giải pháp trọng tâm điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa năm 2026 và rà soát điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026; báo cáo Thủ tướng Chính phủ nếu có những vấn đề vượt thẩm quyền.